Αν κάποιος αναζητά το πιο επιδραστικό, επικίνδυνο και ταυτόχρονα αναζωογονητικό μουσικό φαινόμενο των τελευταίων ετών στην Ευρώπη, η απάντηση βρίσκεται στο Δυτικό Μπέλφαστ. Οι Kneecap –κατά κόσμον Mo Chara, Móglaí Bap και DJ Próvaí, εκτός από ένα από τα πιο επιτυχημένα hip-hop γκρουπ της εποχής μας, είναι και ένα ζωντανό πολιτικό σώμα που αρνείται πεισματικά να συμμορφωθεί με το status quo, χρησιμοποιώντας ως απόλυτο όπλο τους τη μητρική τους γλώσσα, τα ιρλανδικά (γαελικά).
Η ιστορία τους ξεκινά το 2017, όταν σχηματίστηκαν σε μια γειτονιά που κουβαλά ακόμα τις βαθιές πληγές των Troubles. Από το πρώτο τους single, “C.E.A.R.T.A.” (που σημαίνει “Δικαιώματα”), έδειξαν τις προθέσεις τους. Σατιρικοί, προκλητικοί, γεμάτοι underground ενέργεια, μίλησαν ανοιχτά για τη ζωή της εργατικής τάξης, τα ναρκωτικά, την αστυνομική καταστολή και τον εθνικό αυτοπροσδιορισμό. Η απόφασή τους να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα τους μέσα από τη ραπ, θεωρήθηκε από πολλούς πράξη πολιτικής ανυπακοής. Για το βρετανικό κατεστημένο, όμως, έγιναν αμέσως ο εύκολος στόχος.
Τα τελευταία χρόνια, η πορεία τους είναι μια διαρκής μάχη με τη λογοκρισία, η οποία τελικά λειτουργεί ως το καλύτερο PR τους. Όταν η βρετανική κυβέρνηση προσπάθησε να τους κόψει μια θεσμοθετημένη καλλιτεχνική επιχορήγηση λόγω των “ρεπουμπλικανικών τους πεποιθήσεων”, οι Kneecap δεν υποχώρησαν. Κινήθηκαν νομικά εναντίον του κράτους, κέρδισαν τη μάχη στα δικαστήρια και είδαν το κοινό τους να γιγαντώνεται. Η φήμη τους εκτοξεύτηκε παγκοσμίως με την κυκλοφορία της ομώνυμης βιογραφικής τους ταινίας Kneecap (που σάρωσε στο Φεστιβάλ Sundance), αλλά και με την πολυσυζητημένη κυκλοφορία τους, Fine Art, ένα αριστουργηματικό concept άλμπουμ που ξεδιπλώνεται μέσα σε μια φανταστική παμπ της Ιρλανδίας, αναμειγνύοντας rave beats, punk αισθητική και καταιγιστικές ρίμες, με τη συμμετοχή καλλιτεχνών όπως ο Grian Chatten των Fontaines D.C.
Παράλληλα, οι Kneecap έχουν αναδειχθεί σε μία από τις πιο δυνατές καλλιτεχνικές φωνές παγκοσμίως υπέρ της Παλαιστίνης. Στην ιστορική τους εμφάνιση στο Glastonbury, μπροστά σε ένα τεράστιο πλήθος, δεν μάσησαν τα λόγια τους, κατήγγειλαν τη γενοκτονία στη Γάζα, τονίζοντας την ακραία υποκρισία των δυτικών κυβερνήσεων που ασχολούνται με τους στίχους μιας μπάντας την ώρα που χιλιάδες παιδιά πεθαίνουν από την πείνα και τους βομβαρδισμούς.
Αυτή την ακραία, αδιαπραγμάτευτη ενέργεια τη νιώσαμε καλά και στην Αθήνα, στη σαρωτική περσινή τους εμφάνιση στο Rockwave Festival στη Μαλακάσα. Δίπλα στους θρυλικούς Cypress Hill, οι Kneecap έκλεψαν την παράσταση. Μετέτρεψαν το Terra Vibe σε ένα αχανές, οργισμένο mosh pit γεμάτο σημαίες της Ιρλανδίας και της Παλαιστίνης, κάνοντας τον Tom Morello να δηλώσει δικαιωματικά ότι οι Kneecap είναι οι Rage Against the Machine αυτής της γενιάς.
Κάναμε αυτή την κουβέντα με τον Móglaí Bap πριν από λίγες ημέρες και λίγο πριν τη φετινή τους εμφάνισή τους, στις 20 Ιουνίου στη Μαλακάσα και το Rockwave Festival (αυτή τη φορά ως headliners), επιχειρώντας να αποκωδικοποιήσουμε το φαινόμενο της επιτυχίας τους και την πηγή της αστείρευτης οργής τους. Μιλήσαμε για το νέο τους άλμπουμ Fenian, για την υποκρισία του συστήματος, τη δικαστική τους δικαίωση και τη δύναμη της ελπίδας μέσα από την οργή.
