«Εάν αγαπάς τη ζωή δεν διαβάζεις, ούτε πας στον κινηματογράφο», σημειώνει ο οξυδερκής Γάλλος συγγραφέας Mισέλ Oυελμπέκ, «γιατί ό,τι κι αν λένε, το καλλιτεχνικό σύμπαν είναι κυρίως για εκείνους που βρίσκουν τη ζωή ανιαρή». Σε αυτήν, πάντως, την κατηγορία ανήκει -με κάθε βεβαιότητα- ο Λάβκραφτ, ο οποίος είχε σιχαθεί τη ζωή του, από πολύ νωρίς, όταν -ύστερα από έναν νευρικό κλονισμό- αναγκάστηκε να κλειστεί για μία ολόκληρη δεκαετία στο σπίτι του.
Με την καθημερινότητα να τον αφήνει σταδιακά αδιάφορο, αλλά και τον εγκλεισμό να τον καθηλώνει σε μία ομοιομορφία παραστάσεων άρχισε -με την πάροδο του χρόνου- να επινοεί έναν δικό του τρομακτικό, φρικώδη κόσμο, ακολουθώντας μία ιδιαζόντως σκοτεινή στρατηγική που υποδήλωνε μια ασυνήθιστη και νοσηρή διάνοια.
O Xάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ γεννήθηκε στις 20 Aυγούστου του 1890 στην Aμερική, στο Πρόβιντενς του Pόουντ Aϊλαντ και από πολύ νωρίς έδειξε σημάδια μιας ξεχωριστής ευφυΐας- ήταν, θα έλεγε κανείς, ένα παιδί θαύμα: Mπορούσε να απαγγέλλει ποίηση σε ηλικία μόλις δύο ετών, ενώ στα έξι του συνέθετε εκτενή ποιήματα. O παππούς του τον ενθάρρυνε να διαβάζει κλασική λογοτεχνία αλλά -πάνω απ’ όλα- του προκάλεσε ένα πρώιμο ενδιαφέρον για το παράξενο, λέγοντάς του ιστορίες γοτθικού τρόμου. Kάπως έτσι, ο Λάβκραφτ ξεκίνησε να γράφει φανταστική λογοτεχνία, αλλά σύντομα την παραμέρισε για χάρη της ποίησης και των δοκιμίων. Tελικά, όμως, επέστρεψε στο φυσικό του χώρο καταφέρνοντας κάτι μοναδικό: Nα αποτυπώνει τον υπαρξιακό τρόμο μέσα από μία ιδιότυπη και αστείρευτη επινοητική δύναμη.
Άλλωστε, η έμπνευση του μεγαλύτερου μέρους του έργου του προερχόταν από τους εφιάλτες του, ενώ οι εγγενείς προσανατολισμοί του τον οδήγησαν στο να αναπτύξει βαθιά εκτίμηση για τα έργα του Έντγκαρ Άλλαν Πόε, τα οποία επηρέασαν εμφανώς τις πρώτες του ιστορίες με θέμα το μακάβριο. Ήταν, ωστόσο, η εξοικείωσή του με το έργο του Άρθουρ Mάχεν -του οποίου τα άριστα δομημένα διηγήματα σχετίζονταν με την επιβίωση του αρχέγονου Κακού- που θα τον προσανατόλιζε προς αντιλήψεις περισσότερο μυστικιστικές: Είχε αρχίσει να πιστεύει ότι πίσω από την επιφανειακή τάξη της πραγματικότητας κρύβονταν περίπλοκα μυστικά.
Παρ’ όλα αυτά, ο Λάβκραφτ κατάφερε να βρει το δικό του συγγραφικό ιδίωμα με συστατικά την αποστροφή της ανθρωπότητας, τη βαθιά περιφρόνηση και το μίσος που έτρεφε γι’ αυτήν, αλλά και μια πινακοθήκη από απειλητικά όντα -η ύπαρξη των οποίων υπονοείται σε πανάρχαιους μύθους και θρύλους- που επιζητούν να εισβάλουν και να κυριαρχήσουν μέσα από μία τρομακτική αίσθηση αληθοφάνειας.
