Το έργο του Θανάση Παππά αντλεί έμπνευση από την Ισπανία του 15ου αιώνα, από τη στιγμή της Ανακατάκτησης και την έξοδο προς το άγνωστο. Πρόκειται για μια ιστορική καμπή όπου η τόλμη, η πίστη και η επέκταση του κόσμου συνδέονται άρρηκτα με την αναζήτηση ενός νέου νοήματος ύπαρξης. Η ιστορία δεν λειτουργεί εδώ ως αναπαράσταση, αλλά ως πεδίο επανερμηνείας, ως ένα έδαφος πάνω στο οποίο το παρελθόν μετασχηματίζεται σε σύγχρονο εικαστικό λεξιλόγιο, ως εξερεύνηση νοημάτων μέσα από την αναδιάρθρωση των παλιών.
Η ζωγραφική του αποπνέει πνευματικότητα και ιεροπρέπεια, μια πίστη σε αξίες και ηθικές δομές που σήμερα μοιάζουν να φθίνουν. Φωτοστέφανα, σταυροί και θρησκευτικά σύμβολα αποσπώνται από τη δογματική τους λειτουργία και μετατρέπονται σε φορείς αισθητικής και πνευματικής μετενσάρκωσης. Δεν δηλώνουν πια την υπέρβαση μέσω της πίστης, αλλά τη σιωπηλή ανάγκη του ανθρώπου για νόημα, ανάταση και ηθική ισορροπία, άλλοτε πάλι δηλώνουν μονάχα την λυρικότητα της αισθητικής τους λειτουργίας. Μιας αισθητικής που μιλά για το πρωτότυπο, το χειροποίητο, το αναγεννησιακό.
Η μορφή του σταυρωμένου έρχεται να σκιαγραφήσει τα βάρη του σύγχρονου ανθρώπου· τη φθορά, τις αναποδιές, τη διαρκή δοκιμασία της ύπαρξης. Δεν πρόκειται για εικόνα λύτρωσης, αλλά για ένα υπαρξιακό σύμβολο αντοχής. Ο Παππάς επανερμηνεύει παγιωμένα νοήματα με στόχο τον επαναπροσδιορισμό τους. Τα τείχη, τα πανό, αλλά και οι βαθιές επιρροές από τη μουσική της εποχής συγκροτούν ένα έργο ενιαίου ύφους, μεγαλεπήβολο και λυρικό, όπου η τάξη και το μέτρο επιβάλλονται σιωπηλά, σαν απομείναντες νόμοι μιας εποχής που πίστευε στη δομή και την ιεραρχία.
Το έργο βιτρώ, σαν εσωτερικό εκκλησίας, λειτουργεί εδώ ως χρονική ρωγμή. Ταξιδεύει ανάμεσα στους αιώνες και δημιουργεί μια φευγαλέα γέφυρα με το παρελθόν, ένα καταπίστευμα μνήμης που αντανακλά στο σήμερα. Μέσα από τη χιαροσκουρική ατμόσφαιρα, θερμές ώχρες αναδύονται σαν φλόγες μέσα από το σκοτάδι, ανάμεσα σε πέτρινα κάστρα, φωτίζοντας σκηνές πολέμου που ενέχουν ρομαντισμό και σιωπηλή ένταση. Παράλληλα, οι αναφορές σε παλιά βιβλία με λατινική γραφή λειτουργούν ως συνδετικοί κρίκοι μνήμης και κληρονομιάς· φέρουν τη σκέψη του τότε και την επαναφέρουν σε διάλογο με τον σύγχρονο άνθρωπο. Εκεί, το παλιό σηματοδοτεί το νέο.
Τα τοπία του υποδηλώνουν έναν δυνητικό πόλεμο, μιας ξεχασμένης εποχής που, ωστόσο, βιώνεται διαρκώς δίπλα μας. Φωτιές αχνοφαίνονται στο βάθος, όχι ως καταστροφή, αλλά ως κάθαρση. Η επέκταση που υπονοείται δεν αφορά πια τα εδάφη, αλλά την ίδια την ταυτότητα της ύπαρξης. Η εκστρατεία δεν δηλώνει την κατάκτηση χώρου, αλλά τον αγώνα του εαυτού να επικρατήσει, να επανακτήσει τον εσωτερικό του χάρτη και, εν τέλει, να χαράξει ένα νέο μονοπάτι.
Με αφορμή νότες ιστορίας που παραπέμπουν στην ισπανική αναγέννηση, ο Παππάς μεταφέρει τη συζήτηση στο σήμερα. Ίσως η τόλμη της επαναδιεκδίκησης νοημάτων, και η εξερεύνηση να είναι σήμερα η ύστατη υπαρξιακή πράξη προς την επικράτεια του εαυτού. Με αυτόν τον τρόπο το έπος δεν ανήκει στο παρελθόν αλλά αναδύεται εκ νέου ως πράξη συνείδησης.
Νιόβη Κρητικού
Κέντρο Τεχνών Μετς
“Mondus Novus”
Θανάσης Παππάς
Εγκαίνια: 22/01 | 19.00 – 22.00
Διάρκεια: 22/01-07/2/2026
Επιμέλεια: Νιόβη Κρητικού
Διεύθυνση: Ευγενίου Βουλγάρεως 6, Μετς | 11636
Είσοδος Ελεύθερη