«Βρισκόμουν σε ένα τέλμα, πνιγμένη στην αβεβαιότητα. Όμως μέσα μου πήρα μια απόφαση: όσο δύσκολα κι αν γίνουν τα πράγματα, αυτό δεν θα είναι το τέλος. Θα συνεχίσω να παλεύω για τα όνειρά μου».
Η 24χρονη Γουάλα Βολίντις, Παλαιστίνια μηχανικός λογισμικού, μιλάει σε βιντεοκλήση με τον μέντορά της στη Σίλικον Βάλεϊ, φορώντας ακουστικά και δουλεύοντας μπροστά στον φορητό υπολογιστή της. Προσπαθεί να παραμείνει ενημερωμένη στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, την ώρα που η καθημερινότητά της στη Γάζα απέχει πολύ από μια φυσιολογική ζωή.
Ζει σε μια σκηνή στην κεντρική Γάζα, στηρίζοντας τους εκτοπισμένους γονείς της και τα τέσσερα μικρότερα αδέλφια της. Ο πόλεμος, όπως λέει, της στέρησε σχεδόν τα πάντα.
«Έχασα τη δουλειά μου, το πανεπιστήμιό μου, ακόμη και μέλη της οικογένειάς μου. Οι αδελφές μου τραυματίστηκαν. Η ψυχική μου υγεία καταστράφηκε, αλλά έπρεπε να βρω έναν τρόπο να συνεχίσω», περιγράφει από έναν χώρο συνεργασίας στη Ντέιρ αλ-Μπαλάχ.
Η Γουάλα είναι μία από τους χιλιάδες νέους στη Γάζα που στρέφονται στην ψηφιακή οικονομία, αναζητώντας όχι μόνο εισόδημα, αλλά και έναν τρόπο να διατηρήσουν την επαφή τους με την κανονικότητα.
«Ο στόχος μου κάθε μέρα είναι να πάω στη δουλειά και να ολοκληρώσω τις υποχρεώσεις μου. Αν σταματήσεις και απλώς κλαις για την κατάσταση, δεν θα καταφέρεις τίποτα», λέει.
Στη Γάζα, όπου η πλειονότητα των περίπου δύο εκατομμυρίων κατοίκων εξαρτάται πλέον από την ανθρωπιστική βοήθεια, οι ευκαιρίες για εργασία είναι ελάχιστες. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η ανεργία έχει ξεπεράσει το 80%, από περίπου 22% πριν από τον πόλεμο.
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η εξ αποστάσεως εργασία για εταιρείες του εξωτερικού αποτελεί μια από τις λίγες διεξόδους.
«Το αποκαλούμε πλέον ψηφιακή σανίδα σωτηρίας. Αν κάποιος έχει έναν υπολογιστή και πρόσβαση στο διαδίκτυο, μπορεί να εργαστεί και να έχει εισόδημα», εξηγεί η Νικόλ Χαρκ από τη Mercy Corps.
«Οι άνθρωποι θέλουν να επιστρέψουν στην εργασία τους. Δεν θέλουν να εξαρτώνται μόνο από την ανθρωπιστική βοήθεια», προσθέτει.
Πριν από τον πόλεμο, η Γάζα είχε αναπτύξει έναν μικρό αλλά δυναμικό τεχνολογικό κλάδο. Ο αποκλεισμός των συνόρων από το Ισραήλ και την Αίγυπτο είχε περιορίσει τις δυνατότητες μετακίνησης, όμως η ανάπτυξη λογισμικού, ο σχεδιασμός και η εργασία μέσω διαδικτύου έδωσαν σε πολλούς νέους αποφοίτους τη δυνατότητα να απευθυνθούν στη διεθνή αγορά.
Η πρωτοβουλία Gaza Sky Geeks, που ιδρύθηκε το 2012 από τη Google και τη Mercy Corps, είχε στόχο τη στήριξη νεοφυών τεχνολογικών επιχειρήσεων και την εκπαίδευση νέων στον προγραμματισμό. Δύο από τους χώρους της καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Σήμερα, νέοι χώροι συνεργασίας λειτουργούν ξανά σε διάφορα σημεία της Γάζας, χρησιμοποιώντας γεννήτριες και ηλιακή ενέργεια για να εξασφαλίσουν πιο σταθερή σύνδεση στο διαδίκτυο και ηλεκτροδότηση.