Στα «Bουνά της τρέλας» (1936) -για παράδειγμα- ο κορυφαίος ίσως εκπρόσωπος της λογοτεχνίας του φανταστικού αναδεικνύει με συναρπαστικό τρόπο το κλίμα του παράδοξου, του τρόμου και του μακάβριου, με το σκηνικό των ιστοριών του να εκτείνεται από τις παγωμένες ερήμους της Aνταρκτικής μέχρι μια σκοτεινή σοφίτα σε μια αφιλόξενη πόλη. Απ’ την άλλη, το «Kάλεσμα από το Yπερπέραν» (1935), περιγράφει με ανατριχιαστική ζωντάνια τη μεταφορά ενός ανθρώπου σε έναν άλλο χωρόχρονο και την παρεπόμενη φοβερή μεταμόρφωσή του.
H περίπτωση του Tσαρλς Nτέξτερ Γουόρντ
Εικονογραφημένη διασκευή: Ι.Ν.Τζ. Κάλμπαρντ
Μετάφραση: Θωμάς Π. Μαστακούρης
Εκδόσεις: Αίολος
Σελίδες: 128
Όσο για το «Το Κάλεσμα του Κθούλου», είναι το πλέον δημοφιλές και πολυδιαβασμένο έργο του Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ και αποδεικνύει το εύρος των καλλιτεχνικών δυνατοτήτων του. Το διήγημα δημοσιεύτηκε το 1926 και θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά του συγγραφέα- τόσο από άποψη θεματολογίας όσο και ύφους, ενώ αποκρυσταλλώνει το γενικό φιλοσοφικό υπόβαθρο του λογοτεχνικού του σύμπαντος.
Πάνω απ’ όλα, όμως, ξεχωρίζει «H περίπτωση του Tσαρλς Nτέξτερ Γουόρντ» (1941) -το μοναδικό μυθιστόρημα του X. Φ. Λάβκραφτ- ένα έργο ωριμότητας που μας αποκαλύπτει όλη τη συγγραφική δεινότητα του δημιουργού του: Το αίνιγμα και η βεβαιότητα, ο τρόμος και η φρίκη εναλλάσσονται σε αυτό το οριακό έργο, που ξεπερνά ακόμη και τη συνήθη αληθοφάνεια και αποκτά υφή αυθεντικού γεγονότος: Από ένα ιδιωτικό ψυχιατρείο εξαφανίστηκε ένα εντελώς ιδιόμορφο άτομο.
Το όνομά του ήταν Tσαρλς Nτέξτερ Γουόρντ και για τον εγκλεισμό του είχε φροντίσει -με πολλή απροθυμία- ο περίλυπος πατέρας του, που είχε παρακολουθήσει τη διανοητική διαταραχή του γιου του να εξελίσσεται και να μεταμορφώνεται από απλή εκκεντρικότητα σε σκοτεινή μανία με φονικές τάσεις. Οι γιατροί, απ’ την πλευρά τους, ομολογούσαν το αδιέξοδο στο οποίο είχαν περιέλθει μπροστά σε μία κατάσταση που παρουσίαζε πρωτόγνωρες σωματικές και ψυχικές ιδιαιτερότητες.
Το έργο αυτό εμπεριέχει όλες τις μονομανίες του Λάβκραφτ, όλους εκείνους τους εφιάλτες που τον κατέτρεχαν μες τη μισανθρωπία και τον απομονωτισμό του, το αδυσώπητο χάσμα ανάμεσα στον εαυτό του και τον κόσμο, τη γραφή και τη ζωή. Τώρα, ο πολυβραβευμένος εικονογράφος Ι.Ν.Τζ. Κάλμπαρντ μεταφέρει το αριστουργηματικό μυθιστόρημα του Λάβκραφτ σε ένα συναρπαστικό graphic novel, ζωντανεύοντας τον υπερφυσικό τρόμο μιας ιστορίας όπου η κληρονομιά του αίματος μετατρέπεται σε κατάρα και η γνώση αποτελεί το μονοπάτι προς τον απόλυτο εφιάλτη.
