EPA/ANDY RAIN
Ο Βασιλιάς Κάρολος έγινε ο πρώτος μονάρχης που δημοσιοποιεί τον φορολογικό του λογαριασμό, αποκαλύπτοντας ότι κατέβαλε 12,9 εκατ. λίρες σε φόρους για το 2024-2025.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο βασιλιάς συγκαταλέγεται στους 100 μεγαλύτερους φορολογούμενους στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ ο πρίγκιπας της Ουαλίας δήλωσε ότι πλήρωσε 7,76 εκατ. λίρες για την ίδια περίοδο.
Παράλληλα, αποκαλύπτεται ότι ο Κάρολος και η Βασίλισσα Καμίλα θα συνεχίσουν να διαμένουν στο Clarence House και δεν θα μετακομίσουν στο Μπάκιγχαμ.
Την ίδια ώρα, τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι η βασική δημόσια χρηματοδότηση της βασιλικής οικογένειας μέσω του Sovereign Grant θα σχεδόν διπλασιαστεί και θα φτάσει λίγο κάτω από τα 100 εκατ. λίρες έως το 2027-28.
Για το 2024-25, το Sovereign Grant ανήλθε σε 86,3 εκατ. λίρες, εκ των οποίων 51,8 εκατ. χρησιμοποιήθηκαν για βασικές δαπάνες και 34,5 εκατ. για την ανακαίνιση του Μπάκιγχαμ.
Μετά την ολοκλήρωση των έργων, το συνολικό ποσό θα μειωθεί από 137,9 εκατ. σε 99,9 εκατ. λίρες, παραμένοντας όμως σημαντικά υψηλότερο από προηγούμενα έτη.
Το κονδύλι καλύπτει τα λειτουργικά έξοδα της μοναρχίας, όπως προσωπικό, ταξίδια για επίσημες υποχρεώσεις, δεξιώσεις και συντήρηση παλατιών.
Οι λογαριασμοί δείχνουν επίσης ότι ο βασιλιάς κατέβαλε 11,7 εκατ. λίρες σε φόρους για το 2023-24, ενώ ο πρίγκιπας Ουίλιαμ πλήρωσε 8,34 εκατ. λίρες για την ίδια περίοδο.
Η αλλαγή στη δημοσιοποίηση των φορολογικών στοιχείων του βασιλιά έρχεται έπειτα από αυξημένες εκκλήσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια στα οικονομικά της βασιλικής οικογένειας, στον απόηχο σκανδάλων που αφορούν τον Άντριου Μαουντμπάτεν-Γουίνδσορ.
Βουλευτές έχουν εκφράσει ανησυχίες για την έλλειψη λογοδοσίας σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης της δημόσιας χρηματοδότησης από τη μοναρχία, με την εξέλιξη αυτή να αποδίδεται σε πίεση για μεγαλύτερη διαφάνεια.
Σύμφωνα με τις πηγές του παλατιού, η δημοσιοποίηση των φορολογικών στοιχείων του βασιλιά και του πρίγκιπα Ουίλιαμ αποτελεί προσωπική απόφαση και των δύο.
Τα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ έκαναν λόγο για μια κίνηση που ενισχύει τη διαφάνεια και αποσκοπεί στην καλύτερη κατανόηση της λογοδοσίας της μοναρχίας.
Από τότε που ο Κάρολος έγινε μονάρχης το 2022 και ο Ουίλιαμ πρίγκιπας της Ουαλίας, ο συνολικός φόρος που έχουν καταβάλει πατέρας και γιος στην εφορία ξεπερνά τα 50 εκατ. λίρες.
Ωστόσο, τα νέα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν αναλυτική εικόνα για τον τρόπο υπολογισμού των φόρων που καταβλήθηκαν.
Ο Νταν Νάιντλ, ιδρυτής της Tax Policy Associates, δήλωσε ότι η δημοσιοποίηση του βασιλιά είναι «ιδιαίτερα αδιαφανής».
«Δεν γνωρίζουμε πόσο από αυτό είναι φόρος κεφαλαιακών κερδών και πόσο φόρος εισοδήματος», ανέφερε στο πρόγραμμα Today του BBC Radio 4.
«Πολύ σημαντικό είναι ότι δεν γνωρίζουμε ποια έξοδα έχει αφαιρέσει για να καταλήξει στο ποσό επί του οποίου φορολογείται».
Ο βασιλιάς λαμβάνει ετήσιο εισόδημα από το Δουκάτο του Λάνκαστερ (Duchy of Lancaster), ένα ιστορικό χαρτοφυλάκιο που δημιουργήθηκε για να παρέχει στον μονάρχη ανεξάρτητους πόρους για επίσημες και ιδιωτικές δαπάνες.
