Τα κατοικίδια είναι σαν μέλη της οικογένειας για πολλούς ιδιοκτήτες, αλλά οι γάτες που επιτρέπεται να κυκλοφορούν ελεύθερα έξω μπορούν να φέρουν ανεπιθύμητα παθογόνα μέσα στο σπίτι.
Μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την Amy Wilson, κτηνίατρο και οικολόγο, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας στον Καναδά, δημοσίευσε έρευνα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της οποίας, «οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα μεταφέρουν σημαντικά περισσότερα παθογόνα από τις γάτες εσωτερικού χώρου».
Οι ζωονόσοι είναι λοιμώδη νοσήματα που μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο, είτε άμεσα (επαφή με μολυσμένο ζώο ή τα κόπρανά του) είτε έμμεσα (μέσω μολυσμένων τροφίμων, νερού ή μέσω εντόμων/τσιμπουριών). Σε σύγκριση με τα άγρια ζώα που σπάνια έρχονται σε επαφή με τον άνθρωπο, τα κατοικίδια και τα ζώα εκτροφής που έρχονται σε καθημερινή επαφή μαζί του αποτελούν ισχυρό υποψήφιο για τη μετάδοση ζωονόσων.
Ως εκ τούτου, η Wilson και η ερευνητική της ομάδα διερεύνησαν την ικανότητα των «ελεύθερων γατών», οι οποίες εκτίθενται τακτικά στο εξωτερικό περιβάλλον και αλληλοεπιδρούν με τον άνθρωπο, να διαδίδουν ζωονόσους. Συγκέντρωσαν δεδομένα από περισσότερες από 400 μελέτες κι ανέλυσαν τον αντίκτυπο του τρόπου ζωής μιας γάτας (εσωτερικού χώρου, ελεύθερης ή αδέσποτης) στη δυνατότητά της να μεταφέρει παθογόνα που μπορούν να μολύνουν τον άνθρωπο.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι σχεδόν 100 παθογόνα που ανιχνεύονται σε γάτες είναι γνωστό ότι προκαλούν ζωονόσους. Γνωστά παραδείγματα περιλαμβάνουν τον ιό της λύσσας, την τοξοπλάσμωση, τη σαλμονέλα και τους νηματώδεις.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα σε εξωτερικούς χώρους έχουν 3 έως 5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να φέρουν ζωονόσα παθογόνα από τις γάτες εσωτερικού χώρου. Αν και η ποικιλία των παθογόνων ήταν μικρότερη από εκείνη των αδέσποτων γάτων, η «αναλογία γάτων που φέρουν τουλάχιστον έναν τύπο ζωονόσου παθογόνου» ήταν η ίδια με εκείνη των αδέσποτων.
Οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερες χωρίς επιτήρηση, διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να φέρουν ζωονόσα παθογόνα επειδή έρχονται σε καθημερινή επαφή με ανθρώπους, άγρια ζώα κι άλλα κατοικίδια. Σε αυτήν τη μελέτη, η οποία κάλυψε συνολικά 88 χώρες, περίπου το 60% των κατοικίδιων γατών μετακινούνταν μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού χώρου χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη, και σε ορισμένες περιοχές αυτό το ποσοστό ξεπερνούσε το 90%.
Η Wilson και οι συνεργάτες της δηλώνουν: «Οι αδέσποτες γάτες κυνηγούν, αλληλοεπιδρούν με άγρια ζώα ή άλλα ζώα εκτροφής και ταξιδεύουν μέσα από περιβάλλοντα, μολυσμένα με παθογόνα και τοξίνες. Η έρευνα υποδηλώνει ότι οι ιδιοκτήτες μπορεί να υποτιμούν τη συχνότητα κυνηγιού των γατών τους έως και 80%, πράγμα που σημαίνει ότι πολλά θηράματα και επαφές με ζώα πιθανότατα παραβλέπονται».
