Ο ελεύθερος δημοκρατικός χώρος τελεί υπό πίεση σε όλη την Ευρώπη. Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις και οι απολυταρχικές τάσεις έχουν πάψει από καιρό να αποτελούν αφηρημένες απειλές και δίνουν τον τόνο στην καθημερινότητα των εργαζόμενων στον χώρο του πολιτισμού και των μέσων ενημέρωσης, αλλά και στην Κοινωνία των Πολιτών σε μεγάλα τμήματα της Γηραιάς Ηπείρου.
Σε συνεργασία με το Κέντρο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας CORRECTIV, το Goethe-Institut εγκαινιάζει τον Μάιο του 2026 τη σειρά διαλέξεων «Exile Talks Europe», με σαφή εστίαση στο θέμα: Αντοχή σε συρρικνούμενους χώρους διαλόγου.
Η σειρά εκδηλώσεων θα φέρει στο ίδιο τραπέζι δύο κρίσιμες οπτικές: Ειδικοί θα αποκαλύψουν τις ριζικές γεωπολιτικές και τεχνολογικές αλλαγές οι οποίες αποσταθεροποιούν τη δημοκρατία μας.
Άμεσα εμπλεκόμενοι φορείς, εξόριστοι/-ες δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι/-ες στον χώρο του πολιτισμού θα μοιραστούν μαζί μας τις άμεσες εμπειρίες τους από χώρους στους οποίους η ελευθερία έχει ήδη περιοριστεί.
Στόχος της σειράς εκδηλώσεων είναι να προχωρήσει πέρα από το θεωρητικό πλαίσιο. Παράλληλα με την ανάπτυξη βιώσιμων επιλογών δράσης και τη δημιουργία υπερεθνικών δικτύων, το ζητούμενο είναι να παρουσιαστούν και να καταστούν ορατές οι πραγματικές συνθήκες ζωής των ανθρώπων που συμμετέχουν στη σειρά «Exile Talks». Κι αυτό γιατί πολύ συχνά η έννοια της «εξορίας» εξαντλείται στη μεταναστευτική της διάσταση, οι δημοσιογράφοι και καλλιτέχνες αντιμετωπίζονται ως άτομα που ζητούν άσυλο, ως πρόσφυγες. Με άλλα λόγια οι εμπειρίες της φυγής από τις χώρες τους αποτελούν για την κοινωνία υποδοχής την αποφασιστική συνθήκη, το καθοριστικό στοιχείο, και έτσι η πραγματική επαγγελματική ιδιότητα των ανθρώπων αυτών περνά σε δεύτερη μοίρα. Για τον λόγο αυτό, η σειρά διαλέξεων, εκτός από τη μεταφορά γνώσεων σχετικών με τις στρατηγικές ασφάλειας και νομικής προστασίας των απειλούμενων εργαζομένων σε μέσα ενημέρωσης και στον χώρο του πολιτισμού, θα επιχειρήσει και μια κριτική αποτίμηση της «κουλτούρας καλωσορίσματος» της χώρας υποδοχής.
Στην Αθήνα θα μιλήσουν οι: M. Ragıp Duran (Τουρκία), Siavash Shahbasi (Ιράν), Yustyna Kravchuk (Ουκρανία) με τη Viera Zuborova (CORRECTIV.Exile, Γερμανία).
H CORRECTIV.Exile είναι μια αναπτυσσόμενη πλατφόρμα στην οποία (αυτο)εξόριστοι/-ες δημοσιογράφοι ανταλλάσσουν ιδέες, συνεργάζονται σε έρευνες και κερδίζουν ορατότητα στη Γερμανία. Με το βλέμμα στο μέλλον της δημοκρατίας, φωτίζουμε τις απειλές του αυταρχισμού συγκεντρώνοντας τις κριτικές φωνές της εξορίας και αποκαλύπτοντας έτσι τους κινδύνους για τις ελεύθερες κοινωνίες.
