Στα άκρα οδηγείται η σύγκρουση της UEFA με τη FIFA, με επίκεντρο το σχέδιο του Τζιάνι Ινφαντίνο να μεταφέρει τις εμπορικές δραστηριότητες του Μουντιάλ και άλλων διοργανώσεων σε νέα εταιρεία και να διαθέσει ποσοστό της σε ιδιώτες επενδυτές.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times», οι 55 εθνικές ομοσπονδίες που αποτελούν τα μέλη της UEFA συμφώνησαν να μποϊκοτάρουν κάθε διοργάνωση της FIFA, εφόσον η παγκόσμια συνομοσπονδία επιμείνει στην πρότασή της. Η απόφαση ελήφθη κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης των ευρωπαϊκών ομοσπονδιών και επιβεβαιώθηκε αργότερα επισήμως από την UEFA.
Η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία ανακοίνωσε ότι η ίδια και τα μέλη της απορρίπτουν «ομόφωνα και κατηγορηματικά» την πρόταση για μεταβίβαση ιδιοκτησιακών συμφερόντων στο Μουντιάλ και σε άλλες διοργανώσεις της FIFA προς ιδιώτες επενδυτές.
Η θέση που υιοθετήθηκε προβλέπει ότι καμία ευρωπαϊκή εθνική ομάδα δεν θα συμμετέχει σε διοργάνωση της FIFA για όσο διάστημα το σχέδιο παραμένει ενεργό. Για να αρθεί το μποϊκοτάζ, η UEFA ζητά την πλήρη εγκατάλειψη της πρότασης, καθώς και δεσμευτικές εγγυήσεις ότι η FIFA δεν θα επιχειρήσει ξανά να ανοίξει τη διοίκηση ή τις διοργανώσεις της σε ιδιωτική ιδιοκτησία.
Η διατύπωση της UEFA διευρύνει σημαντικά το μέτωπο της αντιπαράθεσης. Η απόφαση αφορά όλες τις διοργανώσεις που τελούν υπό την ευθύνη της FIFA και όχι μόνο το Μουντιάλ των ανδρών. Η αμέσως επόμενη διοργάνωση στο διεθνές ημερολόγιο είναι το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών του 2027 στη Βραζιλία. Ακολουθεί το Μουντιάλ ανδρών του 2030, το οποίο έχει ανατεθεί στην Ισπανία, την Πορτογαλία και το Μαρόκο, με επετειακούς αγώνες να προβλέπεται να διεξαχθούν σε Ουρουγουάη, Αργεντινή και Παραγουάη.
Τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου Γυναικών, τα οποία διοργανώνονται από τις κατά τόπους ηπειρωτικές συνομοσπονδίες, αναμένεται να αρχίσουν τον Οκτώβριο. Αυτό σημαίνει ότι η κρίση μπορεί σύντομα να περάσει από το επίπεδο των ανακοινώσεων σε πραγματικές αγωνιστικές και διοικητικές συνέπειες.
Σε περίπτωση εφαρμογής του μποϊκοτάζ, η FIFA θα βρεθεί αντιμέτωπη με την απουσία ορισμένων από τις ισχυρότερες και εμπορικότερες εθνικές ομάδες του κόσμου. Η αποχώρηση των ευρωπαϊκών ομοσπονδιών θα επηρεάσει την αγωνιστική αξία των διοργανώσεων, τα τηλεοπτικά δικαιώματα, τις χορηγικές συμφωνίες, τα εισιτήρια και συνολικά το εμπορικό προϊόν που η ίδια η FIFA επιδιώκει να αξιοποιήσει μέσω της νέας εταιρικής δομής.
Η πρόταση που προκάλεσε την αντίδραση προβλέπει τη δημιουργία της FIFA Forward Enterprises, η οποία θα αναλάβει τις εμπορικές δραστηριότητες των κυριότερων διοργανώσεων της παγκόσμιας συνομοσπονδίας. Στη νέα εταιρεία πρόκειται να μεταφερθεί η εμπορική διαχείριση διοργανώσεων όπως το Μουντιάλ ανδρών και γυναικών και το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων. Η FIFA θα εξακολουθήσει να λειτουργεί ως η παγκόσμια ποδοσφαιρική αρχή και θα διατηρήσει την πλειοψηφία των μετοχών της FIFA Forward Enterprises.
Το σχέδιο προβλέπει την πώληση ποσοστού έως 21% σε ιδιώτες επενδυτές. Μέσω της συναλλαγής, η FIFA υπολογίζει ότι μπορεί να αντλήσει περίπου 3,65 δισ. ευρώ, χρήματα τα οποία θα μπορούσαν να διανεμηθούν άμεσα στις 211 ομοσπονδίες-μέλη της.