Οι γάτες κυνηγούν ζώα που μπορεί να φέρουν παθογόνα που μεταδίδονται μεταξύ ανθρώπων και ζώων, όπως τρωκτικά, πτηνά και νυχτερίδες. Ενώ τα περισσότερα από αυτά τα ζώα συνήθως έχουν ελάχιστη έως καθόλου επαφή με τον άνθρωπο, υπάρχει κίνδυνος οι γάτες ελευθέρας βοσκής να μολυνθούν με παθογόνα από αυτά τα ζώα ή, μερικές φορές, να φέρουν στο σπίτι σφάγια που φέρουν παθογόνα. Στο παρελθόν, έχουν υπάρξει αναφορές για γάτες που έφεραν στο σπίτι νυχτερίδες, μολυσμένες με τον ιό της λύσσας.
Δεν διατρέχουν κίνδυνο μόνο οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων ζώων. Οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα μπορούν επίσης να μολύνουν το περιβάλλον με παθογόνα αφοδεύοντας σε αυλές, πάρκα κι άλλους δημόσιους χώρους. Τα περιττώματα γατών μπορεί να περιέχουν εκατοντάδες χιλιάδες αβγά παρασίτων, τα οποία μπορούν να επιβιώσουν στο έδαφος για μήνες έως χρόνια και να μολύνουν άλλα ζώα κι ανθρώπους που έρχονται σε επαφή με αυτά.
Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ γατών και άγριων ζώων δεν είναι ασυνήθιστες, ενώ ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν ότι οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερες σκοτώνουν έως και 30 δισεκατομμύρια άγρια ζώα ετησίως μόνο στη Βόρεια Αμερική! Στην Αυστραλία, οι γάτες θεωρούνται επίσης απειλή για τα οικοσυστήματα, ενώ έχει επισημανθεί ότι σπάνια είδη διατρέχουν κίνδυνο εξαφάνισης.
Η Wilson και οι συνεργάτες της εξηγούν επίσης τρόπους με τους οποίους οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων μπορούν να αποτρέψουν τη διάδοση παθογόνων από τις γάτες. Το πρώτο είναι η «πρόληψη της ανεξέλεγκτης κυκλοφορίας των γατών σε εξωτερικούς χώρους». Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο το να κρατάτε τις γάτες σε εσωτερικούς χώρους, αλλά και τη δημιουργία περιφραγμένων χώρων παιχνιδιού (catios) στην αυλή ή αλλού για να παίζουν ή το να τις βγάζετε βόλτα με λουρί, όπως ακριβώς τα σκυλιά.
Πρέπει επίσης να «διασφαλίσετε ότι το κατοικίδιό σας λαμβάνει την κατάλληλη κτηνιατρική φροντίδα». Η θεραπεία για υπάρχουσες παρασιτικές λοιμώξεις και ο εμβολιασμός κατά ασθενειών όπως η λύσσα είναι σημαντικά, ακόμα και για γάτες εσωτερικού χώρου. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα αντιπαρασιτικά φάρμακα και τα εμβόλια από μόνα τους δεν μπορούν να καλύψουν όλα τα ζωονόσα παθογόνα, η μείωση του συνολικού κινδύνου μόλυνσης είναι ένα πιο ολοκληρωμένο προληπτικό μέτρο.
Η Wilson και οι συνεργάτες της υποστηρίζουν πως «η συζήτηση γύρω από τις γάτες συχνά παρουσιάζεται ως ένα ελαττωματικό δίλημμα “είτε/είτε”: “άφησε τις γάτες να κυκλοφορούν ελεύθερες” ή “στέρησε από τις γάτες τη φυσική τους ζωή”. Ωστόσο, αυτή η προοπτική είναι παραπλανητική και έρχεται σε αντίθεση με το πώς διατηρούνται άλλα κατοικίδια. Κανείς δεν πιστεύει ότι τα σκυλιά χρειάζονται πρόσβαση σε δρόμους, γειτονικές αυλές ή την ικανότητα να κυνηγούν άγρια ζώα για να είναι ευτυχισμένα. Οι γάτες εσωτερικού χώρου και οι γάτες που επιτρέπεται να βγαίνουν έξω υπό επίβλεψη μπορούν επίσης να ζήσουν υγιείς και ολοκληρωμένες ζωές.»
Πηγή: gigazine.net