Το «Αίνιγμα της Εικόνας» στην Άνδρο

 Αυτό το καλοκαίρι, το Ίδρυμα Π. & Μ. Κυδωνιέως φιλοξενεί στο διώροφο κτήριό του, στην Χώρα της Άνδρου, τους 32^ους ΠΛΟΕΣ, τον πολύχρονο, επιτυχημένο κι ευρύτερα αναγνωρισμένο, ιδιωτικό εικαστικό θεσμό, που φέτος έχει τίτλο : «Το Αίνιγμα της Εικόνας / Άνθρωπος εν εικόνι διαπορεύεται». Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν αύριο Σάββατο 25 Ιουλίου, στις 8 μ.μ.

Πρόκειται για μια εικαστική έκθεση με έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικής, φωτογραφίας, ψηφιδωτού και εγκαταστάσεων 24 νεότερων και σύγχρονων καλλιτεχνών, που τους έχουν πολύπλευρα και διαχρονικά απασχολήσει πτυχές του προαναφερθέντος θέματος, εκφράζοντάς το ο καθένας με τον δικό του αλληλοσυμπληρωματικό τρόπο, όπως τουλάχιστον τα έργα τους εκθεσιακά παρουσιάζονται, διαμορφώνοντας μια ενδιαφέρουσα συμπαράθεση. Μια διαλεκτική συμπαράθεση, που στόχο έχει την ανάπτυξη ενός γόνιμου στοχασμού, με βάση την επιλογή, τη διάρθρωση και την επιμέλεια της Ιστορικού Τέχνης & Πολιτισμού (ΕΚΠΑ), Αθηνάς Σχινά.

Όπως σημειώνει η πρόεδρος του Ιδρύματος Βιβή Ι. Παλαιοκρασσά: «Μετά από 32 χρόνια πλέον, οι Πλόες είναι ένας θεσμός συνεχούς λειτουργίας, που στόχος του είναι η πολιτιστικά ποιοτική αποκέντρωση με γνώμονα το σεβασμό στον πολίτη αλλά και τον επισκέπτη του νησιού μας. Οι ενυπόγραφες και πολύτιμες για εμάς μαρτυρίες των επισκεπτών στο κτίριο του Ιδρύματός μας στην πόλη της Άνδρου, μας βεβαιώνει για το συνεχώς αυξανόμενο και ενθουσιώδες κοινό, που παρακολουθεί κάθε χρόνο με ενδιαφέρον τις εκθέσεις μας, καθώς είναι ευρύτερα αποδεκτές όχι μόνο από τους ανθρώπους των Γραμμάτων και Τεχνών. Η εντυπωσιακή αυτή προσέλευση μας προτρέπει να γινόμαστε κάθε φορά καλύτεροι».

Το σκεπτικό του θεσμού ΠΛΟΕΣ αφορά κάθε χρόνο κι ένα διαφορετικό, αλλά μείζον κοινωνικό και ιδεολογικό πρόβλημα, που απασχολεί έντονα την καθημερινότητά μας. Φέτος είναι τα κοινωνικά δίκτυα της προσωπικής μας ηλεκτρονικής επικοινωνίας, που έχουν καταστεί μάστιγα, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες -και όχι μόνον. Η σχέση παραγωγής και αυτο-ανάλωσης της εικόνας, θυμίζει τα Θυέστεια Δείπνα. Με αφορμή αυτή την διεργασιακή σχέση, στην προκειμένη έκθεση, επίκεντρο προβληματισμού τέθηκε το παμπάλαιο αλλά ανέκαθεν επίκαιρο ζήτημα του «Αινίγματος της Εικόνας», ιδιαίτερα μέσα από τον 73^ο στίχο του Δαυίδ, που προσδιορίζει σαφέστερα την διαχρονική σχέση του ανθρώπου με την εικόνα, καθώς ρητά αναφέρει πως ο «άνθρωπος εν εικόνι διαπορεύεται», δηλαδή μας διαμηνύει πως «ο άνθρωπος διανύει την ζωή του μέσα από εικόνες». Διαμορφώνει εικόνες; Αναλώνει εικόνες; Γίνεται ή συμπεριφέρεται ως εφήμερη οντότητα όπως εκλαμβάνει τις εικόνες που δημιουργεί κι αποθηκεύει; Αντιστέκεται άραγε στην εικονοθηρία; Πόση ανάγκη έχει την εικόνα και τι αυτή για εκείνον εκφράζει; Τι του μεταφέρει και πώς επικοινωνεί μαζί της; Μήπως γίνεται κι εκείνος εντέλει μια εικόνα ή μια κατασκευασμένη αντανάκλαση του εαυτού του; Τι ανακαλεί στις μνήμες του; Τι άραγε επιλέγει να αφήσει πίσω του;

Τα έργα τέχνης δεν λύνουν αινίγματα. Ο ανθρώπινος στοχασμός μέσω των αισθήσεων, της φαντασίας και της εκφραστικής επινοητικότητας, προσπαθεί να τα λύσει, θέτοντας  τουλάχιστον ερωτήματα στη θέση των λύσεων. Με άλλα λόγια, το κάθε εικονιστικό αίνιγμα αίρει κάθε βεβαιότητα. Ανοίγει δρόμους για απορίες, με τους τρόπους που διαμορφώνεται κι εξελίσσεται -ανά εποχές και εικαστικά ιδιώματα- η ίδια η καλλιτεχνική δημιουργία, ως υπαρξιακή ανάγκη.