ΟΜΙΛΗΤΕΣ:
Ragıp Duran
Ο M. Ραγκίπ Ντουράν, ο οποίος γεννήθηκε το 1954 στην Κωνσταντινούπολη, είναι ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους Τούρκους δημοσιογράφους της γενιάς του. Αφού φοίτησε στο γαλλοτουρκικό Λύκειο του Γαλατασαράι, σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο Aix-Marseille III. Η δημοσιογραφική του σταδιοδρομία τον οδήγησε σε πολλές και σημαντικές αίθουσες σύνταξης: Έχει εργαστεί, μεταξύ άλλων, για τις εφημερίδες Hürriyet, Cumhuriyet και Özgür Gündem, έχει διευθύνει το γραφείο του AFP (του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων) στην Κωνσταντινούπολη (1989–1992) και επί δύο δεκαετίες διετέλεσε ανταποκριτής Τύπου της γαλλικής ημερήσιας εφημερίδας Libération στην Τουρκία. Σταθμοί της καριέρας του, όπως η Τουρκική Υπηρεσία του BBC στο Λονδίνο, οι «εξόριστοι» ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί Artı TV και Özgürüz Radio που εξέπεμπαν από τη Γερμανία, καθώς και η ελληνική διαδικτυακή πύλη tvxs.gr διαμόρφωσαν το διεθνές προφίλ του. Το 1999/2000 ήταν υπότροφος Nieman στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Παράλληλα, δίδαξε από το 1994 έως το 2015 Ηθική των ΜΜΕ στα πανεπιστήμια του Γαλατασαράι και του Μαρμαρά στην Κωνσταντινούπολη. Έχει γράψει, μεταξύ άλλων, τα βιβλία Apoletli Medya [«ΜΜΕ με επωμίδες»] (1996) και Medyamorfoz [«Μεσομεταμορφώσεις»] (2000). Το 2023 κυκλοφόρησε σε ελληνική μετάφραση το βιβλίο του Εξόριστος στη Θεσσαλονίκη. Για τη δραστηριοποίησή του υπέρ της ελευθερίας του Τύπου και της γνώμης έχει τιμηθεί επανειλημμένως, μεταξύ άλλων με το βραβείο «Hellman Hammett» (1997) και το Βραβείο Ελευθερίας του Τύπου της Ένωσης Τούρκων Δημοσιογράφων TGC (2004).
Yustyna Kravchuk
H Γιουστίνα Κράβτσουκ είναι μεταφράστρια, συγγραφέας, μουσική επιμελήτρια και dj με σπουδές στις Επιστήμες του Πολιτισμού. Έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, τα έργα: Frames of War [«Πλαίσια πολέμου»] της Τζούντιθ Μπάτλερ, The Burden of Representation [«Το βάρος της αναπαράστασης»] του Τζον Ταγκ, Notes on 41 [«Σημειώσεις για το 41»] και Notes on Living [«Σημειώσεις για τη ζωή»] (Spector Books, 2026) του Μαξ Όιλιτς. Τα κείμενά της σχετικά με την τέχνη και τον πολιτισμό έχουν δημοσιευθεί σε εκδόσεις όπως τα: The Book of Kyiv [«Το βιβλίο του Κιέβου»] (Medusa, 2015), Fünf Jahre nach dem Maidan [«Πέντε χρόνια μετά τη Μαϊντάν»] (2018) και Notes on 41 (Spector Books, 2021), καθώς και σε ΜΜΕ, όπως τα: Political Critique, Art Ukraine, Eurozine και Mistosite. Ήταν συνδιοργανώτρια της σειράς φεμινιστικών εκδηλώσεων OraCool στο Κίεβο και συμμετέχει με διάφορες ιδιότητες στην Μπιενάλε του Κιέβου από το έτος ίδρυσής της, το 2015. Από τα τέλη Νοεμβρίου του 2022, όταν εξαναγκάστηκε σε φυγή από την Ουκρανία λόγω του ρωσικού επιθετικού πολέμου, ζει στην Αθήνα.
Iman Alidoosti
Ο Iman Alidoosti είναι θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης, ο οποίος ζει τα τελευταία εννέα χρόνια στην Ελλάδα. Είναι ιδρυτής της ομάδας The Boat. Για πέντε χρόνια δούλεψε σε εκπαιδευτικά προγράμματα για πρόσφυγες στη Λέσβο. Το καλλιτεχνικό και παιδαγωγικό του έργο συνδυάζει το θέατρο, την κοινωνική δράση και την κοινοτική δουλειά.