epa12742223 Ukrainian servicemen from an anti-drone mobile fire team prepare to intercept Russian drones at an undisclosed location in the Chernihiv region, northern Ukraine, 14 February 2026 (issued 15 February 2026), amid the Russian invasion. EPA/ARTEM DERKACHOV
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022, μπαίνει σήμερα στο πέμπτο έτος του. Έπειτα από τέσσερα χρόνια σφοδρών μαχών, καταστροφών και διπλωματικών προσπαθειών, η κατάσταση στον αιματηρότερο πόλεμο σε ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο, έχει ως εξής:
Ανθρώπινες απώλειες
Ο απολογισμός και από τις δύο πλευρές παραμένει ασαφής, έπειτα από χρόνια συγκρούσεων και φονικών βομβαρδισμών.
Σύμφωνα με την τελευταία καταμέτρηση του ΟΗΕ, το 2025, περίπου 15.000 άμαχοι σκοτώθηκαν και 40.600 τραυματίστηκαν στο ουκρανικό έδαφος, όμως ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων είναι «πιθανότατα σημαντικά μεγαλύτερος», κυρίως επειδή οι παρατηρητές δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση στις κατεχόμενες ζώνες.
Από τις επιθέσεις που εξαπολύει η Ουκρανία εναντίον μεθοριακών ρωσικών περιοχών έχουν σκοτωθεί εκατοντάδες άνθρωποι, σύμφωνα με εκτιμήσεις.
Όσον αφορά τις στρατιωτικές απώλειες, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι παραδέχτηκε στις αρχές Φεβρουαρίου ότι από το 2022 έχουν σκοτωθεί 55.000 Ουκρανοί στρατιώτες, αριθμός που θεωρείται πολύ χαμηλότερος του πραγματικού, κυρίως λόγω των δεκάδων χιλιάδων αγνοουμένων.
Η Ρωσία τηρεί σιγή για τις δικές της απώλειες, όμως υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τις 177.000, σύμφωνα με τη ρωσική υπηρεσία του BBC και το ρωσικό μέσο ενημέρωσης Mediazona, που βασίζονται σε στοιχεία από ανοιχτές πηγές.
Το αμερικανικό κέντρο προβληματισμού Center for Strategic and International Studies (CSIS) κάνει λόγο για 325.000 νεκρούς Ρώσους στρατιώτες και για 100.000-140.000 Ουκρανούς από το 2022.
Περίπου 6 εκατομμύρια είναι οι Ουκρανοί πρόσφυγες στο εξωτερικό, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Καταστροφές
Ο πόλεμος ισοπέδωσε τεράστιες εκτάσεις, κυρίως στην ανατολική Ουκρανία όπου ολόκληρες πόλεις, όπως η Μπαχμούτ, το Τορέτσκ και το Βοφτσάνσκ μετατράπηκαν σε ερείπια.
Τα ρωσικά πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές κατέστρεψαν το ουκρανικό δίκτυο, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς θέρμανση και ηλεκτρικό ρεύμα.
Περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους είναι σπαρμένο με νάρκες, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη.
Το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης της Ουκρανίας υπολογίζεται σε περισσότερα από 500 δισεκατομμύρια ευρώ σε βάθος δεκαετίας, σύμφωνα με κοινή εκτίμηση της ουκρανικής κυβέρνησης, της ΕΕ, της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΟΗΕ.
Η κατάσταση στο μέτωπο
Έπειτα από αλλεπάλληλες προωθήσεις και υποχωρήσεις και από τις δύο πλευρές, το 2022 και το 2023, η σύγκρουση έχει πλέον μεταλλαχθεί σε πόλεμο φθοράς, με αργές και κοστοβόρες προωθήσεις, υπό την πανταχού παρούσα απειλή των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η Ρωσία κατέχει περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους, ωστόσο το ένα τρίτο από αυτό ήταν ήδη υπό τον έλεγχο των ρωσικών ή φιλορωσικών δυνάμεων πριν από το 2022.