Πρακτικά, το σχέδιο αποτιμά το σύνολο της νέας εταιρείας σε περίπου 17,4 δισ. ευρώ. Πρόκειται για αποτίμηση που βασίζεται στην εμπορική ισχύ των μεγαλύτερων διοργανώσεων της FIFA και στις προσδοκίες για μελλοντικά έσοδα από τηλεοπτικά δικαιώματα, χορηγίες, εισιτήρια, φιλοξενία, αδειοδοτήσεις προϊόντων και ψηφιακές υπηρεσίες.
Η πρόταση πρέπει να εγκριθεί από την πλειοψηφία των 211 εθνικών ομοσπονδιών, καθώς και από το Συμβούλιο της FIFA. Στο συγκεκριμένο όργανο συμμετέχουν ο πρόεδρος Τζιάνι Ινφαντίνο, οι οκτώ αντιπρόεδροι και ακόμη 28 μέλη. Η FIFA έχει θέσει ως καταληκτική ημερομηνία τη 19η Σεπτεμβρίου, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται απόφαση μέχρι τότε, ώστε τα κεφάλαια να είναι διαθέσιμα προς τις ομοσπονδίες από τις αρχές του 2027.
Το χρονοδιάγραμμα αποτελεί βασικό σημείο της αντιπαράθεσης. Η UEFA υποστηρίζει ότι οι ομοσπονδίες καλούνται να αποφασίσουν για μια μόνιμη αλλαγή στη δομή και στην ιδιοκτησία των εμπορικών δικαιωμάτων των σημαντικότερων διοργανώσεων, χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση.
Η ανακοίνωση της UEFA περιλάμβανε σφοδρή επίθεση στη FIFA και στη διοίκηση του Τζιάνι Ινφαντίνο. Η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία υποστήριξε ότι το Μουντιάλ δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως επενδυτικό προϊόν, καθώς αποτελεί αθλητική κληρονομιά που δημιουργήθηκε επί πολλές γενιές από ποδοσφαιριστές, εθνικές ομάδες και φιλάθλους σε όλες τις ηπείρους. Κατά την UEFA, η είσοδος εξωτερικών επενδυτών στο ιδιοκτησιακό σχήμα των διοργανώσεων θα αλλάξει μόνιμα τον τρόπο λήψης των αποφάσεων. Η υποχρέωση επίτευξης οικονομικών αποδόσεων και η πίεση των μετόχων θα επηρεάζουν τις επιλογές για το διεθνές ημερολόγιο, τη μορφή των διοργανώσεων και τη συνολική κατεύθυνση του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία εκτιμά ότι τα συμφέροντα των εθνικών ομοσπονδιών, των πρωταθλημάτων, των συλλόγων, των ποδοσφαιριστών και των φιλάθλων κινδυνεύουν να υποταχθούν στις απαιτήσεις των επενδυτών για μεγαλύτερες οικονομικές αποδόσεις.
«Κανείς δεν έχει την ηθική εξουσία να πουλήσει κάτι το οποίο απλώς διαχειρίζεται ως παρακαταθήκη για την επόμενη γενιά», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.
Η UEFA κατηγόρησε επίσης τη FIFA για τον τρόπο με τον οποίο προετοίμασε και παρουσίασε την πρόταση. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή συνομοσπονδία, ένα σχέδιο τέτοιας σημασίας διαμορφώθηκε μυστικά και έφθασε κοντά στο στάδιο της έγκρισης χωρίς ουσιαστική συζήτηση με τους φορείς που έχουν αναλάβει τη διαχείριση του αθλήματος.
Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε από την UEFA ως «διακυβέρνηση μέσω εκφοβισμού», καθώς οι 211 ομοσπονδίες καλούνται ουσιαστικά είτε να εγκρίνουν την είσοδο ιδιωτών στις μεγαλύτερες διοργανώσεις είτε να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές συνέπειες της απόρριψης.
«Το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA ανήκει στο ποδόσφαιρο. Πάντα θα ανήκει σε αυτό. Και όσο η Ευρώπη έχει φωνή, δεν θα πωληθεί ποτέ», ήταν η καταληκτική θέση της ευρωπαϊκής συνομοσπονδίας.
Η αντίδραση δεν περιορίζεται πλέον στην Ευρώπη. Και η CONCACAF, η συνομοσπονδία της Βόρειας και Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής, ανακοίνωσε ότι απορρίπτει το σχέδιο πώλησης ποσοστού των διοργανώσεων σε ιδιώτες επενδυτές. Οι εκπρόσωποι και των 41 ομοσπονδιών της CONCACAF συνεδρίασαν για να εξετάσουν την πρόταση. Πηγή με γνώση των συζητήσεων ανέφερε στους «New York Times» ότι η μεγάλη πλειονότητα των μελών εξέφρασε την άποψη πως έχει αρχίσει να χάνει ή έχει ήδη χάσει πλήρως την εμπιστοσύνη της στον Τζιάνι Ινφαντίνο ως πρόεδρο της FIFA.
