Ξεχωριστή περίπτωση ήταν ο Αλέξης Σταμάτης. Μέσα από το έργο του, αλλά και με τη δημόσια παρουσία του, διέθετε την ικανότητα να αγγίζει αναγνώστες διαφορετικών ηλικιών, να μιλάει για τα πιο σκοτεινά μονοπάτια της ζωής και να αποδεικνύει, εν τέλει, ότι πάντοτε υπάρχουν περιθώρια για αισιοδοξία. Ο θάνατός του, σε ηλικία 67 ετών, ύστερα από μάχη με μια σπάνια ασθένεια του αίματος, βύθισε στη θλίψη τον κόσμο των γραμμάτων, καθώς και όσους είχαν την τύχη να γνωρίσουν από κοντά αυτόν τον βαθύτατα ευγενικό, δοτικό και συναισθηματικό άνθρωπο.
Γιος της σπουδαίας ηθοποιού Μπέτυ Αρβανίτη, μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η τέχνη δεν ήταν απλώς μια ενασχόληση, αλλά η καθημερινότητα, με τις συζητήσεις και τις εικόνες των παιδικών του χρόνων να διαμορφώνουν καθοριστικά τη δημιουργική του ταυτότητα. Όπως είχε εξομολογηθεί ο ίδιος σε συνέντευξή του: «Δεν έγινε κάτι συγκεκριμένο που με καθόρισε – το έγκλημα ήταν διαρκές. Μεγάλωσα σε έναν χώρο με καλλιτέχνες, η μητέρα μου είναι ηθοποιός, οι φίλοι της ήταν εκείνη την εποχή καλλιτέχνες, ηθοποιοί, σκηνοθέτες – όλοι πρώτης γραμμής. Ήταν ο Μανόλης Αναγνωστάκης που ερχόταν σπίτι, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Μίνως Βολανάκης, ο Γιώργος Χειμωνάς. Οι δύο τελευταίοι με είχαν σφραγίσει και έκτοτε δεν νομίζω να έχω βρει αντίστοιχης εμβέλειας μυαλά. Αλλά και η θεία μου, η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, η οποία μάλιστα γνώρισε τη μαμά μου στον μπαμπά μου! Για ένα παιδί όλα αυτά ήταν πολύ έντονα, οι εικόνες, οι συζητήσεις για την αισθητική, την πολιτική, το θέατρο ή τη λογοτεχνία».
Σταδιακά, ο Αλέξης Σταμάτης θα γινόταν μία από τις πιο παραγωγικές και πολυσχιδείς μορφές της σύγχρονης ελληνικής γραμματείας. Έγραψε μυθιστορήματα, συλλογές διηγημάτων, παιδικά βιβλία, ποιητικές συλλογές, θεατρικά έργα και σενάρια, ενώ εκπροσώπησε την Ελλάδα σε διεθνείς διοργανώσεις, αποδεικνύοντας ότι η ελληνική λογοτεχνία μπορεί να συνομιλεί ισότιμα με το παγκόσμιο κοινό. Σταθμό στην πορεία του αποτέλεσε το μυθιστόρημα «Μπαρ Φλωμπέρ», που μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και καθιέρωσε το όνομά του και εκτός συνόρων.
Πίσω από την επιτυχημένη συγγραφική διαδρομή, υπήρχε ένας άνθρωπος που δεν φοβήθηκε ποτέ να μιλήσει για τις δικές του αδυναμίες. Με μια σπάνια ειλικρίνεια αποκάλυψε τη δύσκολη μάχη του με τον αλκοολισμό, χωρίς να ωραιοποιεί στο ελάχιστο όσα πέρασε: «Έπινα δύο μπουκάλια βότκα την ημέρα. Έπινα μέχρι και στον διάδρομο πριν μπω για ψυχοθεραπεία», είχε παραδεχτεί. Η απόφασή του να αλλάξει ζωή μετά το «Μπαρ Φλωμπέρ» και να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία, έγινε ένα μήνυμα δύναμης και ελπίδας για πολλούς ανθρώπους που παλεύουν με τους δικούς τους δαίμονες. Και, βέβαια, κεντρική θέση στη ζωή του είχε σταθερά η οικογένειά του. Με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου απέκτησε τον γιο τους, Ερμή, για τον οποίο μιλούσε με απέραντη αγάπη και τρυφερότητα.
Ο Αλέξης Σταμάτης δεν υπήρξε μόνο ένας χαρισματικός συγγραφέας. Ήταν, πάνω απ’ όλα, ένας άνθρωπος που τόλμησε να εκτεθεί, να μοιραστεί τις πληγές του και να τις μετατρέψει σε τέχνη. Γι’ αυτό και η απώλειά του γίνεται ιδιαίτερα αισθητή σε όσους τον διάβασαν, τον συνάντησαν ή τον άκουσαν να μιλά για τέτοιες δοκιμασίες, με ειλικρίνεια και ευαισθησία, καταφέρνοντας πάντα να βγάζει απ’ το σκοτάδι φως. Τα βιβλία του θα συνεχίσουν να ταξιδεύουν από χέρι σε χέρι, κρατώντας ζωντανή τη φωνή ενός δημιουργού που έφυγε νωρίς, αλλά άφησε πίσω του μια παρακαταθήκη ειλικρίνειας, ευαισθησίας και ατόφιας λογοτεχνίας.