Ο θεσμός ΠΛΟΕΣ στη διαδρομή των ετών που έχει διανύσει, έχει ήδη παρουσιάσει σε μια σειρά εκθέσεων, τη συμβολή κι αλληλεπενέργεια συνείδησης και υποσυνειδήτου, του συλλογικού ασυνειδήτου και της επισυνείδησης. Έχει επισημανθεί επίσης εκφραστικά, ο ρόλος των συσχετισμών και των συνειρμών στις πάντοτε ρευστές, παρεμβατικές και μεταμορφωτικές καταστάσεις που ζούμε -και μάλιστα έχουμε παρουσιάσει πώς αυτές εξωτερικεύονται. Πώς ιχνηλατούμε αυτούς τους δρόμους, πώς τους αντιλαμβανόμαστε και τους διαισθανόμαστε, μέσα από διαλεκτικά σχήματα τα οποία αποκαλύπτει -ανάλογα με τις «αναγνώσεις» που επιχειρούμε- το έργο της τέχνης, με στόχο πάντα την διεύρυνση των οριζόντων της αυτοσυνειδησίας μας.

Εκτός όλων αυτών, στην φετινή έκθεση θα επισημανθούν, θα φωτιστούν και θα τονιστούν κι άλλες παράμετροι της εικόνας, όπως είναι το εφήμερο στοιχείο της, τα παλίμψηστα επίπεδά της, η αντανακλαστικότητα και αναγωγιμότητά της, οι μεταλλαγές και οι μεταβάσεις της, η ανθεκτικότητά της και οι επαναφορές της μέσω της μνήμης, οι γόνιμες αλλοιώσεις και οι μεταμορφώσεις της, οι ψευδαισθητικές λειτουργίες της. Μια εικόνα δεν εκφράζει μόνον τις δονήσεις που προκαλούν οι εντάσεις και οι υφέσεις της, οι πυκνώσεις και οι αραιώσεις των σχηματισμών της, εκφράζει επίσης τον βουβό πόνο και την περιγελαστικότητα της ζωής, τα αποσιωπητικά και τα θαυμαστικά της, τις συναιρέσεις και τις κρυφές οδύνες της.

Η έκθεση επενδύεται με μουσική, προκειμένου ο θεατής να ζήσει την ατμόσφαιρα των έργων, για να μπορέσει να «διαβάσει» τις ιδιαιτερότητες και τα παραλειπόμενά τους. Άλλωστε, ως προς την βαθύτερη «ανάγνωση» και ενατένιση των παρουσιαζόμενων έργων, υποβοηθητικά είναι και τα επιτοίχια σύντομα κείμενα της επιμελήτριας. Τα κείμενα αυτά δεν είναι κατ’ ουδέναν τρόπο επεξηγηματικά, προτρέποντας τον θεατή, όπως κάθε φορά στους ΠΛΟΕΣ, να προσδώσει στα εκτιθέμενα έργα, εκτός από την αναγνώριση της αναμφισβήτητης αισθητικής τους αξίας, κι ένα περισσότερο πνευματικό περιεχόμενο. Με βάση το εκάστοτε πνευματικό περιεχόμενο, όπως είναι ευρύτερα γνωστή αυτή η διαπίστωση, τα έργα της τέχνης αποκτούν την «οργανική» βιωσιμότητά τους στον χρόνο.

Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες αλφαβητικά, είναι οι εξής:  Αχιλλέας Αϊβάζογλου, Απόστολος Βέττας, Μίλτος Γκολέμας, Βασίλης Γκούμας, Τζουλιάνο Καγκλής, Νίκος Κανόγλου, Νικόλας Κληρονόμος, Κατερίνα Κοντογιώργη, Μαρία Κτιστοπούλου, Σταυρούλα Μητσάκου, Κλειώ Παπαϊωάννου, Αιμιλία Παπαφιλίππου, Λίλα Παπούλα, Αργύρης Ραλλιάς, Κωνσταντίνος Ράμμος (cover photo), Αλίκη Ρήγου, Νίκος Σαμαράς, Δήμητρα Σιατερλή, Γιώργος Σταματάκης, Μαρία Σχινά, Μάριος Φούρναρης, Νάσος Χαλκίδης, Γιώργος Χαρβαλιάς, Γιάννης Χρηστάκος.

Ίδρυμα Π. & Μ. Κυδωνιέως | Χώρα Άνδρου

32^οι ΠΛΟΕΣ: «Το Αίνιγμα της Εικόνας / Άνθρωπος εν εικόνι διαπορεύεται»

Εγκαίνια Σάββατο 25 Ιουλίου, ώρα 20:00

Διάρκεια έκθεσης: Σάββατο 25 Ιουλίου μέχρι και Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026

Ώρες λειτουργίας: 10.30 – 14.30 & 18.30 – 21.30 καθημερινά, εκτός Τρίτης.