Ωστόσο, η πραγματικότητα έρχεται πάντα να επιβεβαιώσει τα όσα σκληρά περιγράφουν στα τραγούδια τους. Τις τελευταίες ώρες, η γενέτειρά τους, το Μπέλφαστ, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της παγκόσμιας επικαιρότητας για τους πιο σκοτεινούς λόγους. Μια άγρια επίθεση με μαχαίρι εναντίον ενός άνδρα, η οποία οδήγησε στο να χάσει το μάτι του, πυροδότησε μια νύχτα κόλασης στην πόλη. Ακροδεξιά στοιχεία και οργισμένα πλήθη εξαπέλυσαν ένα πραγματικό φυλετικό πογκρόμ, πυρπολώντας αυτοκίνητα και σπίτια μεταναστών.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, όπου οι δρόμοι του Μπέλφαστ φλέγονται ξανά από το μίσος και τον ρατσισμό, τα λόγια των Kneecap στη συνέντευξη που ακολουθεί αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα. Είναι η φωνή μιας νεολαίας που αρνείται να βυθιστεί στην άβυσσο του σκοταδισμού, επιμένοντας να απαντά στη βία με μουσική, αλληλεγγύη και ελπίδα.
Έχετε καταφέρει να εξοργίσετε Βρετανούς πολιτικούς, δεξιές σκανδαλοθηρικές εφημερίδες, φιλοϊσραηλινές ομάδες λόμπι, τη Sharon Osbourne και τον μισό κόσμο στο Twitter. Γιατί πιστεύετε ότι τρεις τύποι που ραπάρουν στα ιρλανδικά φαίνεται να τρομοκρατούν κάποιους ανθρώπους περισσότερο από ό,τι οι πραγματικοί πόλεμοι, οι πραγματικοί φασίστες ή οι πραγματικοί δισεκατομμυριούχοι που συνδέονται με τη διαφθορά; Έχουμε καταφέρει να εκνευρίσουμε πολλούς Βρετανούς πολιτικούς και δεξιές σκανδαλοθηρικές εφημερίδες κ.λπ., αλλά δεν πιστεύω ότι ο θυμός τους είναι ειλικρινής ή γνήσιος. Πιστεύω ότι είμαστε περισσότερο ένας αποδιοπομπαίος τράγος, ένας τρόπος για αυτούς να αποφύγουν το πραγματικό πρόβλημα, να μιλήσουν για τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη ή να μιλήσουν για πραγματικά κοινωνικά ζητήματα και οι Kneecap είναι η εύκολη διέξοδος γι’ αυτούς.
Νιώθετε ότι το βρετανικό κράτος προσπάθησε να σας χρησιμοποιήσει για παραδειγματισμό, όχι επειδή ήσασταν επικίνδυνοι, αλλά επειδή ήσασταν θορυβώδεις, Ιρλανδοί, της εργατικής τάξης και υπέρ της Παλαιστίνης; Δεν είναι η πρώτη φορά που το βρετανικό κράτος ή το βρετανικό κατεστημένο προσπαθεί να παραδειγματίσει Ιρλανδούς, για οποιονδήποτε λόγο, είτε πρόκειται για την πολιτική τους είτε απλώς επειδή κατάγονται από την Ιρλανδία. Επομένως, προερχόμαστε από μια μακρά σειρά Ιρλανδών που έχουν διασυρθεί από τους Βρετανούς.
Η δικαστική υπόθεση σας έκανε πιο προσεκτικούς ή σας έκανε ακόμη πιο αποφασισμένους να λέτε τα πράγματα ακριβώς όπως θέλετε να τα πείτε; Η δικαστική υπόθεση σίγουρα μας έκανε πιο προσεκτικούς με τις σημαίες που πετάγονται στη σκηνή, δεν σηκώνουμε πια καμία σημαία.
Είναι σημάδι των καιρών ότι οι πολιτικοί και οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν επικεντρώνονται στα πραγματικά προβλήματα και προτιμούν να σκέφτονται και να μιλούν για ασήμαντα ζητήματα, όπως ένα συγκρότημα
Με το άλμπουμ Fenian [σ.μ. ιστορικός όρος για τους Ιρλανδούς εθνικιστές, που συχνά χρησιμοποιείται υποτιμητικά], διεκδικείτε ξανά μια βρισιά, ξεκινάτε έναν καβγά ή βασικά λέτε: «Αυτοί είμαστε, δεχτείτε το»; Με τον τίτλο του άλμπουμ Fenian, διεκδικούμε ξανά τη λέξη Fenian. Διεκδικούμε ξανά τι σημαίνει να είσαι Finian, να είσαι πολεμιστής, να είσαι άνθρωπος της γης, να είσαι οπισθοδρομικός, να είσαι απολίτιστος και αυτά είναι τα πράγματα που διεκδικούμε πίσω.