Η CONCACAF είχε προηγουμένως καταγγείλει ότι ενημερώθηκε για την πρόταση αρχικά μέσω δημοσιευμάτων και στη συνέχεια μέσω ανακοίνωσης της FIFA. Η συνομοσπονδία εξέφρασε έντονη ανησυχία για την απουσία της προβλεπόμενης θεσμικής διαδικασίας.
Παρόμοια ήταν η πρώτη αντίδραση της Ασιατικής Συνομοσπονδίας, η οποία δήλωσε απογοητευμένη επειδή ένα ζήτημα τέτοιας σημασίας δημοσιοποιήθηκε προτού δοθεί στις ασιατικές ομοσπονδίες η δυνατότητα να το εξετάσουν μέσω των καθιερωμένων οργάνων.
Η Αφρικανική Συνομοσπονδία τήρησε πιο προσεκτική στάση. Επιβεβαίωσε ότι συμμετέχει στη διαδικασία διαβούλευσης και ενθάρρυνε τις ομοσπονδίες-μέλη της να μελετήσουν ξεχωριστά την πρόταση. Στην Ευρώπη, δημόσιες ανακοινώσεις κατά του σχεδίου εξέδωσαν, μεταξύ άλλων, οι ομοσπονδίες της Νορβηγίας, της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ουαλίας. Η νορβηγική ομοσπονδία έχει επανειλημμένα ασκήσει κριτική στη FIFA και προσωπικά στον Ινφαντίνο για θέματα διακυβέρνησης και διαφάνειας.
Μεταξύ όσων επέκριναν την πρόταση ήταν επίσης ο πρώην πρόεδρος της FIFA, Σεπ Μπλάτερ, και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Άντι Μπέρναμ.
Η FIFA αναγνώρισε ότι έχουν διατυπωθεί δημόσιες αντιδράσεις και ανησυχίες, ξεκαθάρισε όμως ότι συνεχίζει τη διαδικασία εξέτασης του σχεδίου. Παράλληλα, επανέλαβε τη δέσμευσή της για «ανοιχτή και δημοκρατική διαβούλευση». Κατά την παγκόσμια συνομοσπονδία, η FIFA Forward Enterprises προτάθηκε ώστε όλες οι εθνικές ομοσπονδίες να αποκτήσουν ουσιαστική συμμετοχή στις εμπορικές δυνατότητες του ποδοσφαίρου στις χώρες τους. Η FIFA υποστηρίζει ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να πληγούν ο χαρακτήρας, η διοίκηση και οι βασικές αρχές του αθλήματος.
«Κανείς δεν πουλάει το ποδόσφαιρο. Αυτό είναι κάτι που η FIFA δεν θα εξέταζε ποτέ», ανέφερε στην απάντησή της, προσθέτοντας ότι όλοι έχουν δικαίωμα να αντιτίθενται και να ζητούν διευκρινίσεις, αλλά καμία μεμονωμένη συνομοσπονδία δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί και τις 211 ομοσπονδίες.
Ο Τζιάνι Ινφαντίνο έχει αναλάβει προσωπικά την προώθηση της πρότασης. Υποστηρίζει ότι η εμπορική ενίσχυση αποτελεί το επόμενο φυσικό βήμα στην εξέλιξη της FIFA και ότι τα νέα κεφάλαια θα επιτρέψουν την ευρύτερη και περισσότερο ισόρροπη ανάπτυξη του ποδοσφαίρου.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της FIFA, η παγκόσμια δημοτικότητα του αθλήματος έχει ήδη δημιουργήσει τεράστια εμπορική αξία σε ορισμένους τομείς. Στόχος του νέου σχήματος, όπως αναφέρει, είναι η αξιοποίηση αυτής της αξίας για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης του ποδοσφαίρου σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το βασικό ερώτημα παραμένει ποια δικαιώματα και ποια επιρροή θα αποκτήσουν οι ιδιώτες επενδυτές έναντι των περίπου 3,65 δισ. ευρώ που επιδιώκει να αντλήσει η FIFA. Η κατοχή έως 21% της νέας εταιρείας δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον ρόλο των μετόχων στις εμπορικές αποφάσεις, στις συμφωνίες εκμετάλλευσης και στη μακροπρόθεσμη στρατηγική των διοργανώσεων.
Η προθεσμία της 19ης Σεπτεμβρίου μετατρέπεται πλέον σε ορόσημο για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Η FIFA καλείται είτε να αποσύρει το σχέδιο είτε να το προωθήσει γνωρίζοντας ότι οι 55 ευρωπαϊκές ομοσπονδίες έχουν δεσμευτεί να αποχωρήσουν από τις διοργανώσεις της.