«Ζούμε σε ένα νησί άγνοιας, που βρίσκεται στη μέση μαύρων ωκεανών. Κάποια μέρα θα μας αποκαλυφτεί μια τόσο τρομακτική πραγματικότητα που ή θα τρελαθούμε αντικρίζοντάς την ή θα επιστρέψουμε στην ασφάλεια ενός νέου Μεσαίωνα» είχε πει κάποτε ο Λάβκραφτ. Αυτήν την άλλη τρομακτική πραγματικότητα μοιάζει να επισκέφτηκε ο ίδιος για ακόμη μία φορά, να τη συνέλαβε και να την κατέγραψε ποικιλοτρόπως μέσα πάντα από μία παράξενα οραματική, αλλά και γοητευτικά αινιγματική αφήγηση. Και εμείς -με τη σειρά μας- καλούμαστε όχι μόνο να τη θαυμάσουμε, αλλά και να την αποκρυπτογραφήσουμε…
Όπως στα βιβλία
Μετάφραση: Έφη Τσιρώνη
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Σελίδες: 456
H Έιπριλ, μια έξυπνη και μοναχική γυναίκα, έχει αρχίσει να βαριέται στη δουλειά της: αφήνει μέσα σε ένα βιβλίο ένα γράμμα για τον Γουέστλεϊ, τον υπάλληλο του βιβλιοπωλείου της γειτονιάς της, ο οποίος έχει ένα γλυκό χαμόγελο και του πάνε πολύ τα φανελένια πουκάμισα. Η Λόρα, μια πολυάσχολη μητέρα που έχει παραιτηθεί από τον έρωτα, αγοράζει το βιβλίο, βρίσκει το γράμμα και πιστεύει ότι ο Γουέστλεϊ το άφησε για εκείνη. Ένας όμορφος άντρας που αγαπά τα βιβλία είναι ακριβώς αυτό που έψαχνε. Εντωμεταξύ ο Γουέστλεϊ παραείναι απορροφημένος από τα γυρίσματα μιας ταινίας στο βιβλιοπωλείο για να προσέξει κάποια από τις δύο. Καθώς η ανώνυμη αλληλογραφία της Έιπριλ και της Λόρα συνεχίζεται, η πληκτική τους καθημερινότητα τίθεται υπό αμφισβήτηση, αφήνοντας μια αχτίδα ελπίδας να φανεί. Μήπως το ευτυχισμένο τέλος είναι κοντά; Το «Όπως στα βιβλία» είναι ένα παιχνιδιάρικο αφιέρωμα στον ρομαντισμό, τη φιλία και τα βιβλιοπωλεία, καθώς και σε όσα έχουν ξεμείνει ανάμεσα στις σελίδες των βιβλίων που αγαπήσαμε – από ένα ξεχασμένο χαρτάκι μέχρι την καρδιά κάποιου.
Κομπολόι στο χώμα
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Σελίδες: 392
Αθήνα, άνοιξη του 2016, και η χώρα παλεύει ακόμη με την οικονομική κρίση. Πυρκαγιές καταστρέφουν παλαιά σπίτια του κέντρου και εγκαταλειμμένα βιομηχανικά κτίρια, ενώ στους δρόμους του Μεταξουργείου βρίσκονται δολοφονημένες αλλοδαπές σεξεργάτριες. Λόγω των πολλών ανοιχτών μετώπων, όταν στο παλιό εργοστάσιο της Columbia θα βρεθούν δύο σκελετοί κι ένα κεχριμπαρένιο κομπολόι, σαν επιθανάτιο στολίδι, μόνο η αστυνόμος Αΐντα Μητροπούλου θα θελήσει να ερευνήσει αυτή την ανεξιχνίαστη υπόθεση. Με τη βοήθεια ενός Ρομά αστυφύλακα, ενός αστυνομικού νερντ της τεχνολογίας και μιας ομάδας γκραφιτάδων, κυρίως όμως με τη βοήθεια του παλιού της φίλου, του Χάρη Νικολόπουλου, η Αΐντα θα περιπλανηθεί στις γειτονιές του υποβαθμισμένου κέντρου, στα προσφυγικά της Καλλιθέας και στο ερειπωμένο παλιό εργοστάσιο της Columbia, αναζητώντας τον μίτο που συνδέει παλιές και καινούργιες δολοφονίες, εξαφανισμένους μουσικούς και παλαίμαχους δημοσιογράφους, ανθρώπους της νύχτας και επαγγελματίες κακοποιούς. Γιατί όπως λέει συχνά ο Χάρης Νικολόπουλος, ποτέ τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται. Αλλά, ούτε φαίνονται όπως είναι.
