Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μιλά στην Popaganda για τις διεθνείς κρίσεις, τη βία, τις μεταρρυθμίσεις που σημάδεψαν την πολιτική διαδρομή του, τη σχέση του με τη σύζυγό του, Πόπη Καλαϊτζή, και τον γιο τους, εξηγώντας γιατί προτιμά να κρίνεται από το έργο του κι όχι από τις δημόσιες σχέσεις.
Πίσω από κάθε πολιτική απόφαση, κάθε δημόσια σύγκρουση και κάθε μεταρρύθμιση που προκαλεί αντιδράσεις υπάρχει ένας άνθρωπος που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευθύνη της εξουσίας και στην ανάγκη να διατηρήσει τη δική του ταυτότητα. Ο Κωστής Χατζηδάκης έχει περάσει περισσότερες από τρεις δεκαετίες στην πρώτη γραμμή της πολιτικής, έχοντας υπηρετήσει στην Ευρωβουλή και σε ορισμένα από τα σημαντικότερα υπουργεία, ενώ σήμερα βρίσκεται στη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και του υπουργού Επικρατείας.
Στην πρώτη συνέντευξη της εκπομπής «Προσωπικά Δεδομένα» που παρουσιάζω στην Popaganda, ο κ. Κωστής Χατζηδάκης μιλά για την πολιτική, αλλά και για όσα βρίσκονται πίσω από αυτή. Αναφέρεται στη γεωπολιτική αστάθεια και στον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς κρίσεις επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών, υπερασπίζεται τις μεταρρυθμίσεις που ταυτίστηκαν με το όνομά του και θυμάται την επίθεση που δέχθηκε στο Σύνταγμα το 2010.
Παράλληλα, ανοίγει ένα περισσότερο προσωπικό κεφάλαιο. Μιλά για τη σύζυγό του, Πόπη Καλαϊτζή, για τον θαυμασμό και τη στήριξη που θεωρεί απαραίτητα σε μια σχέση, για τον γιο τους και για την ευθύνη των πολιτικών απέναντι στα παιδιά που τους παρακολουθούν. Περιγράφει τον εαυτό του ως έναν άνθρωπο που δεν αγαπά τα μεγαλεία, αποφεύγει τους καβγάδες και προτιμά την ικανοποίηση μιας σύσκεψης που λύνει ένα πραγματικό πρόβλημα από τις δεξιώσεις και τις δημόσιες σχέσεις.
Η συνέντευξη ξεκινά με τη μικρή υδρόγειο σφαίρα που προσφέρεται στους καλεσμένους ως μπάλα αντιστρές, αλλά και για συμβολικό λόγο. Όπως αυτήν τη φορά, ο συμβολισμός είναι αναπόφευκτος: ένας κόσμος που δοκιμάζεται από πολέμους, γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές αναταράξεις και οικονομική αβεβαιότητα.
Ο Κωστής Χατζηδάκης εξηγεί ότι οι κρίσεις, ακόμα κι όταν εκδηλώνονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα, φτάνουν τελικά στην οικονομία και στην καθημερινότητα κάθε πολίτη. Αναφέρεται στην πανδημία, η οποία διατάραξε τις διεθνείς αλυσίδες προσφοράς και ζήτησης, αλλά και στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, που οδήγησε σε αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, της ενέργειας και πολλών βασικών αγαθών.
Η ίδια αβεβαιότητα, όπως σημειώνει, επανέρχεται με τις εντάσεις στον Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ, όπου κάθε μεταβολή στην τιμή του πετρελαίου μπορεί να προκαλέσει νέες πληθωριστικές πιέσεις. Για τον ίδιο, η κυβέρνηση δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει τις διεθνείς εξελίξεις ως κάτι μακρινό. «Όταν βρεθείς σε ταραγμένη θάλασσα, πρέπει να κολυμπήσεις», λέει, υπογραμμίζοντας ότι σε τέτοιες περιόδους καθοριστικό ρόλο παίζει η επιλογή της κατάλληλης ομάδας.
Η πολιτική δεν εμφανίστηκε τυχαία στη ζωή του Κωστή Χατζηδάκη. Όπως εξομολογείται, ήταν πολιτικοποιημένος ήδη από τα μαθητικά του χρόνια. Παρακολουθούσε την πολιτική επικαιρότητα, διάβαζε πολιτικούς φιλοσόφους και είχε εκλεγεί πρόεδρος της τάξης του στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο.
