Οι Einstürzende Neubauten γεννήθηκαν το 1980 στο Δυτικό Βερολίνο, με τον Blixa Bargeld, την Gudrun Gut και την Beate Bartel να μετατρέπουν τα βιομηχανικά ερείπια σε πρωτοποριακό ήχο. Σύντομα εξελίχθηκαν σε σημείο αναφοράς για την παγκόσμια avant-garde σκηνή, με τη σύνθεσή τους να σταθεροποιείται γύρω από τους Alexander Hacke, N.U. Unruh και Jochen Arbeit.
Η επιδραστικότητά τους σφραγίστηκε μέσα από κομβικές συνεργασίες. Ο Blixa υπήρξε για δύο δεκαετίες ο σκοτεινός κιθαρίστας των Bad Seeds του Nick Cave, οι Depeche Mode άλλαξαν τον ήχο τους σαμπλάροντας τα μέταλλά τους, ενώ ο David Bowie δήλωνε φανατικός θαυμαστής της ωμότητάς τους. Από τις μούσες Anita Lane και Lydia Lunch μέχρι τις κινηματογραφικές συνθέσεις για τον Wim Wenders, η πορεία τους είναι η ίδια η ιστορία του underground.
Το πιο εύκολο για μπάντες με τέτοιο μύθο θα ήταν να πουλήσουν 80s νοσταλγία για το Δυτικό Βερολίνο. Ο Blixa Bargeld, όμως, το έχει ξεκαθαρίσει: «Το να επιβιώνεις για τόσα χρόνια είναι επικίνδυνο. Εμείς δεν κοιτάμε πίσω. Η καταστροφή και η ανοικοδόμηση είναι μια ζωντανή πράξη». Μέσα στο ψηφιακό χάος του σήμερα, παραμένουν μια μηχανή που τρίζει, αναπνέει και σε κάνει να νιώθεις ζωντανός.
Για να καταλάβεις το μέγεθος της επιρροής τους, αρκεί να δεις με ποιους ενώθηκαν αυτά τα 45 χρόνια:
Nick Cave & The Bad Seeds: Κάτι παραπάνω από συνεργασία. Μία σκοτεινή αδελφότητα. Για 20 χρόνια (1983–2003), ο Blixa ήταν ο εμβληματικός κιθαρίστας των Bad Seeds. Ο Cave έλεγε ότι ο Blixa έβγαζε από την κιθάρα έναν ήχο «σαν να σκίζεται η σάρκα κάποιου». Μαζί έγραψαν επικά πράγματα (From Her to Eternity, The Good Son). Η σχέση τους δε, τόσο στενή, που ο Blixa ήταν από τους ελάχιστους μάρτυρες στον κλειστό γάμο του Cave το ’99. Κι όταν το 2022 στο Βερολίνο ανέβηκε ξαφνικά στη σκηνή για να τον συνοδεύσει στο “The Weeping Song”, όλη η alternative rock σκηνή δάκρυσε από συγκίνηση.
Depeche Mode: Το ήξερες ότι οι Neubauten άλλαξαν τη mainstream pop; Όταν οι Depeche Mode κλείστηκαν στα Hansa Studios στο Βερολίνο, είδαν τους Neubauten live να σπάνε σίδερα και να σαμποτάρουν τον ήχο. Μαγεμένοι, παράτησαν για λίγο τα “καθαρά” synths, άρχισαν να σαμπλάρουν industrial θορύβους, αλυσίδες και σφυριά και κάπως έτσι γεννήθηκε το βαρύ industrial-pop του Some Great Reward και το “People Are People”. Οι Neubauten μπορεί να μην μπήκαν ποτέ στα charts, άλλαξαν όμως τον ήχο αυτών που τα κατέκτησαν.
David Bowie: Ο Bowie έφτιαξε το δικό του Βερολίνο στα late 70s και οι Neubauten ήταν οι φυσικοί κληρονόμοι αυτής της παρακμιακής, αστικής αισθητικής. Ο Bowie τους λάτρευε. Ο διάλογος κρατάει ακόμα, πρόσφατα, ο Blixa με την Gudrun Gut βρέθηκαν στην British Library στο Λονδίνο, αναλύοντας πώς το όραμα του Bowie και το δικό τους ηχητικό πείραμα είναι οι δύο όψεις του ίδιου βερολινέζικου νομίσματος.
Anita Lane: Η απόλυτη μούσα του Βερολίνου. Το 1993 χάρισε τα απόκοσμα ψιθυριστά της στο “Blume” –ένα από τα πιο όμορφα κομμάτια των Neubauten–, ενώ το σκοτεινό ρομαντικό τους ντουέτο “Subterranean World” ακόμα μας στοιχειώνει.
Lydia Lunch: Όταν η «ιέρεια» του No Wave της Νέας Υόρκης συνάντησε τον Blixa το 1982 για το EP Thirsty Animal, έγιναν αμέσως το πιο εκρηκτικό και επικίνδυνο ζευγάρι του underground.
Gudrun Gut & Beate Bartel: Ξέχνα το κλισέ ότι οι Neubauten ήταν μόνο μια ανδρική, σκληρή υπόθεση. Στην πρώτη-πρώτη σύνθεση του 1980, αυτές οι δύο τεράστιες φιγούρες του γερμανικού post-punk έβαλαν το noise-punk DNA τους πριν φύγουν για να φτιάξουν τις Malaria!.
PJ Harvey: Στο εμβληματικό Murder Ballads (1996) του Nick Cave, ο Blixa μοιράστηκε το μικρόφωνο με την PJ Harvey στην ανατριχιαστική διασκευή του “Death Is Not the End”.
Meret Becker: Το 1996, οι Neubauten μας χάρισαν το “Stella Maris”, μια ονειρική, σχεδόν θρησκευτική μπαλάντα που παίχτηκε σε κάθε εναλλακτικό ραδιόφωνο. Ήταν το συγκλονιστικό ντουέτο του Blixa με τη Meret Becker (τότε σύζυγο του μπασίστα τους, Alexander Hacke).
Από τον Wim Wenders στο Θέατρο: Η αισθητική τους σφράγισε την ταινία “Τα Φτερά του Έρωτα” (Wings of Desire, 1987) του Wim Wenders, αποτυπώνοντας την υπαρξιακή μελαγχολία του τείχους του Βερολίνου, ενώ η συνεργασία τους συνεχίστηκε και στο sci-fi δράμα “Μέχρι το Τέλος του Κόσμου” (1991). Ο κορυφαίος μεταμοντέρνος δραματουργός Heiner Müller τους κάλεσε να ντύσουν μουσικά τις παραστάσεις του (όπως το «Άμλετ-Μηχανή»), βάζοντας τον industrial θόρυβο στα μεγάλα κρατικά θέατρα της Ευρώπης. Ακόμα και στα νεότερα χρόνια, η σύμπραξη του Blixa με τον master της glitch-electronic σκηνής, Alva Noto (ANBB), απέδειξε ότι οι Neubauten παραμένουν ο ζωντανός συνδετικός κρίκος κάθε πειραματικής τέχνης.