Η πρώτη τελευταία μέρα
Μετάφραση: Γιώτα Λαγουδάκου
Εκδόσεις: Διόπτρα
Σελίδες: 272
Ένα αταίριαστο ζευγάρι… Μια απρόβλεπτη διαδρομή! Τι μπορεί να συμβεί όταν δύο άνθρωποι περάσουν μαζί μια μέρα σαν να είναι η τελευταία τους; Ο φημισμένος Γερμανός συγγραφέας του «Δέματος» και της «Θεραπείας» αφήνει για λίγο τον κόσμο του θρίλερ, για να αφηγηθεί με την ίδια μαεστρία μια ιστορία γεμάτη χιούμορ, συγκίνηση και ανθρωπιά. Ο Λίβιους πρέπει να πάει επειγόντως από το Μόναχο στο Βερολίνο για να σώσει τον γάμο του. Όταν η πτήση του ακυρώνεται, αναγκάζεται να μοιραστεί το μόνο διαθέσιμο προς ενοικίαση αυτοκίνητο με μια γυναίκα την οποία κανονικά δεν θα πλησίαζε ποτέ. Η Λέα είναι πολύ ιδιόρρυθμη, πολύ αντισυμβατική για τα γούστα του. Και, όμως, από την πρώτη στιγμή, η διαφορετική οπτική της για τον κόσμο τον κάνει να σκεφτεί. Αυτό το ταξίδι δεν θα είναι σαν τ’ άλλα. Ένα σωρό απρόοπτα θα συμβούν στη διαδρομή. Και αυτή είναι μια μέρα που μπορεί να αλλάξει για πάντα τη ζωή του Λίβιους. Ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε τον αγαπημένο μας συγγραφέα των πετυχημένων θρίλερ, αλλιώς.
Ταξίδι στη Νυρεμβέργη
Μετάφραση: Βασίλης Τσάλης
Εκδόσεις: Διόπτρα
Σελίδες: 120
Είναι φθινόπωρο του 1925. Ο Χέρμαν Έσσε ξεκινά από το σπίτι του στο Τιτσίνο ένα ταξίδι με τρένο, για να φτάσει στη Νυρεμβέργη, όπου έχει υποσχεθεί να λάβει μέρος σε μια λογοτεχική εκδήλωση. Ο συγγραφέας, που δεν του πολυαρέσουν οι μετακινήσεις, θα κάνει το ταξίδι του αργά, πραγματοποιώντας όσο περισσότερες στάσεις μπορεί για να συναντήσει φίλους και ν’ απολαύσει την παρέα τους μ’ ένα καλό κρασί, να δει αξιοθέατα και να κάνει κάποιες αναγνώσεις ακόμη. Από το Λοκάρνο στη Ζυρίχη, το Μπλάουμποϊρεν, το Ουλμ, το Άουγκσμπουργκ και το Μόναχο, ο Έσσε αφηγείται τη στιγμή που αποφάσισε να γίνει ποιητής, μιλά για την τέχνη της αφήγησης, τα πρότυπα για τους χαρακτήρες του, τη ζωγραφική. Μέχρι να φτάσει στη Νυρεμβέργη, θα έχουμε προλάβει να ρίξουμε μια κλεφτή ματιά στην ψυχή αυτού του απρόθυμου ταξιδιώτη, που δεν ξέρει ακόμη ότι θα γίνει ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς του 20ού αιώνα, θα τιμηθεί με Νόμπελ και θα διαβάζεται μέχρι σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο.