Αν και έχω συνδέσει πολλά βιβλία με τον Μπίτσικα τον Χρήστο τον πατωματζή, έσπασα το κεφάλι μου να βρω βιβλία που να βροντοφωνάζουν «μπαμπάς». Μπορεί να φταίνε οι προσωπικές μου αναγνώσεις και προτιμήσεις, μπορεί όντως η λογοτεχνία να είναι μαμαδοκεντρική και να έχω φτάσει έτσι σε ένα συγκλονιστικό εύρημα της θεωρίας της λογοτεχνίας, όμως τα καταφέραμε και έχουμε την απόλυτη μπαμπαδολίστα. Σας την παρουσιάζω για να ταυτιστείτε, με όποια επιλογή και αν σας γεμίσει το μάτι και την καρδιά.
Πατέρας και γιος δεν έχουν ονόματα. Έχουν όμως μια σχέση που ξεπερνά το μετα-αποκαλυπτικό σκηνικό του «Δρόμου» του Μακάρθι, καθώς ο ένας είναι ο ολόκληρος κόσμος του άλλου. Πάνω τους έχουν ένα όπλο, λίγα τρόφιμα και ένα ακονισμένο ένστικτο για επιβίωση, όσο οδεύουν προς μια άγνωστη ακτή. Μια Αμερική διαποτισμένη από στάχτη και με σκόρπιες δοκιμασίες για το ντουέτο, είναι το φόντο μιας αγάπης μπαμπαδίστικης: πρωτόγονης, προστατευτικής και τρυφερής, ακόμα και την στιγμή που ο κόσμος φαίνεται να φτάνει στο τέλος του.
Ένας πατέρας που δουλεύει ανελλιπώς για την οικογένειά του και είναι ένας δυναμικός άντρας της εποχής του. Τι γίνεται όμως όταν αυτός ο πατέρας έχει για γιο έναν πιο ευαίσθητο καλλιτέχνη, «φοβιτσιάρη» όπως αυτοαποκαλείται; Ο Κάφκα έζησε στο πετσί του αυτή τη συγκρουσιακή διαφορετικότητα, και την κατέγραψε στο πασίγνωστο «Γράμμα στον Πατέρα», με λόγια ικανά να σηκώσουν από τους ώμους παραπονεμένων γιων πολλά κιλά βάρους ενοχών. Σε ένα από τα πολλά highlights του μικρού αυτού βιβλίου μπαίνει αναμφίβολα το χωρίο: «Θα ήμουν ευτυχής να σε έχω φίλο, προϊστάμενο, θείο, παππού, ακόμη μάλιστα (αν και με κάποιον μεγαλύτερο δισταγμό) και πεθερό. Μόνο ως πατέρας παραήσουν δυναμικός για μένα […]».
Ένα βιβλίο κάπως «χρωστούμενο» από τον Αύγουστο Κορτώ, μετά το «Βιβλίο της Κατερίνας» και όλες τις καταιγιστικές αναφορές στην τραγική ιστορία της μητέρας του. Η σχέση του Κορτώ με του πατέρα του, Τάσου, έχει περάσει μέσα από κοινές τρικυμίες και έχει δυναμώσει μετά από χρόνια πάλης με το κοινό βίωμα. Στη μορφή του, το βιβλίο-εξομολόγηση «Η καρδιά του πατέρα μου» μοιάζει με το «Γράμμα στον Πατέρα» του Κάφκα, όμως το πιο σημαντικό είναι το ότι αποτελεί ένα κομμάτι που έλειπε στο παζλ του Corteau-verse.
Τον «Στόουνερ» δεν τον θυμάσαι τόσο τον ομώνυμο πρωταγωνιστή ως πατρική φιγούρα, αλλά για το υπαρξιακό που σου χαρίζει αν το διαβάζεις για πρώτη φορά μπροστά σε ένα σταυροδρόμι ζωής. Όταν αποδεσμευτείς λίγο από αυτό το πνευματικό χαστούκι, θα δεις πως ο Στόουνερ είναι ένας πατέρας βουβός, ανεκτικός, εγκλωβισμένος σε έναν ψυχρό γάμο. Δεν έχουν όλοι οι μπαμπάδες την ικανότητα να εκφράζουν τα συναισθήματά τους στα παιδιά τους, ούτε να διεκδικούν χρόνο από τη ζωή τους, μέχρι και ο Τζον Στόουνερ, ο καθηγητής πανεπιστημίου, δυσκολεύεται να βρει έναν κοινό τόπο με την κόρη του, όσο εκείνη μεγαλώνει.
Και για σένα που δεν σε ενδιαφέρει να ταυτιστείς με κάποια λογοτεχνική ιστορία, υπάρχει η non-fiction επιλογή της ψυχανάλυσης, και συγκεκριμένα το «Τι απομένει από τον πατέρα;» του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι. Ο Ρεκαλκάτι έχει ερευνήσει όσο λίγοι τις δυναμικές μιας πυρηνικής οικογένειας, με μεγαλύτερη έμφαση στην εικόνα της μητέρας. Στο βιβλίο αυτό ο Ρεκαλκάτι γράφει για το ότι έχουμε φύγει από την εποχή της πατριαρχικο-υποτακτικής αναπαράστασης του πατέρα, και είμαστε στη φάση της αμετάκλητης εξάχνωσής του. Αν αναρωτιέσαι πώς ξεφύγαμε από το σκληρό πρότυπο του πατέρα και πού οδεύει τώρα η έννοιά του, αυτό είναι το επόμενο βιβλίο που θα διαβάσεις.