Όταν η FIFA ανακοίνωσε ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο θα επεκταθεί από 32 σε 48 εθνικές ομάδες, η συζήτηση περιστράφηκε σχεδόν αποκλειστικά γύρω από το αγωνιστικό σκέλος.
Πολλοί εξέφρασαν ανησυχίες για πιθανή υποβάθμιση της ποιότητας, για μεγαλύτερη επιβάρυνση του ήδη φορτωμένου ποδοσφαιρικού ημερολογίου και για τον κίνδυνο να χαθεί μέρος της μοναδικότητας της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης. Λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη του Μουντιάλ 2026, το οικονομικό αποτέλεσμα δείχνει να είναι ήδη ξεκάθαρο. Είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί με το νέο μοντέλο, ο μεγάλος νικητής μέχρι στιγμής είναι η ίδια η FIFA.
Η σημαντικότερη αλλαγή δεν αφορά μόνο στον αριθμό των ομάδων. Αφορά κυρίως στην αύξηση των αγώνων. Το τουρνουά πέρασε από τους 64 στους 104 αγώνες, δηλαδή απέκτησε 40 επιπλέον αναμετρήσεις. Αυτό μεταφράζεται σε δεκάδες επιπλέον τηλεοπτικά προϊόντα προς πώληση, περισσότερες εμπορικές συμφωνίες, μεγαλύτερη προβολή των χορηγών, περισσότερες ημέρες εμπορικής αξιοποίησης και επιπλέον εισιτήρια.
Ταυτόχρονα, η διάρκεια της διοργάνωσης ξεπερνά πλέον τις πέντε εβδομάδες, διατηρώντας το Μουντιάλ στο επίκεντρο της παγκόσμιας αθλητικής επικαιρότητας για σημαντικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε σχέση με το παρελθόν.
Παρά τις έντονες συζητήσεις που προηγήθηκαν για τις υψηλές τιμές των εισιτηρίων, τις μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των πόλεων σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό και τις δυσκολίες μετακίνησης των φιλάθλων, οι αριθμοί των πρώτων εβδομάδων αποτελούν ισχυρή ένδειξη ότι η εμπορική στρατηγική της FIFA αποδίδει. Μετά τους πρώτους 36 αγώνες της διοργάνωσης, η μέση πληρότητα των γηπέδων έφθασε στο εντυπωσιακό 99,54% της διαθέσιμης χωρητικότητας, ενώ ο μέσος όρος προσέλευσης ξεπέρασε τους 64.000 θεατές ανά παιχνίδι. Η ίδια η FIFA ανακοίνωσε επίσης νέα ιστορικά ρεκόρ συνολικής προσέλευσης κατά τη διάρκεια της φάσης των ομίλων, επιβεβαιώνοντας ότι η ζήτηση όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά αυξήθηκε σημαντικά.
Η εξήγηση βρίσκεται στην ίδια τη δομή του νέου τουρνουά. Με 48 συμμετέχουσες εθνικές ομάδες, περισσότερες χώρες αποκτούν παρουσία στη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση του κόσμου. Αυτό σημαίνει περισσότερους φιλάθλους που ταξιδεύουν, περισσότερες τηλεοπτικές αγορές που παρακολουθούν ενεργά τη διοργάνωση, μεγαλύτερο ενδιαφέρον από εθνικούς χορηγούς και περισσότερες επιχειρήσεις που επιδιώκουν να συνδεθούν εμπορικά με το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Ουσιαστικά, η FIFA δεν αύξησε μόνο τον αριθμό των συμμετεχόντων. Διεύρυνε το πελατολόγιο του σημαντικότερου προϊόντος της.
Οι οικονομικές προβλέψεις επιβεβαιώνουν αυτήν την εικόνα. Διάφορες εκτιμήσεις τοποθετούν τα συνολικά έσοδα του Μουντιάλ 2026 περίπου στα 10,9 δισ. δολάρια, δηλαδή περίπου 9,3 δισ. ευρώ με τις σημερινές ισοτιμίες. Το ποσό αυτό αποτελεί νέο ιστορικό υψηλό και αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 56% σε σχέση με το Μουντιάλ του Κατάρ το 2022.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ανάπτυξης προέρχεται από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, τις εμπορικές συμφωνίες, τα προγράμματα χορηγιών και τις πωλήσεις εισιτηρίων, που ενισχύθηκαν σημαντικά χάρη στη μεγαλύτερη διάρκεια και στον αυξημένο αριθμό αγώνων. Η FIFA είχε ήδη αρχίσει να μοιράζει μέρος αυτής της οικονομικής ανάπτυξης πριν ακόμη ξεκινήσει η διοργάνωση. Η παγκόσμια ομοσπονδία ανακοίνωσε αύξηση κατά 15% στα χρηματικά ποσά που διανέμονται στις συμμετέχουσες εθνικές ομάδες, εξηγώντας ότι η απόφαση βασίστηκε στις ιδιαίτερα αισιόδοξες εμπορικές προβλέψεις του νέου μοντέλου.
Πρόκειται για μία εξέλιξη που λειτουργεί και ως επιχείρημα της FIFA απέναντι στις ομοσπονδίες, καθώς η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία συνοδεύεται από αυξημένες οικονομικές απολαβές για τους συμμετέχοντες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επικρίσεις έχουν εξαφανιστεί. Οι μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των πόλεων, οι ώρες διεξαγωγής αρκετών αγώνων που προσαρμόζονται στις ανάγκες των τηλεοπτικών αγορών, οι υψηλές τιμές των εισιτηρίων και ακόμη και η αυξανόμενη εμπορική αξιοποίηση των διαλειμμάτων ενυδάτωσης εξακολουθούν να προκαλούν συζητήσεις. Ωστόσο, μέχρι στιγμής καμία από αυτές τις παραμέτρους δεν δείχνει να έχει περιορίσει τη ζήτηση. Αντίθετα, η προσέλευση στα γήπεδα, οι τηλεοπτικές επιδόσεις και οι εμπορικές συμφωνίες ενισχύουν τη θέση της FIFA ότι το νέο μοντέλο είναι οικονομικά αποδοτικότερο από κάθε προηγούμενη διοργάνωση.
Το ερώτημα για το κατά πόσο το Μουντιάλ των 48 ομάδων προσφέρει καλύτερο ποδόσφαιρο θα συνεχίσει να απασχολεί αναλυτές, προπονητές και φιλάθλους για πολλά χρόνια ακόμη. Στο επιχειρηματικό επίπεδο, όμως, τα πρώτα στοιχεία οδηγούν σε ένα πολύ πιο σαφές συμπέρασμα. Με περισσότερους αγώνες, περισσότερες χώρες, περισσότερους θεατές, περισσότερες ώρες τηλεοπτικής μετάδοσης και έσοδα που κινούνται σε επίπεδα-ρεκόρ, η FIFA φαίνεται ότι πέτυχε ακριβώς αυτό που επιδίωκε όταν αποφάσισε να αλλάξει το μοντέλο του Παγκοσμίου Κυπέλλου.