EPA/BONNIE CASH / POOL
Η Ευρώπη αποτελεί κομβικό κομμάτι της στρατηγικής του κινήματος MAGA, όμως η προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να δημιουργήσει ένα δίκτυο φιλοαμερικανικών και ιδεολογικά κοντινών συμμάχων στην ήπειρο φαίνεται να χάνει τη δυναμική της.
Η νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ χαρακτήριζε την Ευρώπη «στρατηγικά και πολιτισμικά ζωτικής σημασίας» για την Ουάσινγκτον, εκφράζοντας ωστόσο την ανησυχία ότι η ήπειρος κινείται προς μια «πολιτισμική εξαφάνιση», λόγω της μετανάστευσης, της υποτιθέμενης καταστολής πολιτικών αντιπάλων και της πτώσης των γεννήσεων.
Η λύση που πρότεινε το σχέδιο του Λευκού Οίκου ήταν η ενίσχυση των λεγόμενων «πατριωτικών κομμάτων» στην Ευρώπη και η δημιουργία εσωτερικής αντίστασης απέναντι στην πολιτική πορεία που ακολουθούν οι ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστόσο, περίπου επτά μήνες μετά τη δημοσίευση του σχεδίου, η πραγματικότητα δείχνει διαφορετική. Πολιτικές δυνάμεις και ηγέτες που θεωρούνταν κοντά στον Ντόναλντ Τραμπ είτε χάνουν έδαφος είτε επιχειρούν να κρατήσουν αποστάσεις από τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το μεγαλύτερο πλήγμα ήρθε από την Ουγγαρία, όπου ο Βίκτορ Όρμπαν υπέστη εκλογική ήττα τον Απρίλιο. Ο πρώην πρωθυπουργός αποτελούσε έναν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του MAGA στην Ευρώπη και συχνό ομιλητή σε συνέδρια όπως το CPAC, που συνδέεται με το αμερικανικό συντηρητικό κίνημα.
Για τον Λευκό Οίκο, η απώλεια του Όρμπαν δεν ήταν μόνο συμβολική. Ο Ούγγρος ηγέτης υπήρξε επί χρόνια ένας χρήσιμος σύμμαχος, συχνά εμποδίζοντας κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, μεταξύ άλλων και σε ζητήματα όπως η στήριξη προς την Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή, η στάση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στην Ουγγαρία προκάλεσε αντιδράσεις. Ενώ κατηγορούσε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για «υπονόμευση δημοκρατικών διαδικασιών», η Ουάσινγκτον δεν δίστασε να στηρίξει ανοιχτά τον Όρμπαν, ο οποίος είχε κατηγορηθεί για περιορισμό της πολιτικής αντιπολίτευσης και ελέγχους στα μέσα ενημέρωσης.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ταξίδεψε μάλιστα στη Βουδαπέστη για να στηρίξει την εκστρατεία του. Η προσπάθεια όμως δεν είχε αποτέλεσμα, καθώς ο αντίπαλός του Πέτερ Μάγκιαρ επικράτησε στις εκλογές.
Στην Ιταλία, η Τζόρτζια Μελόνι θεωρήθηκε αρχικά μία από τις πιο κοντινές πολιτικά ηγέτιδες προς την κυβέρνηση Τραμπ. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς έγραψε μάλιστα τον πρόλογο στο πρόσφατο βιβλίο της, ενισχύοντας την εικόνα μιας ιδιαίτερης σχέσης μεταξύ Ρώμης και Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, η Ιταλίδα πρωθυπουργός γνωρίζει ότι η χώρα της παραμένει στενά δεμένη με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ιταλία είναι μία από τις μεγαλύτερες ωφελημένες από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανάκαμψης μετά την πανδημία, έχοντας εξασφαλίσει σχεδόν 200 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια.
Η δυσαρέσκεια του Τραμπ απέναντι στη Ρώμη, όταν η ιταλική κυβέρνηση δεν στήριξε τις αμερικανικές επιλογές στη σύγκρουση με το Ιράν, οδήγησε τον Αμερικανό πρόεδρο σε ιδιαίτερα επιθετικές δηλώσεις κατά της Μελόνι. Η ίδια απάντησε δημόσια, δείχνοντας ότι η σχέση με την Ουάσινγκτον έχει όρια.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η πολιτική πραγματικότητα στην Ευρώπη διαφέρει από εκείνη των ΗΠΑ. Ένας Αμερικανός πολιτικός μπορεί να επιστρέψει σε μια συμμαχία μετά από δημόσιες επιθέσεις, όμως ένας Ευρωπαίος ηγέτης πρέπει να λογοδοτεί στους δικούς του ψηφοφόρους και να υπολογίζει το πολιτικό κόστος.