Ο Ταρίκ Ζαΐμ, 44 ετών, ήταν πριν από τον πόλεμο διευθυντής τεχνολογίας σε μια τοπική εταιρεία. Σήμερα εργάζεται ως freelance προγραμματιστής.«Ξεκινάω από το μηδέν, για να χτίσω μια νέα καριέρα», λέει από έναν χώρο συνεργασίας στην πόλη της Γάζας.Όταν ανοίγει τον υπολογιστή του, προσπαθεί να απομακρυνθεί έστω και προσωρινά από την πραγματικότητα γύρω του.«Όταν δουλεύω, ξεχνάω τα πάντα. Ξεχνάω τι έχει συμβεί», λέει.
Πρόσφατα δημιούργησε εφαρμογές για έναν πελάτη στη Σαουδική Αραβία, μεταξύ άλλων μια εφαρμογή κρατήσεων για κομμωτήριο και μια εφαρμογή στάθμευσης αυτοκινήτων.Ωστόσο, ακόμη και όταν υπάρχει δουλειά, η πληρωμή παραμένει δύσκολη υπόθεση. Οι τραπεζικές υπηρεσίες στη Γάζα έχουν περιοριστεί σημαντικά, ενώ πολλοί διεθνείς ψηφιακοί τρόποι πληρωμής δεν είναι διαθέσιμοι στους κατοίκους της περιοχής.Ορισμένοι αναγκάζονται να χρησιμοποιούν μεσάζοντες για να μετατρέψουν ηλεκτρονικές πληρωμές σε μετρητά, χάνοντας σημαντικό μέρος των χρημάτων τους σε προμήθειες.«Μερικές φορές καταλήγω να παίρνω τα μισά από όσα κέρδισα. Δεν φτάνουν για μια καλή ζωή, μόνο για τα βασικά», λέει ο Ταρίκ.
Ο Μαχράν Μπαγιέντ δημιουργεί εφαρμογές, ιστοσελίδες και ψηφιακό περιεχόμενο, ενώ ζει σε σκηνή μαζί με τη σύζυγό του και τα τρία παιδιά τους, κοντά στο κατεστραμμένο σπίτι τους στην πόλη της Γάζας.«Έχασα τον εξοπλισμό μου, το σπίτι μου, το γραφείο μου. Πίστευα ότι αυτό ήταν το τέλος», θυμάται.Σήμερα η εργασία μέσω διαδικτύου του δίνει έναν σκοπό.«Από τη Γάζα μπορώ να συνεργάζομαι με ανθρώπους από όλο τον κόσμο, ακόμη και με ανθρώπους που δεν έχω συναντήσει ποτέ. Αυτό είναι ένα από τα πιο όμορφα πράγματα της τεχνολογίας», λέει.Παρά τους κινδύνους, προσπαθεί να καθησυχάζει τους πελάτες του ότι τα έργα θα ολοκληρωθούν.«Τους λέμε: ακόμη κι αν συμβεί κάτι σε εμάς, η δουλειά σας θα παραδοθεί», αναφέρει.
Παρά την καταστροφή, πολλοί εργαζόμενοι στον χώρο της τεχνολογίας στη Γάζα επιμένουν ότι η ψηφιακή εργασία τους προσφέρει κάτι περισσότερο από έναν μισθό: την αίσθηση ότι εξακολουθούν να έχουν μέλλον.
Η Γουάλα, με τη βοήθεια της κοινωνικής startup TAP, κατάφερε να συνδεθεί με μέντορες και εργοδότες και πρόσφατα βρήκε εργασία πλήρους απασχόλησης σε εταιρεία με έδρα το Ντουμπάι.Το μεγαλύτερο όνειρό της, όμως, παραμένει η οικογένειά της: να βοηθήσει τους δικούς της ανθρώπους και να εξασφαλίσει ιατρική περίθαλψη για τη μικρότερη αδελφή της, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας μετά από τραυματισμό.«Θέλω να βοηθήσω την οικογένειά μου να έχει μια καλύτερη ζωή και την αδελφή μου να φύγει από τη Γάζα για θεραπεία. Παράλληλα, προσπαθώ να κερδίσω μια υποτροφία για να ταξιδέψω», λέει.
Καθώς η ανοικοδόμηση της Γάζας παραμένει μακρινός στόχος, οι εργαζόμενοι στην τεχνολογία προσφέρουν μια διαφορετική εικόνα: μια μικρή αλλά υπαρκτή ματιά σε ένα πιθανό μέλλον.
Πηγή: BBC