Πρόκειται για ένα σύνολο γης, επενδύσεων και ακινήτων, το οποίο αποδίδει στον βασιλιά ετήσιο εισόδημα που το 2025-26 ανήλθε σε 25,2 εκατ. λίρες.
Άλλες φορολογήσιμες πηγές εισοδήματος περιλαμβάνουν προσωπικές επενδύσεις και αποταμιεύσεις, καθώς και έσοδα από ιδιωτικά κτήματα όπως το Balmoral και το Sandringham.
Αρχικά, ο πρίγκιπας Ουίλιαμ δεν δημοσιοποιούσε τις φορολογικές του πληρωμές όταν έγινε διάδοχος του θρόνου, ωστόσο πλέον, ακολουθώντας το παράδειγμα του πατέρα του, έχει καταστήσει δημόσιες τις πληρωμές του σε φόρο εισοδήματος και κεφαλαιακών κερδών.
Ο πρίγκιπας Ουίλιαμ λαμβάνει εισόδημα από το Δουκάτο της Κορνουάλης, μια κληρονομική περιουσία αξίας δισεκατομμυρίων λιρών και έκτασης περίπου 130.000 στρεμμάτων, η οποία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και το γήπεδο κρίκετ Oval στο Λονδίνο. Το εισόδημα αυτό χρηματοδοτεί επίσημες υποχρεώσεις, το γραφείο του και την οικογενειακή του ζωή.
Ο ιδιωτικός γραμματέας του, Ίαν Πάτρικ, ανέφερε ότι ο πρίγκιπας Ουίλιαμ πληρώνει φόρο εισοδήματος με τον ανώτατο συντελεστή επί του καθαρού πλεονάσματος, αφού αφαιρεθούν τα σχετικά έξοδα, τα οποία ελέγχονται ανεξάρτητα ώστε να διασφαλίζεται η ορθότητα των εκπτώσεων.
«Ο πρίγκιπας αναγνωρίζει το ενδιαφέρον για τις ρυθμίσεις αυτές και τη σημασία της κατάλληλης διαφάνειας», σημείωσε.
Ο φόρος που αντιστοιχεί στο 2025-26 βρίσκεται ακόμη υπό έλεγχο και θα δημοσιοποιηθεί το επόμενο έτος.
Ωστόσο, τα έσοδα από ιδιωτικές επενδύσεις ή λεπτομέρειες για αυτά τόσο του βασιλιά όσο και του πρίγκιπα Ουίλιαμ δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Ο πρίγκιπας Ουίλιαμ ανακοίνωσε επίσης ότι δεν θα λαμβάνει πλέον προσωπικό όφελος από το ετήσιο ενοίκιο ύψους 1,5 εκατ. λιρών που αποδίδεται από το εγκαταλελειμμένο σωφρονιστικό κατάστημα του Dartmoor.
Ζήτησε το συγκεκριμένο ποσό να αφαιρεθεί από τα έσοδα του Δουκάτου της Κορνουάλης, με τα χρήματα να κατευθύνονται αντί αυτού προς την ενίσχυση της τοπικής κοινότητας, κυρίως της αγροτικής περιοχής Princetown κοντά στη φυλακή.
Το Dartmoor παραμένει κενό από το 2024, λόγω υψηλών επιπέδων του τοξικού αερίου ραδονίου που εντοπίστηκαν στο κτίριο.
Η ιστορικός Άννα Γουάιτλοκ δήλωσε στο BBC News ότι η δημοσιοποίηση του φορολογικού λογαριασμού του βασιλιά τον τοποθετεί «στο επίκεντρο ως έναν πολύ πλούσιο άνθρωπο».
EPA/ANDY RAIN
«Πιστεύω ότι αυτό είναι πολύ σημάδι της εποχής και μια προσπάθεια της μοναρχίας να κινηθεί προληπτικά, ώστε να δείξει ότι ανταποκρίνεται και δεν αντιδρά απλώς υπό πίεση», ανέφερε.
Ο πρώην υπουργός Εσωτερικών των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και επικριτής της χρηματοδότησης της μοναρχίας, Νόρμαν Μπέικερ, δήλωσε ότι οι φορολογικές πληρωμές δείχνουν πως οι πηγές εισοδήματος τόσο του βασιλιά όσο και του πρίγκιπα Ουίλιαμ είναι «τεράστιες» και ότι πρέπει να εξηγηθεί γιατί το κόστος τους είναι τόσο υψηλό.
«Αν ο Κάρολος μιλά για μια πιο “λιτή” μοναρχία και το ίδιο και ο Ουίλιαμ, θέλουμε χαμηλότερο κόστος, όχι απλώς λιγότερα πρόσωπα στο μπαλκόνι του Μπάκιγχαμ», σημείωσε.