Οι κινήσεις του MAGA έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γαλλία, ο Ζορντάν Μπαρντελά, ένα από τα κορυφαία στελέχη του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, αρνήθηκε να συμμετάσχει σε συνέδριο του CPAC μετά την αμφιλεγόμενη εμφάνιση του πρώην συμβούλου του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Στη Βρετανία, ακόμη και ο Νάιτζελ Φάρατζ, ένας από τους πιο γνωστούς πολιτικούς συμμάχους του Τραμπ στην Ευρώπη, αναγκάστηκε να διαφωνήσει δημόσια μαζί του όταν ο Αμερικανός πρόεδρος υποβάθμισε τη συμβολή των βρετανικών και συμμαχικών στρατευμάτων στον πόλεμο του Αφγανιστάν.
Η χαμηλή δημοτικότητα του Τραμπ στην Ευρώπη αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για όσους επιδιώκουν στενότερη συνεργασία μαζί του. Δημοσκόπηση στη Βρετανία έδειξε ότι μόλις το 14% των πολιτών έχει θετική άποψη για τον Αμερικανό πρόεδρο, ενώ το 81% τον αντιμετωπίζει αρνητικά. Η στενή σύνδεση με το MAGA θα μπορούσε έτσι να αποτελέσει πολιτικό βάρος για τον Φάρατζ και το κόμμα του Reform UK.
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στη Γερμανία. Εκεί, η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, με μόλις το 10% των πολιτών να έχει θετική γνώμη για τον ίδιο. Αυτό δημιουργεί πρόβλημα και για το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), το οποίο είχε καλλιεργήσει στενές επαφές με στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης.
Παρά το γεγονός ότι το AfD προηγείται σε ορισμένες δημοσκοπήσεις, η ηγεσία του κόμματος έχει αρχίσει να κρατά αποστάσεις από τον Λευκό Οίκο. Επιπλέον, το γερμανικό εκλογικό σύστημα καθιστά δύσκολη την είσοδό του στην κυβέρνηση, περιορίζοντας τις προσδοκίες της Ουάσινγκτον για μια πιο φιλοτραμπική στροφή της χώρας.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε επενδύσει πολιτικά και στη Ρουμανία, όπου ήλπιζε σε νίκη του λαϊκιστή και ακροδεξιού υποψηφίου Κάλιν Γκεοργκέσκου στις προεδρικές εκλογές του 2025. Η ακύρωση της εκλογικής διαδικασίας, μετά από καταγγελίες για ρωσική παρέμβαση, προκάλεσε έντονη αντίδραση από την Ουάσινγκτον.
Ο Γκεοργκέσκου τελικά αποκλείστηκε από την εκλογική διαδικασία και ο υποψήφιος που βρισκόταν πιο κοντά στις θέσεις του ηττήθηκε από έναν φιλοευρωπαϊκό αντίπαλο. Ως αποτέλεσμα, ο πιο κοντινός πολιτικά ηγέτης στο MAGA στην Ευρώπη θεωρείται πλέον ο Πολωνός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι. Ωστόσο, η επιρροή του στο εσωτερικό της Πολωνίας περιορίζεται από το σύνταγμα της χώρας, ενώ η φιλορωσική στάση που συχνά αποδίδεται σε κύκλους του MAGA δεν βρίσκει εύκολα ανταπόκριση στη Βαρσοβία.
Την ίδια ώρα, η εικόνα είναι διαφορετική στη Λατινική Αμερική. Εκεί το MAGA φαίνεται να βρίσκει περισσότερους πολιτικούς συμμάχους, με χώρες όπως η Αργεντινή, η Χιλή, η Βολιβία και το Ελ Σαλβαδόρ να έχουν πλέον ηγέτες που βρίσκονται πιο κοντά στις θέσεις του Τραμπ.
Η οικονομική αστάθεια, η εγκληματικότητα και οι αδύναμοι θεσμοί δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την εξάπλωση του τραμπισμού στην περιοχή. Αντίθετα, στις πιο σταθερές και ανεπτυγμένες δημοκρατίες της Ευρώπης, το μήνυμα του MAGA φαίνεται να συναντά περισσότερες αντιστάσεις.
Πηγή: FT