Η νέα ταινία του σερ Κρίστοφερ Νόλαν, «Οδύσσεια», μπορεί να απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και να σημείωσε εντυπωσιακή εμπορική επιτυχία στις κινηματογραφικές αίθουσες, ωστόσο υπάρχει τουλάχιστον ένα πρόσωπο που δηλώνει ιδιαίτερα απογοητευμένο.
Η Έμιλι Γουίλσον, η ακαδημαϊκός της οποίας η μετάφραση της ομηρικής «Οδύσσειας» το 2017 αναφέρθηκε από τον σκηνοθέτη ως μία από τις επιρροές για την κινηματογραφική διασκευή του έπους, δημοσίευσε μια εξαιρετικά επικριτική κριτική για την ταινία. Σε κείμενό της στο «London Review of Books», η Γουίλσον ανέφερε ότι «θα ντρεπόταν αν είχε γράψει οποιοδήποτε μέρος αυτού του σεναρίου», ενώ χαρακτήρισε τη δομή της αφήγησης «επιτηδευμένη» και βασισμένη σε τεχνάσματα. «Η γραφή είναι οικτρή», υποστήριξε. «Κανένας από τους χαρακτήρες δεν διαθέτει πειστικά κίνητρα για τις πράξεις ή τα λόγια του. Δεν υπάρχουν ερωτικές σκηνές και όλα τα φαγητά φαίνονται απαίσια».
Η ίδια έγραψε ότι η ταινία «στερείται ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους». Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι το έργο του σερ Κρίστοφερ Νόλαν αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον του κοινού για το κλασικό έπος του Ομήρου. «Η κυκλοφορία της “Οδύσσειας” παραμένει ένα γεγονός που αξίζει να γιορταστεί», σημείωσε η Γουίλσον.
Όπως ανέφερε, η επική ιστορία οδηγεί ξανά τους θεατές στις κινηματογραφικές αίθουσες, ενώ οι μεταφράσεις της «Οδύσσειας», συμπεριλαμβανομένης της δικής της, σημειώνουν αυξημένες πωλήσεις. Εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι η ταινία θα μπορούσε να πείσει ορισμένες διοικήσεις πανεπιστημίων να μην προχωρήσουν σε περικοπές των τμημάτων λογοτεχνίας, γλωσσών και ιστορίας. «Ο Νόλαν κάνει ό,τι μπορεί για να ωθήσει ξανά το ευρύ κοινό προς το διάβασμα και γι’ αυτό του είμαι ευγνώμων», πρόσθεσε.
Παρά τις συγκεκριμένες θετικές επισημάνσεις, η τρίωρη επική παραγωγή την άφησε σε μεγάλο βαθμό απογοητευμένη. «Ήλπιζα ότι η συγγένεια του Νόλαν με αυτά τα ομηρικά θέματα θα τον οδηγούσε σε νέα δημιουργικά ύψη και θα του επέτρεπε να δημιουργήσει πιο αληθοφανείς χαρακτήρες», έγραψε.
«Η “Οδύσσεια”, όμως, παρουσιάζει τον συνηθισμένο συνδυασμό μεγαλοπρέπειας και επιφανειακής προσέγγισης του Νόλαν. Το όραμα της ταινίας είναι υπερβολικά συγκεχυμένο και οι χαρακτήρες της ανεπαρκώς ανεπτυγμένοι, ώστε να μπορέσει να προσφέρει όσα εν μέρει υπόσχεται σε επίπεδο μεγάλων ιδεών. Παρ’ όλα αυτά, είναι πολύ αποτελεσματική στην παρουσίαση μεγάλων εκρήξεων και τεράστιων γιγάντων».
Η Γουίλσον πρόσθεσε ότι τα έφηβα παιδιά της πέρασαν ευχάριστα παρακολουθώντας την υπερπαραγωγή στον κινηματογράφο. «Πρόκειται για ένα οπτικοακουστικό θέαμα κατάλληλο για όλη την οικογένεια, σαν μια περίτεχνη επίδειξη πυροτεχνημάτων για την 4η Ιουλίου – και με περίπου το ίδιο επίπεδο αφηγηματικού και συναισθηματικού βάθους», σχολίασε. Η ίδια επισήμανε ότι στην «Οδύσσεια» εμφανίζονται περισσότεροι γυναικείοι χαρακτήρες από ό,τι στις περισσότερες ταινίες του Νόλαν, γεγονός που οφείλεται στο πρωτότυπο ομηρικό έργο. Ωστόσο, όπως υποστήριξε, καμία από τις ηρωίδες δεν έχει πολλά να πει, σε πλήρη αντίθεση με τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι γυναικείοι χαρακτήρες στο ποίημα.
Κατά τη διάρκεια της περιοδείας για την προώθηση της ταινίας, ο σερ Κρίστοφερ Νόλαν είχε δηλώσει στο περιοδικό «Empire» ότι χρησιμοποίησε ως οδηγό για τον δικό του Οδυσσέα, τον οποίο υποδύεται ο Ματ Ντέιμον, την εναρκτήρια φράση από τη μετάφραση της Γουίλσον: «Μίλησέ μου για έναν πολύπλοκο άνδρα».
Σε αντίθεση με την ιδιαίτερα αυστηρή προσέγγιση της Γουίλσον, η νεότερη κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» απέσπασε ενθουσιώδεις κριτικές από τους περισσότερους κριτικούς κινηματογράφου. Πρόκειται για την πρώτη ταινία του σκηνοθέτη μετά το «Οπενχάιμερ» του 2023, το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Η «Telegraph» χαρακτήρισε την «Οδύσσεια» ως την «ταινία της χρονιάς», ενώ η «Metro» υποστήριξε ότι η παραγωγή θα «αλλάξει τον κινηματογράφο για πάντα». Οι «Times» την περιέγραψαν ως «αριστούργημα από κάθε άποψη», ενώ η «Standard» την επαίνεσε ως ένα «κολοσσιαίο κινηματογραφικό έργο». Η «Οδύσσεια», η οποία κυκλοφόρησε στις αρχές του μήνα, διαθέτει ένα εντυπωσιακό καστ, στο οποίο συμμετέχουν οι Ματ Ντέιμον, Ζεντάγια, Τομ Χόλαντ, Ρόμπερτ Πάτινσον, Αν Χάθαγουεϊ, Σαρλίζ Θερόν και Λουπίτα Νιόνγκο. Η υπόθεση ακολουθεί τον Οδυσσέα, τον βασιλιά της Ιθάκης, τον οποίο υποδύεται ο Ματ Ντέιμον, στο μακρύ και γεμάτο κινδύνους ταξίδι της επιστροφής του από τον Τρωικό Πόλεμο, με στόχο να φτάσει ξανά στη σύζυγο και στον γιο του, τους οποίους υποδύονται η Αν Χάθαγουεϊ και ο Τομ Χόλαντ.
Πηγή: BBC