Καρκίνος του δέρματος: Μύθοι και βασικοί κανόνες προστασίας

Τον πιο συχνά εμφανιζόμενο τύπο καρκίνου στον άνθρωπο, τον καρκίνο του δέρματος, αναδεικνύει μέσα από εκστρατεία ενημέρωσης και πρόληψης η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία, με αφορμή τον Μάιο, μήνα αφιερωμένο στην ευαισθητοποίηση για τη νόσο.

Σε μια χώρα με έντονη ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η έγκαιρη εξέταση και η καθημερινή προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου. Με κεντρικό μήνυμα «Νοιάζομαι. Εξετάζομαι», η φετινή καμπάνια επιδιώκει να μετατρέψει την ενημέρωση σε πράξη, ενισχύοντας την κουλτούρα πρόληψης και τη σημασία του τακτικού δερματολογικού ελέγχου.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας διοργανώνονται δωρεάν εξετάσεις κοινού από εθελοντές δερματολόγους σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά και σε πόλεις της περιφέρειας μέσω συνεργασιών με πανεπιστημιακές κλινικές, ιατρικούς συλλόγους, δήμους και οργανώσεις. Στην Αθήνα, οι δωρεάν εξετάσεις θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 16 Μαΐου στην Πλατεία Συντάγματος, ενώ στη Θεσσαλονίκη στις 20 Μαΐου στον πεζόδρομο Αγίας Σοφίας.

Παράλληλα, στο Σύνταγμα θα πραγματοποιηθεί συμβολική δράση με εθελοντές που θα σχηματίσουν το κίτρινο-πορτοκαλί ribbon της εκστρατείας, σύμβολο της προστασίας από τον ήλιο και της πρόληψης για τον καρκίνο του δέρματος. Την ίδια ημέρα, η Βουλή των Ελλήνων θα φωταγωγηθεί με τα χρώματα της καμπάνιας, ενώ στις 20 Μαΐου θα φωταγωγηθεί και ο Λευκός Πύργος.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΔΑΕ, Σωτήριος Θεοχάρης, ο καρκίνος του δέρματος αφορά όλους ανεξαιρέτως, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία από την παιδική κιόλας ηλικία, καθώς η χρόνια έκθεση στον ήλιο συσσωρεύει κινδύνους για το μέλλον.

Επίσης, οι εκπρόσωποι της ΕΔΑΕ υπογραμμίζουν τους κίνδυνους από την χρήση των indoor tanning beds. «Από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) κατατάσσονται ως παράγοντες ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος ανάλογα με το κάπνισμα για τον καρκίνο του πνεύμονα. Μία ανάλυση 18 μελετών ανέφερε αύξηση κατά 29% του κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος ιδιαίτερα σε χρήστες solarium πριν την ηλικία των 35 ετών. Πολλές χώρες έχουν απαγορεύσει την χρήση τους σε άτομα κάτω των 18 ετών».

Η ΕΔΑΕ σημειώνει ότι η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση δεν προστατεύουν μόνο την ατομική υγεία, αλλά συμβάλλουν και στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας, μειώνοντας την ανάγκη για πιο σύνθετες και δαπανηρές θεραπείες. Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: ο ετήσιος έλεγχος σπίλων και δερματικών αλλοιώσεων από δερματολόγο πρέπει να ενταχθεί στις βασικές προτεραιότητες όλων.

Γιατί, όπως υπενθυμίζει η φετινή καμπάνια, «Νοιάζομαι» σημαίνει «Εξετάζομαι».

Καρκίνος του Δέρματος και αριθμοί

Επίσημα στοιχεία υπάρχουν μόνο για το μελάνωμα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, καταγράφηκαν 1.313 νέες περιπτώσεις μελανώματος το 2020 και 1.450 το 2022.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, 1.200.000 ακανθοκυτταρικά και βασικοκυτταρικά καρκινώματα κάθε χρόνο (185 χώρες) και 330.000 μελανώματα ετησίως.

Χρυσοί κανόνες ορθής φωτοπροστασίας

• Αποφεύγουμε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο.
• Προτιμούμε την σκιά και την μη έκθεση τις ώρες 11πμ – 4μμ.
• Φοράμε προστατευτικά ρούχα, κατά προτίμηση σκουρόχρωμες μακρυμάνικες μπλούζες,
• Πλατύγυρο καπέλο
• Γυαλιά ηλίου με UV προστασία.
• Και φυσικά αντηλιακό, με υψηλό δείκτη προστασίας UVA – UVB (SPF>30).
• Εφαρμογή 20 min πριν από την έκθεση στον ήλιο.
• Επανάλειψη κάθε 2 ώρες ή μετά από εφίδρωση/κολύμπι.
• Χρήση 365 μέρες το χρόνο- όχι μόνο το καλοκαίρι

Κατάρριψη των μύθων για την αντιηλιακή προστασία

• «Δεν καίγομαι εύκολα άρα δεν χρειάζομαι αντιηλιακό». Το ότι δεν καίγεσαι, δεν σημαίνει ότι δεν βλάπτεσαι.
• «Ο ήλιος “θυμάται” κάθε λεπτό που εκτέθηκες χωρίς προστασία. Το δέρμα σου, όμως, δεν μπορεί να το διορθώσει πάντα.»
• «Δεν χρησιμοποιώ αντιηλιακό γιατί εμποδίζει την σύνθεση της βιταμίνης D». Μπορείς να έχεις και αντηλιακή προστασία και επαρκή βιταμίνη D. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, αρκεί να υπάρχει μέτρο, ενημέρωση και παρακολούθηση.
• «Το όφελος του αντηλιακού για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος υπερβαίνει κάθε μικρή πιθανή μείωση της βιταμίνης D».

Επισήμανση της ανάγκης πρώιμης έναρξης της αντιηλιακής προστασίας

• Το δέρμα των παιδιών είναι πιο ευαίσθητο και ευάλωτο στις βλάβες της UV ακτινοβολίας
• Ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος στην ενήλικη ζωή.
• Από 6 μηνών και πάνω μπορεί να ξεκινήσει αντηλιακή προστασία με ειδικά παιδικά προϊόντα.
• Το 80% της έκθεσης στον ήλιο γίνεται μέχρι την ηλικία των 18 ετών.

(ΑΠΕ-ΜΠΕ)