Δημοσκοπήσεις: Το ακορντεόν που κλείνει… ανοίγοντας

Οι δημοσκοπήσεις δεν προβλέπουν τα εκλογικά αποτελέσματα, αλλά «φωτογραφίζουν» τις πολιτικές τάσεις μιας ορισμένης στιγμής. Ιδιαίτερα όταν έχουμε να κάνουμε  με νεοϊδρυθέντα κόμματα, πρέπει να περιμένουμε να περάσει ένα ορισμένο διάστημα για να είναι πιο καθαρές οι δημοσκοπικές «φωτογραφίες». Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη ότι η εικόνα παραμένει θολή, μπορούμε να σταθούμε σε πέντε κοινές ενδείξεις των δημοσκοπήσεων που διενεργήθηκαν μετά την ίδρυση των κομμάτων Τσίπρα και Καρυστιανού:

1. Οι δημοσκοπήσεις επιβεβαίωσαν ότι η ίδρυση των νέων κομμάτων προκαλεί σοβαρές μεταβολές στον κομματικό χάρτη. Αν και η διαδικασία βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη (και είμαστε στην αναμονή του κόμματος Σαμαρά), είναι προφανές ότι αναδύεται ένα νέο πολιτικό σκηνικό.

2. Τα δύο καινούργια κόμματα (ΕΛΑΣ και Ελπίδας Δημοκρατίας) πετυχαίνουν αξιοσημείωτες επιδόσεις. Ο μεν Τσίπρας σε όλες τις μετρήσεις εμφανίζεται στη δεύτερη θέση με καθαρή διαφορά από το τρίτο κόμμα, η δε Καρυστιανού δίνει μάχη με το ΠΑΣΟΚ για την τρίτη θέση -στις περισσότερες δημοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ είναι τρίτο.

3. Ειδικά στην Κεντροαριστερά είναι τεκτονικές οι αλλαγές, αφού όχι μόνο ανατρέπονται οι συσχετισμοί του «χώρου», αλλά είναι πολύ πιθανή η απορρόφηση ολόκληρων κομμάτων από την ΕΛΑΣ.

4. Οι νέοι πολιτικοί σχηματισμοί πιέζουν σε διαφορετικό βαθμό τα υπάρχοντα κόμματα. Ασφαλώς, τη μεγαλύτερη πίεση υφίστανται ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΕΑΡ που αντιμετωπίζουν υπαρξιακή απειλή. Σημαντική μείωση γνωρίζουν επίσης τα ποσοστά της Πλεύσης Ελευθερίας, της Ελληνικής Λύσης, του ΚΚΕ και της Νίκης. Το ΠΑΣΟΚ βλέπει τα ποσοστά του να υποχωρούν, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημά του είναι η ενδεχόμενη απώλεια της δεύτερης θέσης.

5. Ωστόσο, τα νέα κόμματα δεν «κόβουν» από τη Νέα Δημοκρατία η οποία σε άλλες μετρήσεις μένει σταθερή και σε άλλες σημειώνει ελαφρά άνοδο. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη δημοσκόπηση της GPO για το STAR μόλις το 3,1% των  ψηφοφόρων του Τσίπρα προέρχεται από τη ΝΔ και μόλις το 3,4% της Καρυστιανού.

Η δυσκολία των δημοσκόπων

Ζητήσαμε από τον Ζαχαρία Ζούπη, διευθυντή ερευνών της Opinion Poll, το σχόλιο του για τις τελευταίες έρευνες. Κατά τον κ. Ζούπη, ο τελευταίος κύκλος δημοσκοπήσεων, μετά την ίδρυση των δύο κομμάτων, δείχνει ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί έχουν μπει σε φάση αναδιάρθρωσης, αφού η ΕΛΑΣ καταγράφεται στη δεύτερη θέση, ενώ η Ελπίδα Δημοκρατίας δίνει με το ΠΑΣΟΚ  τη μάχη για την τρίτη. Σημειώνει όμως ότι «θα πρέπει να περιμένουμε και τον τρίτο κύκλο δημοσκοπήσεων για να παγιωθεί η εικόνα. Αυτή τη στιγμή είμαστε σε φάση αλλαγών και είναι πολύ δύσκολη η δουλειά των δημοσκόπων. Έχουμε περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Το επόμενο διάστημα οι εξελίξεις μπορεί να είναι απρόβλεπτες, ενώ ενδεχομένως μπορεί να εμφανιστεί και τρίτο νέο κόμμα, αυτό του Αντώνη Σαμαρά».

Ο Ζαχαρίας Ζούπης θεωρεί ότι είναι πολύ πιθανό τα νέα κόμματα να οδηγήσουν τελικά μείωση των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή. «Ενώ το ακορντεόν φαίνεται να ανοίγει, στην πραγματικότητα κλείνει», παρατηρεί χαρακτηριστικά.

Το ΠΑΣΟΚ χάνει τους αναποφάσιστους

Ο Παναγιώτης Κουστένης, επίκουρος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο Κρήτης, είπε στο Popaganda  ότι με τα μέχρι τώρα δεδομένα φαίνεται ότι ο Τσίπρας κερδίζει το στοίχημα της δεύτερης θέσης.

Ο κ. Κουστένης επισημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί όχι τόσο λόγω απωλειών προς την ΕΛΑΣ όσο γιατί δεν έχει κέρδη από τους αναποφάσιστους, το ποσοστό των οποίων μειώνεται.

Υποστηρίζει ακόμα ότι το βασικό ζητούμενο για την ΕΛΑΣ δεν είναι να σπάσει το αντι-Τσίπρα μπλοκ, αλλά να μετατρέψει την αντι-Μητσοτάκη τάση σε θετική ψήφο για λογαριασμό του Αλέξη Τσίπρα. Να πετύχει, δηλαδή, αυτό που κατάφερε ο Μητσοτάκης το 2019 και το 2023, όταν μετέτρεψε το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο σε θετική ψήφο για τη ΝΔ.

Σε ό,τι αφορά την Ελπίδα Ελευθερίας, παρατηρεί ότι καταγράφει καλά ποσοστά παρόλο που η επιρροή της το προηγούμενο διάστημα εμφανιζόταν μειούμενη. Πάντως τα ποσοστά της Καρυστιανού εμφανίζουν μεγαλύτερη επισφάλεια από αυτά του Τσίπρας.

«Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να περιμένουμε και τους επόμενους κύκλους δημοσκοπήσεων για να βγάλουμε πιο σίγουρα συμπεράσματα», καταλήγει.