OPINION

Ο Κιρ Στάρμερ και η μοναξιά του σιδερωμένου κοστουμιού

Ο Κιρ Στάρμερ παραιτήθηκε και ίσως να μην έχουν καταλάβει ούτε οι Βρετανοί καλά καλά πώς έφτασαν τα πράγματα ως εδώ τόσο γρήγορα. Λιγότερο από δύο χρόνια μετά τη σαρωτική νίκη του το 2024, ο άνθρωπος που υποσχέθηκε να επαναφέρει τη σοβαρότητα στη βρετανική πολιτική αποχαιρέτησε την Ντάουνινγκ Στριτ όπως όταν ορκιζόταν πρωθυπουργός. Όλο αυτό το διάστημα ήταν πάντοτε ευγενής, έδειχνε να επενδύει στην αυτοσυγκράτηση, ενώ τον διέκρινε σε όλες τις εμφανίσεις του ένα είδος υπερβολικής ευπρέπειας.  Θα έλεγε κανείς πως σε καθετί ήταν πάντα άψογος…

Ο Στάρμερ υπήρξε ο πρωθυπουργός του σωστού κόμπου της γραβάτας, του σιδερωμένου κοστουμιού και των προσεκτικών διατυπώσεων. Σε μια εποχή όπου η πολιτική γίνεται συχνά χαβαλές σε ένα παράλληλο TikTok προκειμένου να μπει στον κόσμο του κανονικού TikTok, εκείνος έμοιαζε να επιμένει πως η εξουσία συνδέεται περισσότερο με ένα τακτοποιημένο γραφείο ή με τη νομική ακρίβεια ενός υπομνήματος που μπορεί κανείς να μην μάθει ποτέ. Πριν από δύο χρόνια όμως, η Βρετανία έδειξε ότι έχει ανάγκη αυτό ακριβώς, «έναν ενήλικα στο δωμάτιο». Ο Στάρμερ ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος την κατάλληλη στιγμή. Ακόμα και οι εσωκομματικοί αντίπαλοί του όλο αυτό το διάστημα που κυβέρνησε, δεν θα μπορούσαν να του χρεώσουν έλλειψη τελειότητας.

Μόνο που η πολιτική πλέον σπάνια επιβραβεύει ανθρώπους που φέρουν επάνω τους το σύνδρομο του καλού μαθητή. Χρειάζεται oλοένα και περισσότερο αυτό που οι άνθρωποι της μόδας καταλαβαίνουν καλύτερα από την πολιτική επιστήμη: style. Δηλαδή ο Στάρμερ δεν είχε “style”; Είχε, αλλά ήταν εξωφρενικά αφαιρετικό. Δεν ήταν ούτε λαϊκός, ούτε λαμπερός, δεν ήταν ούτε επαναστατικός, αλλά ούτε ενέπνεε σταθερότητα. Ήταν ένας τεχνοκράτης «χαμηλών πτήσεων», που πίστεψε πως αν κάνει απλώς τη δουλειά του καλά, αρκεί για να εμπνεύσει.

Εδώ ίσως να βρίσκεται και το παράδοξο της πτώσης του. Πήρε τις εκλογές γιατί οι Βρετανοί έδειχναν κουρασμένοι από ένα πληθωρισμό «συμβόλων» όταν ο κάθε πολιτικός προκαλούσε θόρυβο για να ακουστεί. Και αυτό στο τέλος ήταν η αχίλλειος πτέρνα του. Δεν κατάφερε να εκφράσει ούτε καν έναν κόσμο που είχε κουραστεί από τα «σύμβολα». Ακόμα και αυτοί που στην ελληνική πολιτική ζωή θα λέγαμε «χαρτογιακάδες» ή «λογιστές» οφείλουν να μετατρέπουν σε εικόνα την καθημερινότητά τους με τους δικούς τους όρους, από τη διαχείριση των υπουργών τους μέχρι τη σχέση τους με τους δημοσιογράφους. Με αυτή την έννοια, το style δεν είναι κάτι υποστηρικτικό στην πολιτική, αλλά αδιάσπαστο μέρος της. 

Ο Στάρμερ έμοιαζε να μην έχει τέτοιες αγωνίες. Ήξερε να ρίχνει τις εντάσεις, αλλά όχι να συνδέει αυτή την ικανότητά του με την πολιτική του προσωπικότητα και την αντίληψή του στα πράγματα. Εκεί που ήθελε να καθησυχάσει τον κόσμο, τον έκανε να βαριέται… Όπως σημείωσε ο Jonathan Freedland στον Guardian, ακόμα και η δήλωση παραίτησής του έμοιαζε με απλή ανάγνωση μιας λίστας, παρά με κάποιο επιχείρημα.

Η πιο ανθρώπινη στιγμή του ήρθε όταν αναφέρθηκε στην οικογένειά του και η φωνή του λύγισε. Εκεί, για λίγα δευτερόλεπτα, οι Βρετανοί είδαν έναν άνθρωπο να ξεφεύγει από το πρωτόκολλο. Ήταν η στιγμή όπου ο Στάρμερ έγινε ενδιαφέρων, κι αυτό έγινε όταν η δημόσια εικόνα του ράγιζε, τότε που άφησε να φανεί η αμηχανία του ότι τελικά δεν ήταν ποτέ άνετος με τη χορογραφία καμιάς εθιμοτυπίας. Όταν έγινε για λίγο… θέαμα. 

Σε μια Βρετανία θυμωμένη, κουρασμένη από το Brexit, την ακρίβεια και τις δημόσιες υπηρεσίες που κλονίζονται, ο Στάρμερ έμοιαζε με πρωθυπουργό μιας άλλης εποχής. Όχι απαραίτητα χειρότερης. Κι αυτό δεν πρέπει να αφορά μόνο τη βρετανική πολιτική ζωή, αλλά γενικότερα τον τρόπο που ασκείται η εξουσία στις αστικές κοινωνίες της Δύσης. Η «ηρεμία» πλέον έχει μικρή διάρκεια ζωής, ακόμα και η «μετριοπάθεια» χρειάζεται σκηνοθεσία, αλλά και η «σοβαρότητα» όταν δεν έχει αφήγηση μπορεί να εκληφθεί ως αδυναμία. Ο Στάρμερ είναι ένα παράδειγμα ηγέτη που κέρδισε εκλογές έχοντας τάξει το ελάχιστο δυνατό θέαμα και τελικά παραιτήθηκε επειδή δεν κατάφερε να επιβιώσει χωρίς αυτό.

Ανδρέας Μπελεγρής

Share
Published by
Ανδρέας Μπελεγρής