Η μεγάλη ανατροπή έγινε στον ΣΥΡΙΖΑ. Λιγότερο από 48 ώρες πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής την οποία είχε προκαλέσει η εσωκομματική αντιπολίτευση, ο Σωκράτης Φάμελλος υπέβαλε την παραίτησή από τη θέση του πρόεδρου του ΣΥΡΙΖΑ.
Η παραίτηση που ανακοινώθηκε το βράδυ της Πέμπτης, προκάλεσε γενική έκπληξη, αφού ο Φάμελλος δεν είχε ενημερώσει για τις προθέσεις του ακόμα και στενούς συνεργάτες του.
Στο πολιτικό κείμενο με το οποίο συνόδευσε την παραίτησή του, ο Φάμελλος αρχικά κάνει έναν απολογισμό της θητείας του.
Στη συνέχεια, αναφέρει ότι «η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα και η δημιουργία της ΕΛΑΣ αποτέλεσε μία σημαντική αλλαγή στον προοδευτικό χώρο. […] Με την απόφαση της Κεντρικής μας Επιτροπής στις 6 Ιουνίου κάναμε ένα θαρραλέο βήμα, που εκφράζει τα μέλη και τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Να στηρίξουμε αυτή την πρωτοβουλία και να εργαστούμε για μία ευρεία προοδευτική σύγκλιση, ώστε να πέσει η Δεξιά και να βρουν συνέχεια οι ιδέες και οι αξίες της Αριστεράς. Παρά τις μεγάλες υπερβάσεις που κάναμε, από την πλευρά της ΕΛΑΣ διατυπώνεται δημόσια η άρνηση συνεργασίας και σύγκλισης, σε αντίθεση με την προτροπή της κοινωνίας, που απαιτεί ενότητα. Επιπλέον, αναπαράγονται απαξιωτικά σχόλια που υποτιμούν τη δυνατότητα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και των ανθρώπων του να συμβάλλουν θετικά στη συμπαράταξη Αριστερών και Προοδευτικών πολιτών και συλλογικοτήτων».
Το κείμενο καταλήγει ως εξής: «Έκανα μέχρι σήμερα ό,τι ήταν δυνατόν, για να αποφευχθεί αυτό το σχίσμα στον Αριστερό κόσμο, που αφαιρεί δυνάμεις από τον στόχο της προοδευτικής διεξόδου και θέτει διλήμματα στους Προοδευτικούς πολίτες. Την ίδια ώρα, ορισμένα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ναρκοθέτησαν από την πρώτη ημέρα την απόφασή μας, προσβάλλοντας τις δημοκρατικές συλλογικές διαδικασίες, αλλά και τη βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας των μελών του κόμματος, με μόνο στόχο τους την εκλογική μας περιχαράκωση και την αμφισβήτησή μου. Αναπαράγονται δυστυχώς τα ίδια λάθη και οι ίδιες προσωπικές στρατηγικές, που οδήγησαν στην απαξίωση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ το 2023. Όλα τα παραπάνω, αμφισβητούν τους βασικούς στόχους που είχα θέσει με την εκλογή μου. Δεν μπορώ να υποστηρίξω ένα άλλο πολιτικό σχέδιο.
Παραιτούμαι από την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία.
Δεν θέλω και δεν μπορώ να γίνω μέρος αυτού του διχασμού σε αυτή την κρίσιμη πολιτική στιγμή της πατρίδας μας. Δεν παραιτούμαι από τη Βουλή. Δεν παραιτούμαι από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.Τιμώ τη λαϊκή εντολή, πιστεύω στην Αριστερά και στην πολιτική δράση. Η παραίτησή μου έχει ένα και μόνο πολιτικό μήνυμα, προς όλες τις κατευθύνσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία και όλη η Αριστερά οφείλουμε να υπηρετήσουμε την ενότητα για να φύγει η Δεξιά, για το συμφέρον του λαού. Να μην επιτρέψουμε άλλο διχασμό.Και εδώ, όλοι και όλες οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους».
Από το μεσημέρι στελέχη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης υποστήριζαν ότι είχαν πάρει την πλειοψηφία της Κεντρικής Επιτροπής λόγω των παραιτήσεων φιλοτσιπρικών στελεχών και της μεταστροφής άλλων στελεχών που παραμένουν στον ΣΥΡΙΖΑ. Σε αυτήν την αλλαγή του συσχετισμού αποδίδουν την παραίτηση του Φάμελλου.
Ωστόσο, στελέχη της (μέχρι τώρα) πλειοψηφίας δεν επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό περί αλλαγής του συσχετισμού.
Σε κάθε περίπτωση ο Σωκράτης Φάμελλος βρέθηκε προ πολιτικού αδιεξόδου, αφού η πόρτα της Αμαλίας είναι κλειστή προς οποιαδήποτε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, το κόμμα παραπαίει δημοσκοπικά, κεντρικά στελέχη παραιτούνται (Ζαχαριάδης, Καραμέρος, Νοτοπούλου) και η εσωκομματική αντιπολίτευση έχει ισχυροποιηθεί.
Η επόμενη μέρα για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι τελείως θολή, αφού δεν υπάρχει οδικός χάρτης για τη διαδοχή Φάμελλου. Πριν συμπληρωθούν δύο ώρες από την παραίτησή του, ξέσπασε η πρώτη σύγκρουση σχετικά με το αν θα πραγματοποιηθεί η προγραμματισμένη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής. Η πλευρά Φάμελλου ανέβαλε τη συνεδρίαση της ΚΕ στέλνοντας το σχετικό μήνυμα στα μέλη του οργάνου, αλλά οι Παύλος Πολάκης και Νίκος Παππάς με αναρτήσεις τους δήλωσαν ότι η συνεδρίαση πρέπει να γίνει οπωσδήποτε.
Πέρα από την αναπλήρωση του Φάμελλου στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ με άλλο πρόσωπο ή συλλογική ηγεσία, πρέπει επίσης να συνεδριάσει και η ΚΟ για να εκλέξει επικεφαλής. Η πλευρά Φάμελλου επιδιώκει να εκλεγεί επικεφαλής της ΚΟ πριν από την εκλογή προέδρου του κόμματος. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είναι παρών ο Παύλος Πολάκης ο οποίος έχει διαγραφεί από μέλος της ΚΟ. Με βάση το Καταστατικό του ΣΥΡΙΖΑ, πρέπει να συνεδριάσει πρώτα η Πολιτική Γραμματεία για να προτείνει στην ΚΟ τον νέο επικεφαλής της.
Ανεξάρτητα από το αν θα γίνει τελικά με τη διαδοχή Φάμελλου, πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι τις επόμενες μέρες θα έχουμε κύμα παραιτήσεων βουλευτών και στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ που θέλουν να προσχωρήσουν στην ΕΛΑΣ.