Παράλληλα, οι αυξήσεις στο Sovereign Grant εντάσσονται σε έναν νέο τρόπο υπολογισμού του, σύμφωνα με τον οποίο η βασιλική οικογένεια θα λαμβάνει 99,9 εκατ. λίρες ετησίως από το 2027-2028. Πριν από τρία χρόνια, το ποσό ανερχόταν σε 51,8 εκατ. λίρες.
Το υψηλότερο ποσό εγκρίθηκε από τους Royal Trustees τον πρωθυπουργό Σερ Κιρ Στάρμερ, την υπουργό Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς και τον διαχειριστή του ιδιωτικού ταμείου του βασιλιά (Privy Purse) και ταμία Τζέιμς Τσάλμερς.
Τα επιπλέον κονδύλια θα χρησιμοποιηθούν για τη συντήρηση ιστορικών κτιρίων, την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας στις βασιλικές κατοικίες και τη μετάβαση σε πράσινη ενέργεια, με 11 εκατ. λίρες να έχουν δεσμευτεί για την αντικατάσταση λεβήτων στο Κάστρο του Ουίνδσορ.
Ο Τσάλμερς τόνισε ότι η χρηματοδότηση «δεν είναι λευκή επιταγή» και ότι υπάρχουν αυστηροί έλεγχοι ώστε να διασφαλίζεται η σχέση κόστουςαποτελεσματικότητας του προγράμματος.
«Οι δαπάνες διέπονται από τα ίδια πρότυπα και διαδικασίες όπως κάθε δημόσιος οργανισμός, με αυστηρές απαιτήσεις αποδοτικότητας, λεπτομερή σχεδιασμό, πολυετείς στρατηγικές, ανεξάρτητο έλεγχο και εποπτεία από το Υπουργείο Οικονομικών», δήλωσε.
Τα τελευταία 10 χρόνια, το Sovereign Grant βρισκόταν σε υψηλότερο επίπεδο από το βασικό του σκέλος, προκειμένου να καλύψει το κόστος ανακαίνισης ύψους 370 εκατ. λιρών στο Μπάκιγχαμ, έργο που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2027.
Με την ολοκλήρωση των εργασιών, το ετήσιο ποσό θα μειωθεί σε ένα βασικό ταμείο 99,9 εκατ. λιρών, το οποίο θα παραμείνει αμετάβλητο για τα επόμενα πέντε χρόνια, έως την επόμενη αναθεώρηση αν και θα παραμείνει σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με προηγούμενα έτη.
«Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το Sovereign Grant δεν αποτελεί προσωπικό εισόδημα για τα μέλη της βασιλικής οικογένειας», σημείωσε ο Τσάλμερς. «Χρηματοδοτεί το έργο του θεσμού όχι την ιδιωτική ζωή ή τον ιδιωτικό πλούτο».
Η απόφαση του βασιλιά και της βασίλισσας να συνεχίσουν να διαμένουν στο Clarence House, όπου ζουν από το 2005, ελήφθη ώστε να επιτραπεί μεγαλύτερη πρόσβαση του κοινού στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, σύμφωνα με πηγές του παλατιού.
Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι το εμβληματικό παλάτι να μπορεί επίσης να αποφέρει αυξημένα έσοδα μέσω της διευρυμένης επισκεψιμότητας.
EPA/LUIS TATO / POOL
Η εξέλιξη αυτή θα σηματοδοτήσει την πρώτη φορά από την εποχή της βασίλισσας Βικτωρίας που μονάρχης επιλέγει να μην κατοικεί στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Παράλληλα, αποκαλύπτεται ότι τα λειτουργικά κέρδη του Crown Estate του ανεξάρτητα διαχειριζόμενου εμπορικού φορέα που εποπτεύει την ακίνητη περιουσία της βασιλικής οικογένειας και αποδίδει τα κέρδη του στο Υπουργείο Οικονομικών μειώθηκαν το τελευταίο έτος.
Τα κέρδη υποχώρησαν στα 1,2 δισ. λίρες για το έτος έως τον Μάρτιο, από 1,4 δισ. λίρες την προηγούμενη χρονιά.
Το Sovereign Grant υπολογίζεται ως ποσοστό των κερδών του Crown Estate. Αν και δεν προέρχεται απευθείας από αυτό αλλά από το Υπουργείο Οικονομικών, το Crown Estate χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό του.
Η πτώση αποδίδεται κυρίως στον τομέα της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, καθώς η προηγούμενη ώθηση από τέλη και δικαιώματα που σχετίζονται με έργα offshore wind υποχώρησε, με τα έργα πλέον να περνούν στη φάση της κατασκευής.
Τα έσοδα είχαν εκτοξευθεί τα προηγούμενα δύο χρόνια σε επίπεδα ρεκόρ λόγω των λεγόμενων option fees πληρωμών εταιρειών για τη δέσμευση τμημάτων του θαλάσσιου πυθμένα με στόχο την μελλοντική εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Πηγή: BBC