Οι μάχες επικεντρώνονται στο Ντονμπάς, τη μεγάλη βιομηχανική λεκάνη στην ανατολική Ουκρανία, όπου ο ρωσικός στρατός έχει καταλάβει σχεδόν όλη την περιοχή του Λουχάνσκ και περίπου το 83% εκείνης του Ντονέτσκ, σύμφωνα με μια ανάλυση που έκανε το Γαλλικό Πρακτορείο σε δεδομένα του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), ενός κέντρου προβληματισμού που εδρεύει στις ΗΠΑ.
Ο ρωσικός στρατός κατέχει επίσης μεγάλες εκτάσεις στις νότιες περιοχές της Χερσώνας και της Ζαπορίζια και μικρά τμήματα στο Σούμι (βόρεια) το Χάρκοβο (βορειοανατολικά) και το Ντνιπροπετρόφσκ (κεντρική Ουκρανία).
Μια διπλωματία σε αργή κίνηση
Μολονότι οι μάχες συνεχίζονται, Ρώσοι και Ουκρανοί διαπραγματεύονται από το 2025 την κατάπαυση των εχθροπραξιών, υπό την πίεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Πολλοί γύροι συνομιλιών έγιναν στην Κωνσταντινούπολη, το Αμπού Ντάμπι και τη Γενεύη, χωρίς να οδηγήσουν σε απτά αποτελέσματα.
Ένα από τα βασικά εμπόδια είναι το εδαφικό: η Ρωσία απαιτεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από ζώνες τις οποίες ελέγχουν ακόμη στο Ντονέτσκ, κάτι που οι Ουκρανοί αρνούνται.
Η Ουκρανία επιμένει επίσης ότι είναι αναγκαίο να κηρυχθεί κατάπαυση του πυρός το συντομότερο δυνατόν, ενώ η Μόσχα αρνείται να σταματήσουν οι εχθροπραξίες εάν δεν τεθούν προηγουμένως οι βάσεις μιας «βιώσιμης» ειρηνευτικής συμφωνίας.
Οικονομία και κυρώσεις
Η ρωσική οικονομία ανθίσταται στις δυτικές κυρώσεις, βρίσκοντας παράλληλες αγορές για τις εισαγωγές της και τις πωλήσεις υδρογονανθράκων. Η βιομηχανία επωφελήθηκε από τις μαζικές στρατιωτικές παραγγελίες.
Ωστόσο, η οικονομία αρχίζει να δείχνει σημάδια κόπωσης, λόγω της μόνιμης έλλειψης εργατικού δυναμικού και του υψηλού πληθωρισμού. Το ρωσικό κράτος είναι αντιμέτωπο με το αυξανόμενο έλλειμμα στον προϋπολογισμό και τη μείωση των εσόδων από την πώληση πετρελαίου.
Η Ουκρανία από την πλευρά της έχει χάσει το ένα τρίτο του ΑΕΠ της από το 2022 και αντιμετωπίζει την καταστροφή των υποδομών της, προβλήματα στις εξαγωγές της και τη φυγή μεγάλου μέρους του εργατικού δυναμικού της στο εξωτερικό ή τη στρατολόγησή του στις ένοπλες δυνάμεις.
Η ουκρανική οικονομία ανέκαμψε κάπως το τελευταίο διάστημα, όμως η χώρα εξαρτάται σε μεγάλη βαθμό από τη Δύση για να χρηματοδοτεί την άμυνά τις και τις τρέχουσες δαπάνες της.
Σύμμαχοι και υποστηρικτές
Από τις αρχές του 2022 η πολεμική προσπάθεια του Κιέβου διασφαλίζεται κατά κύριο λόγο από τις παραδόσεις όπλων και πυρομαχικών από τους συμμάχους του, καθώς και τις πληροφορίες των δυτικών μυστικών και στρατιωτικών υπηρεσιών.
Η Ευρώπη είναι πλέον ο βασικός χορηγός της βοήθειας στην Ουκρανία, με 201 δισεκ. ευρώ που έχουν ήδη δοθεί και άλλα 178 δισεκ. που πρόκειται να δοθούν στο μέλλον, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του γερμανικού Ινστιτούτου Κιέλου.
Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι ΗΠΑ, που είχαν χορηγήσει στην Ουκρανία βοήθεια ύψους 115 δισεκ. δολαρίων από το 2022, ουσιαστικά διέκοψαν τη χορήγηση βοήθειας χωρίς αντισταθμίσματα από την πλευρά του Κιέβου.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Κιέλου, η Ουκρανία έχει παραλάβει από τους συμμάχους της περίπου 900 άρματα, 1.200 τεθωρακισμένα, 850 όπλα του πυροβολικού, 85 αντιαεροπορικά συστήματα και μαχητικά αεροσκάφη και πυρομαχικά.
Η Βόρεια Κορέα παρέδωσε πυρομαχικά στη Ρωσία και έστειλε χιλιάδες στρατιώτες να πολεμήσουν στο πλευρό των Ρώσων, εναντίον των Ουκρανών, στο ρωσικό έδαφος.
Η Μόσχα έχει παραλάβει επίσης μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους από το Ιράν και βασίζεται στη δική του τεχνολογία για την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, σύμφωνα με τους Δυτικούς που κατηγορούν επίσης την Κίνα ότι βοηθά τη Ρωσία να παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Στο Κίεβο έφτασαν φον ντερ Λάιεν και Κόστα
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έφτασε στο Κίεβο με στόχο να εκφράσει την υποστήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία ανήμερα της τέταρτης επετείου από την έναρξη της εισβολής της Ρωσίας και θα πάρει μέρος μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα σε τριμερή συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Στο Χ η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι επιθυμεί «να στείλω ένα ξεκάθαρο μήνυμα στον ουκρανικό λαό και στον επιτιθέμενο: δεν θα υποχωρήσουμε μέχρι να αποκατασταθεί η ειρήνη».
Εξάλλου οι τρεις ηγέτες θα συμμετάσχουν σε διαδικτυακή συνεδρίαση της Συμμαχίας των Προθύμων, η οποία συνασπίζει συμμάχους του Κιέβου.
Η πιο αιματηρή σύγκρουση στην Ευρώπη μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, η ρωσική εισβολή έχει προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες. Επίσης δημιούργησε γεωπολιτικές αναταραχές, ωθώντας πολλές ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες ενόψει μιας ενδεχόμενης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Στο μεταξύ οι διπλωματικές διαπραγματεύσεις μεταξύ του Κιέβου και της Μόσχας, που ξεκίνησαν το 2025 υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, δεν έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής στον τερματισμό των μαχών.
Σε ανακοίνωσή του το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανέφερε ότι η φον ντερ Λάιεν και ο Κόστα θα παραστούν «σε τελετή μνήμης» μαζί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες και θα επισκεφθούν ουκρανική ενεργειακή υποδομή που υπέστη ζημιές από ρωσικά πλήγματα.
Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τεράστιες καταστροφές στην Ουκρανία, μια χώρα η οποία αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες και πριν τον πόλεμο.
Η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας θα κοστίσει περίπου 588 δισεκ. δολάρια την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με κοινή έκθεση του Κιέβου, της Παγκόσμιας Τράπεζας, της ΕΕ και του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε χθες, Δευτέρα.
Για να δικαιολογήσει την απόφασή του να εισβάλει στην Ουκρανία, το Κρεμλίνο είχε υποστηρίξει κυρίως ότι η φιλοδοξία του Κιέβου να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ απειλούσε την ασφάλεια της Ρωσίας.
Χθες, στη διάρκεια τελετής απονομής μεταλλίων με αφορμή την ημέρα των «Υπερασπιστών της Πατρίδας», που γιορτάζεται στις 23 Φεβρουαρίου, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διαβεβαίωσε ότι οι Ρώσοι στρατιώτες προστατεύουν στην Ουκρανία «τα σύνορα» της Ρωσίας, διασφαλίζουν «τη στρατηγική ισότητα» μεταξύ των δυνάμεων και αγωνίζονται για «το μέλλον» της χώρας τους.
Από την πλευρά του ο Ζελένσκι, σε συνέντευξή του στο BBC την Κυριακή, δήλωσε ότι ο Πούτιν ξεκίνησε «έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο» στην Ουκρανία και ότι θέλει να «επιβάλει τον δικό του κόσμο».
(ΑΠΕ-ΜΠΕ)