Το αφαιρούμενο safety cover της Jessica Kingsley Publishers
Σε έναν κόσμο όπου ένα βιβλίο μπορεί να αποτελεί πηγή γνώσης, αυτογνωσίας και υποστήριξης, το ίδιο το εξώφυλλο κάποιες φορές μπορεί να γίνει αιτία έκθεσης. Με αυτή την πραγματικότητα φαίνεται να αναμετράται η Jessica Kingsley Publishers, η οποία παρουσίασε μια νέα σειρά από ειδικά καλύμματα βιβλίων σχεδιασμένα για την προστασία της ιδιωτικότητας των αναγνωστών.
Ο βρετανικός εκδοτικός οίκος κυκλοφόρησε τα λεγόμενα safety covers, δηλαδή αφαιρούμενα εξωτερικά καλύμματα που μπορούν να τοποθετηθούν πάνω από βιβλία του καταλόγου του. Στόχος τους είναι ο αναγνώστης να μπορεί να μεταφέρει και να διαβάζει ένα βιβλίο χωρίς να είναι εμφανές στους γύρω του ποιο είναι το περιεχόμενό του. Τα συγκεκριμένα καλύμματα αφορούν κυρίως βιβλία που πραγματεύονται ζητήματα όπως η ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητα, το φύλο, η σεξουαλικότητα, η νευροδιαφορετικότητα και ο αυτισμός — θέματα που για πολλούς ανθρώπους αποτελούν σημαντικό κομμάτι της προσωπικής τους αναζήτησης, αλλά σε ορισμένα περιβάλλοντα μπορεί να προκαλέσουν αρνητικές αντιδράσεις.
Τα safety covers έγιναν διαθέσιμα από τις 21 Ιουλίου και έχουν σχεδιαστεί ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα περισσότερα βιβλία της Jessica Kingsley Publishers με μέγεθος μικρότερο από 152 x 229 χιλιοστά. Ο σχεδιασμός τους φέρει έργο του Vaquero Azul, καλλιτέχνη Two-Spirit, και λειτουργεί ως ένα δεύτερο, ουδέτερο περίβλημα. Δεν αποκαλύπτει το θέμα του βιβλίου, αλλά παράλληλα δεν είναι τόσο απρόσωπο ώστε να τραβά την προσοχή ή να δημιουργεί υποψίες.
Σύμφωνα με τον εκδοτικό οίκο, η πρωτοβουλία προέκυψε μετά από αιτήματα αναγνωστών που αναζητούσαν έναν πιο ασφαλή τρόπο πρόσβασης σε βιβλία τα οποία μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τους ίδιους, αλλά ταυτόχρονα να τους εκθέτουν σε οικογενειακό, σχολικό, εργασιακό ή δημόσιο περιβάλλον. Ένα τρανς άτομο που ζει σε μια οικογένεια χωρίς υποστήριξη μπορεί να θέλει να ενημερωθεί χωρίς να χρειάζεται να δώσει εξηγήσεις. Ένα άτομο που εξετάζει αν βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού μπορεί να αναζητά πληροφορίες, αλλά να μην είναι έτοιμο να μοιραστεί αυτή την προσωπική διαδικασία με τους άλλους. Ένας αναγνώστης μπορεί απλώς να χρειάζεται χρόνο μέχρι να αποφασίσει πότε και με ποιον τρόπο θα μιλήσει για αυτά που διαβάζει.
Σε πρόσφατη έρευνα κοινού της Jessica Kingsley Publishers, το 46,9% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι θα ενδιαφερόταν για ένα διακριτικό κάλυμμα βιβλίου για λόγους ασφάλειας. Το ποσοστό αυτό δείχνει ότι για πολλούς ανθρώπους η ανάγνωση δεν είναι πάντα μια απόλυτα ιδιωτική επιλογή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και ένα βιβλίο στα χέρια κάποιου μπορεί να αποτελέσει αφορμή για ερωτήσεις, κριτική ή ανεπιθύμητη αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων.
Η βοηθός επιμελήτρια της Jessica Kingsley Publishers, Sarah Thompson, ανέφερε ότι είναι παράδοξο να δημιουργείται ένα προϊόν που κανονικά δεν θα έπρεπε να είναι απαραίτητο. Όπως σημείωσε, όλοι θα έπρεπε να έχουν τη δυνατότητα να διαβάζουν ελεύθερα, χωρίς φόβο για τις συνέπειες. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο εκδοτικός οίκος, οι κοινωνικές αντιλήψεις αλλά και οι νομοθετικές εξελίξεις σε αρκετές περιοχές έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου ζητήματα όπως η ταυτότητα φύλου, η ασεξουαλικότητα, η ΛΟΑΤΚΙ+ ζωή και η νευροδιαφορετικότητα συχνά αντιμετωπίζονται με αμφισβήτηση ή ακόμη και εχθρότητα.
Έτσι, το εξώφυλλο αλλάζει ρόλο. Δεν είναι πλέον μόνο ένα εργαλείο μάρκετινγκ και αισθητικής. Μετατρέπεται σε έναν μηχανισμό προστασίας της προσωπικής επιλογής. Ένα απλό κομμάτι χαρτί μπορεί να λειτουργήσει ως ένα μικρό «καταφύγιο», δίνοντας στον αναγνώστη τη δυνατότητα να επιλέξει ο ίδιος πότε θα μοιραστεί κάτι τόσο προσωπικό.
Η Jessica Kingsley Publishers ξεκαθαρίζει ότι τα safety covers δεν δημιουργήθηκαν για να αντικαταστήσουν την ορατότητα. Αντίθετα, ο στόχος των βιβλίων της είναι να βοηθούν τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στις σελίδες και να κατανοούν καλύτερα τις εμπειρίες των άλλων. Όμως η ορατότητα δεν είναι πάντα εύκολη ή ασφαλής για όλους.
Σε μια εποχή όπου βιβλία σχετικά με την ταυτότητα φύλου, τη σεξουαλικότητα, την κουίρ ζωή ή τον αυτισμό έχουν βρεθεί στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων, έχουν αμφισβητηθεί ή έχουν απομακρυνθεί από σχολικές και δημόσιες βιβλιοθήκες, ένα ουδέτερο κάλυμμα μπορεί να αποτελέσει έναν τρόπο ώστε η γνώση να συνεχίσει να φτάνει σε όσους τη χρειάζονται. Τα safety covers δεν έχουν ως στόχο να κάνουν τους ανθρώπους να ντρέπονται για όσα διαβάζουν. Αντίθετα, τους προσφέρουν κάτι πολύ πιο απλό: χρόνο και επιλογή. Την επιλογή να αποφασίσουν οι ίδιοι πότε, πού και σε ποιον θα αποκαλύψουν τι αναζητούν, τι μαθαίνουν ή τι αρχίζουν να καταλαβαίνουν για τον εαυτό τους.