Δεν αρνείται ότι η φιλοδοξία αποτελεί μέρος της πολιτικής. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που επιδιώκουν να διακριθούν σε έναν χώρο διαθέτουν προσωπική φιλοδοξία, είτε πρόκειται για την πολιτική είτε για τον αθλητισμό, τις επιχειρήσεις ή οποιαδήποτε άλλη επαγγελματική δραστηριότητα. Το κρίσιμο, κατά τον ίδιο, είναι να μη μείνει κανείς μόνο σε αυτή.
Η πολιτική, όπως την αντιλαμβάνεται, δεν μπορεί να περιορίζεται στην τηλεοπτική προβολή, στις συνεντεύξεις ή στις δημόσιες εμφανίσεις. Η ουσία βρίσκεται στο αποτέλεσμα. Στο τέλος μιας διαδρομής, ένας πολιτικός πρέπει να μπορεί να πει ότι, πέρα από τις φωτογραφίες και τις δημόσιες παρουσίες, έκανε ορισμένα πράγματα που βοήθησαν την Ελλάδα να ανέβει λίγο ψηλότερα.
Από την Ολυμπιακή και τα περιφερειακά αεροδρόμια μέχρι τη ΔΕΗ, τις εκκρεμείς συντάξεις και τη σύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές, η πολιτική διαδρομή του Κωστή Χατζηδάκη έχει ταυτιστεί με μεταρρυθμίσεις που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις.
Για τον Κωστή Χατζηδάκη, η αποφυγή μιας δύσκολης απόφασης δεν αποτελεί εξυπνάδα αλλά έλλειψη εντιμότητας. Θεωρεί προτιμότερο να δυσαρεστηθούν ορισμένοι, όταν από μια αλλαγή μπορούν να ωφεληθούν πολύ περισσότεροι πολίτες. Δεν παρουσιάζει τις μεταρρυθμίσεις ως προσωπικό κατόρθωμα, αλλά ως υποχρέωση απέναντι στους φορολογουμένους και στους ψηφοφόρους που του εμπιστεύτηκαν μια συγκεκριμένη πολιτική αποστολή.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η τοποθέτησή του απέναντι στη βία. Με αφορμή τη δολοφονία της Βάγιας Νέστορα, υποστηρίζει ότι οι εμπρηστικές επιθέσεις, τα γκαζάκια και οι μολότοφ δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με ανοχή ή πολιτικές δικαιολογίες, καθώς έχουν αποδεδειγμένα εγκληματική διάσταση.
Η συζήτηση τον οδηγεί αναπόφευκτα στην επίθεση που δέχθηκε το 2010 στο Σύνταγμα. Θυμάται ότι, μέσα στον ξυλοδαρμό, άρχισε να πιστεύει πως είχε μπει σε μια πορεία χωρίς επιστροφή και ότι το μόνο που ήθελε ήταν να φύγει όρθιος. Σκεφτόταν τον πατέρα του, ο οποίος ήταν αξιωματικός του στρατού, και δεν ήθελε να αποχωρήσει σαν «κάποιο φοβισμένο ανθρωπάκι».
Παρά τη σοβαρότητα της επίθεσης, δεν επέλεξε να κινηθεί ο ίδιος δικαστικά. Επανέλαβε τότε ότι η βία δεν αποτελεί λύση για τη δημοκρατία και για λίγο μόνο σκέφτηκε το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την πολιτική.
Το μειλίχιο ύφος του αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του. Ο ίδιος θεωρεί ότι αυτή η πλευρά του χαρακτήρα του προέρχεται από τη μητέρα του, αλλά παράλληλα είναι κάτι που καλλιέργησε συνειδητά με την πάροδο του χρόνου.
«Η ζωή μας δεν είναι πρόβα», λέει, εξηγώντας ότι δεν θέλει να επιτρέπει σε έναν πολιτικό αντίπαλο που φωνάζει, προσβάλλει ή προκαλεί να καθορίζει τη δική του συμπεριφορά. Αν ακολουθούσε τον άλλον στο επίπεδο της έντασης, θα κατέληγε να ζει τη ζωή του αντιπάλου του και όχι τη δική του.
Υπάρχει όμως και ένας ακόμη λόγος αυτοσυγκράτησης: ο γιος του. Ο Κωστής Χατζηδάκης αναρωτιέται τι εικόνα σχηματίζουν τα παιδιά όταν ανοίγουν την τηλεόραση και βλέπουν ανθρώπους που θεωρητικά θα έπρεπε να λειτουργούν ως πρότυπα να αλληλοβρίζονται και να «ξεκατινιάζονται» στη Βουλή. Θεωρεί ότι οι πολιτικοί, οι καθηγητές, οι πνευματικοί άνθρωποι, οι αθλητές και γενικότερα τα αναγνωρίσιμα πρόσωπα έχουν ευθύνη για το παράδειγμα που δίνουν.
Στο προσωπικό μέρος της συνέντευξης, ο Κωστής Χατζηδάκης μιλά με ιδιαίτερη ζεστασιά για τη σύζυγό του, Πόπη Καλαϊτζή. Αυτό που τον κέρδισε αρχικά ήταν ο δυναμισμός της και τα κοινά ενδιαφέροντα που είχαν, καθώς και οι δύο προέρχονταν από τον χώρο της πολιτικής.
Πίσω από τον δυναμισμό της, όμως, αναγνώρισε έναν βαθύ συναισθηματισμό και μια ιδιαίτερη ευαισθησία. Κυρίως, όπως λέει, εκείνη απέδειξε με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους τη στήριξή της προς το πρόσωπό του. Είχε υπάρξει έπαρχος και πρώτη επιλαχούσα βουλευτής στην πρώτη της εκλογική συμμετοχή, αλλά αποφάσισε να απομακρυνθεί από την πολιτική και να επιστρέψει στην ιατρική, καθώς το ζευγάρι έκρινε ότι δεν μπορούσαν να βρίσκονται και οι δύο ταυτόχρονα στην ενεργό πολιτική.
Παρά την εικόνα του τυπικού πολιτικού με κοστούμι και γραβάτα, χαρακτηρίζει τον εαυτό του αντισυμβατικό στην προσωπική του ζωή. Ο γάμος τους έγινε με περίπου ογδόντα καλεσμένους, χωρίς τις κλασικές γαμήλιες τελετουργίες, ενώ ούτε η πρόταση γάμου ακολούθησε το συνηθισμένο ρομαντικό σκηνικό.
Αν και από την ηλικία των 29 ετών ταξίδευε ως ευρωβουλευτής σε παλάτια, ιστορικά κτήρια και επίσημους χώρους σε ολόκληρη την Ευρώπη, ο Κωστής Χατζηδάκης δεν γοητεύτηκε ποτέ από τη λάμψη της εξουσίας. Αντίθετα, όπως λέει, τα πολλά μεγαλεία τού προκαλούν ένα αίσθημα κατάθλιψης και προτιμά τη ζωή του μέσου ανθρώπου.
Δεν αγαπά ιδιαίτερα τις δεξιώσεις, τους γάμους και τις κοινωνικές εκδηλώσεις στις οποίες είναι συχνά υποχρεωμένος να παρευρίσκεται. Αντίθετα, μεγαλύτερη ικανοποίηση του προσφέρει μια σύσκεψη μέσα από την οποία μπορεί να λυθεί ένα πραγματικό πρόβλημα.
Ακόμα και μετά την επίθεση στο Σύνταγμα, η επιθυμία του παρέμεινε ίδια: «Άσε με να αισθάνομαι κανονικός πολίτης».
Όταν καλείται να περιγράψει τον εαυτό του, επιλέγει πρώτα το χιούμορ. Ο γιος του, λέει, τον χαρακτηρίζει «έναν γυαλάκια με φαλάκρα και στομάχι». Πίσω από το πείραγμα, όμως, αποκαλύπτεται μια βαθιά ανθρώπινη σχέση και η αξία που θέλει να μεταδώσει στο παιδί του.
Όταν γεννήθηκε ο γιος του, του ευχήθηκε πάνω απ’ όλα να γίνει καλός άνθρωπος.
Μετά από περισσότερα από τριάντα χρόνια πολιτικής διαδρομής, ο Κωστής Χατζηδάκης δηλώνει προετοιμασμένος ακόμη και για μια ζωή εκτός πολιτικής. Στη δημοκρατία, επισημαίνει, το αφεντικό είναι ο λαός και ένας πολιτικός μπορεί να κάνει 99 πράγματα σωστά, αλλά να μείνει στη συλλογική μνήμη για ένα μόνο λάθος.
Για τον Κωστή Χατζηδάκη η πολιτική αποκτά νόημα μόνο όταν, πίσω από τις δημόσιες εμφανίσεις, μένουν και «πέντε πράγματα» που μπορούν να αλλάξουν τη ζωή των πολιτών και να οδηγήσουν τη χώρα λίγο ψηλότερα.