EPA/SALVATORE DI NOLFI
Νέα προσπάθεια για την επανεκκίνηση των συνομιλιών σχετικά με το Κυπριακό αναλαμβάνει την Τρίτη ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, επιχειρώντας να φέρει ξανά τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία αδιεξόδου, όπως αναφέρει το Reuters.
Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο υπό την ιδιότητά του ως επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η παρουσία του στο νησί έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία καταγράφονται ενδείξεις ότι οι δύο πλευρές ενδέχεται να είναι έτοιμες να εξετάσουν εκ νέου το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων. Εξακολουθούν, ωστόσο, να υπάρχουν ουσιαστικές διαφωνίες αναφορικά με το πλαίσιο και τους βασικούς κανόνες της διαδικασίας.
Μια ενδεχόμενη νέα αποτυχία θα μπορούσε να παρατείνει τη διαμάχη, η οποία επιβαρύνει εδώ και χρόνια τις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δύο χωρών-μελών του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η παραμονή του Κυπριακού σε αδιέξοδο επηρεάζει αρνητικά και τις σχέσεις της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται στα τέλη του 2026, πρόκειται να συναντηθεί χωριστά την Τρίτη με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, Τουφάν Ερχιουρμάν.
Την Τετάρτη θα ακολουθήσουν κοινές συνομιλίες των τριών στη νεκρή ζώνη, η οποία βρίσκεται υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών και εξακολουθεί να χωρίζει το νησί. Κυπριακά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ο ΟΗΕ έχει επεξεργαστεί μια σειρά προτάσεων και ιδεών, με σκοπό να γεφυρωθούν οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές. Στελέχη των Ηνωμένων Εθνών, πάντως, διαψεύδουν ότι υπάρχει ήδη ένα ολοκληρωμένο σχέδιο επίλυσης.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιδιώκει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν το 2017. Η ελληνοκυπριακή πλευρά παραμένει προσηλωμένη στο μοντέλο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, το οποίο υποστηρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη. Ο Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος εξελέγη ηγέτης των Τουρκοκυπρίων το προηγούμενο έτος, είχε ταχθεί κατά την προεκλογική περίοδο υπέρ της διερεύνησης μιας ομοσπονδιακής λύσης. Με τη συγκεκριμένη θέση διαφοροποιήθηκε από τον προκάτοχό του, ο οποίος επέμενε στην προοπτική της λύσης δύο κρατών.
Παράλληλα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει σε μια διαδικασία χωρίς συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα. Θέτει επίσης ως προϋπόθεση την επίτευξη εκ των προτέρων συμφωνίας τόσο για την πολιτική ισότητα όσο και για τους κανόνες βάσει των οποίων θα διεξαχθούν οι νέες διαπραγματεύσεις.