Πολλοί άνθρωποι φαίνεται να προσβάλλονται περισσότερο από τη γλώσσα σας παρά από τα νεκρά παιδιά στη Γάζα. Πώς αντιμετωπίζετε αυτό το επίπεδο υποκρισίας χωρίς να τρελαθείτε τελείως; Αν οι άνθρωποι προσβάλλονται από αυτά που λέμε για τη Γάζα, για την Παλαιστίνη ή για οποιοδήποτε άλλο μέρος, νομίζω ότι το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στους ίδιους και στην αδυναμία ή την απροθυμία τους να ακούσουν πραγματικά για να μάθουν τι συμβαίνει, επειδή προτιμούν να έχουν άγνοια.
Χρησιμοποιείτε το χιούμορ γύρω από βαριά θέματα. Κοιτάζοντας τον τελευταίο χρόνο, ποιος έχει κάνει περισσότερα για την προώθηση των Kneecap παγκοσμίως, η δισκογραφική σας εταιρεία ή οι άνθρωποι που προσπαθούν να σας φιμώσουν; Κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να ακυρώσει τους Kneecap, το κοινό σας φαίνεται να μεγαλώνει. Σε ποιο σημείο οι εχθροί σας δικαιούνται ποσοστά από το μάνατζμεντ; Σίγουρα έχουμε επεκτείνει την ομάδα διαχείρισης των δημοσίων σχέσεών μας με τα χρόνια, είτε πρόκειται για τους ενωτικούς πολιτικούς του DUP, είτε για τον Keir Starmer, τον Άγγλο Πρωθυπουργό, είτε για τον Micheál Martin, τον Ιρλανδό Τάοσεχ, είτε για την Arlene Foster, πρώην μέλος του Κοινοβουλίου στο Μπέλφαστ. Οφείλουμε πολλά σε αυτούς τους ανθρώπους και πάλι, αλλά κερδίζουν και αυτοί πολλά από αυτό, κατακρίνοντας τους Kneecap ή μιλώντας για εμάς. Καταφέρνουν να μπουν στις εφημερίδες, παίρνουν τον χρόνο τους στα φώτα της δημοσιότητας. Στην πραγματικότητα δεν νοιάζονται για τους Kneecap, το μόνο που τους νοιάζει είναι ο εαυτός τους.
Κάθεστε ποτέ να γελάσετε με το γεγονός ότι υπάρχουν πιθανώς κυβερνητικοί αξιωματούχοι, δημοσιογράφοι και σχολιαστές που αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σκεπτόμενοι τους Kneecap από ό,τι κάποιοι από τους πραγματικούς σας θαυμαστές; Μας φαίνεται κάπως λυπηρό το γεγονός ότι τόσοι πολλοί πολιτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι ξοδεύουν τόσο χρόνο μιλώντας για τους Kneecap ή προσπαθώντας να εμποδίσουν τα ταξίδια μας ανά τον κόσμο. Νομίζω ότι είναι σημάδι των καιρών ότι οι πολιτικοί και οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν επικεντρώνονται στα πραγματικά προβλήματα και προτιμούν να σκέφτονται και να μιλούν για ασήμαντα ζητήματα, όπως ένα συγκρότημα.
Αν οι Kneecap είχαν ξεκινήσει 20 χρόνια νωρίτερα, πιστεύετε ότι θα σας είχαν αγνοήσει, θα σας είχαν απαγορεύσει, θα σας είχαν συλλάβει ή θα σας είχαν καλέσει σε μια κυβερνητική πολιτιστική επιτροπή; Αν οι Kneecap είχαν ξεκινήσει 20 χρόνια νωρίτερα, πιθανότατα θα ήμασταν kneecaped [σ.σ. το όνομα του συγκροτήματος αναφέρεται στην πρακτική του “kneecapping”, τιμωρητικού πυροβολισμού στα γόνατα από παραστρατιωτικές οργανώσεις].
Η διαμαρτυρία, η συναυλία, η κοινότητα, το live, η γιορτή, όλα αυτά είναι παρόμοιες πτυχές που βασίζονται η μία στην άλλη και στην ύπαρξή μας
Η Ελλάδα περνάει το δικό της χάος αυτή τη στιγμή. Σκάνδαλα διαφθοράς, προβλήματα στέγασης, οργισμένοι νέοι, ατελείωτη πολιτική απογοήτευση. Κάθε χώρα φαίνεται να έχει πολιτικούς που λένε «όλα είναι μια χαρά» ενώ όλοι οι άλλοι ουρλιάζουν. Σας ακούγεται οικείο αυτό όταν ταξιδεύετε στην Ευρώπη; Βλέπουμε έναν αυξανόμενο θυμό και απογοήτευση ανάμεσα στους νέους στην Ευρώπη και το βλέπουμε στην Ιρλανδία, όπως και στην Ελλάδα, με το πρόβλημα της στέγασης, με την ευκαιρία των νέων να αποκτήσουν υλικά σπίτια, να αποκτήσουν γη. Αυτά είναι πράγματα που γίνονται πολύ λιγότερο εφικτά, πολύ διαφορετικά από τη γενιά των γονιών μας, όπου αν δούλευες σκληρά έπαιρνες σπίτι, αλλά τώρα αν δουλεύεις σκληρά παίρνεις ένα σπίτι ενός δωματίου με μια μικροσκοπική τουαλέτα και με γαμημένη, μηδενική θέα στην πόλη. Έτσι, η απογοήτευση μεγαλώνει για το γεγονός ότι δεν δίνεται στους ανθρώπους η ευκαιρία να αποκτήσουν τα δικά τους σπίτια χωρίς να πληρώνουν για πάντα ιδιοκτήτες και να είναι για πάντα χρεωμένοι.
Όταν παίξατε στην Αθήνα πέρυσι, η αίσθηση ήταν λιγότερο σαν ένα φεστιβαλικό σετ και περισσότερο σαν μια πολιτική συγκέντρωση μεταμφιεσμένη σε πάρτι. Έχετε φτάσει στο σημείο όπου η γραμμή μεταξύ συναυλίας, διαμαρτυρίας και κοινοτικής συγκέντρωσης έχει εξαφανιστεί εντελώς; Περάσαμε υπέροχα στην Αθήνα πέρυσι και, ναι, πάλι ήταν σε ένα φεστιβάλ, ένα μείγμα φεστιβάλ, διαμαρτυρίας και γιορτής. Για εμάς, που ερχόμαστε από το Μπέλφαστ, αυτά τα πράγματα είναι όλα συνυφασμένα, δεν μπορούν να διαχωριστούν. Η διαμαρτυρία, η συναυλία, η κοινότητα, το live, η γιορτή, όλα αυτά είναι παρόμοιες πτυχές που βασίζονται η μία στην άλλη και στην ύπαρξή μας. Θα γιορτάζουμε την ύπαρξη της ιρλανδικής γλώσσας, την ύπαρξη των Ιρλανδών στον βορρά που ακόμα μιλάνε δυνατά, που έχουν ακόμα δυνατές φωνές και για αυτόν τον λόγο, μια συναυλία των Kneecap είναι μια γιορτή για ανθρώπους από όλα τα κοινωνικά στρώματα, για να γιορτάσουμε ότι είμαστε ακόμα εδώ και ότι δεν μπορούν να κάνουν μια συναυλία αποπολιτικοποιημένη παρά τη θέλησή μας, ότι θα συνεχίσουμε να στεκόμαστε όρθιοι και να ακουγόμαστε.
Κάθε γενιά πρέπει να αφήσει το δικό της στίγμα, να κοιτάξει σε τι κατάσταση βρίσκεται το μέρος, ώστε να μπορούμε να κοιτάμε μπροστά και να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον
Μετά από όλες τις απαγορεύσεις, τις ακυρώσεις, τα δικαστικά πρωτοσέλιδα και τον ηθικό πανικό, τι θα μπορούσε πραγματικά να τρομάξει τους Kneecap σε αυτό το σημείο; Τι θα μπορούσε πραγματικά να τρομάξει τους Kneecap σε αυτό το σημείο; Νομίζω ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό από μια εκνευρισμένη μάνα από το Δυτικό Μπέλφαστ, οπότε ελπίζουμε να τις αποφύγουμε.
Σε κάθε γενιά λένε να ηρεμήσει, να σταματήσει να παραπονιέται και να είναι ρεαλίστρια. Κοιτάζοντας την κατάσταση του κόσμου το 2026, τι έχετε να πείτε; Κοιτάζοντας την κατάσταση του κόσμου το 2026, κάθε γενιά πρέπει να αφήσει το δικό της στίγμα, να κοιτάξει σε τι κατάσταση βρίσκεται το μέρος, ώστε να μπορούμε να κοιτάμε μπροστά και να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον. Πιστεύω ότι είμαστε θυμωμένοι και υπάρχει απογοήτευση, αλλά είμαστε γεμάτοι ελπίδα και βλέπουμε τη θετική πλευρά στο μέλλον εξαιτίας αυτής της ελπίδας, γιατί αν πέσουμε σε μια αρνητική άβυσσο, αυτή δεν μας οδηγεί πουθενά. Είμαστε αισιόδοξοι, είμαστε θυμωμένοι, είμαστε χαρούμενοι, είμαστε λυπημένοι.