EPA/MARTIN DIVISEK
Ο καύσωνας-ρεκόρ που πλήττει την Ευρώπη τις τελευταίες ημέρες θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» να εκδηλωθεί πριν από λίγες δεκαετίες, σύμφωνα με νέα επιστημονική ανάλυση, η οποία αποδίδει «αναμφισβήτητα» την έντασή του στην ανθρωπογενή κλιματική κρίση.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή από το δίκτυο επιστημόνων World Weather Attribution (WWA), το οποίο εξετάζει τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής στα ακραία καιρικά φαινόμενα, χαρακτηρίζει το τρέχον κύμα ζέστης ως «το σφοδρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ» στην Ευρώπη.
Μεγάλο μέρος της ηπείρου βρίσκεται υπό την επίδραση ενός επίμονου «θερμικού θόλου» (heat dome), ενός μετεωρολογικού φαινομένου που παγιδεύει θερμές αέριες μάζες πάνω από μια περιοχή, προκαλώντας ακραίες θερμοκρασίες και αποπνικτική υγρασία. Αν και οι θερμικοί θόλοι δεν είναι ασυνήθιστοι, οι θερμοκρασίες που καταγράφονται στο συγκεκριμένο επεισόδιο είναι πρωτοφανείς.
Τα ρεκόρ καταρρίπτονται το ένα μετά το άλλο. Η Γαλλία κατέγραψε την Τετάρτη την υψηλότερη θερμοκρασία Ιουνίου στην ιστορία της, ξεπερνώντας το ρεκόρ που είχε σημειωθεί μόλις μία ημέρα νωρίτερα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο σημειώθηκε νέο ιστορικό ρεκόρ για τον Ιούνιο την Τετάρτη, το οποίο καταρρίφθηκε εκ νέου την Πέμπτη. Η Ισπανία βίωσε τη Δευτέρα και την Τρίτη τις δύο θερμότερες ημέρες Ιουνίου που έχουν καταγραφεί ποτέ, ενώ η Ελβετία σημείωσε την Πέμπτη την υψηλότερη θερμοκρασία Ιουνίου στην ιστορία των μετρήσεών της.
Για να εκτιμήσουν τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής στο ακραίο αυτό φαινόμενο, οι επιστήμονες του World Weather Attribution (WWA) χρησιμοποίησαν πραγματικά μετεωρολογικά δεδομένα και προγνώσεις, αναλύοντας τις τρεις θερμότερες ημέρες και νύχτες του καύσωνα σε μεγάλο τμήμα της Ευρώπης.
Στη συνέχεια συνέκριναν την πιθανότητα εμφάνισης αντίστοιχων ακραίων θερμοκρασιών με εκείνη των μεγάλων καυσώνων του 1976 και του 2003, όταν η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ήταν αισθητά χαμηλότερη.
Τα συμπεράσματα της μελέτης δείχνουν ότι τόσο οι ακραίες θερμοκρασίες της ημέρας, όσο και οι εξαιρετικά θερμές νύχτες που καταγράφονται σήμερα θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» να σημειωθούν πριν από 50 χρόνια, το 1976, χρονιά κατά την οποία είχαν καταρριφθεί αρκετά από τα προηγούμενα ευρωπαϊκά ρεκόρ ζέστης.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 1,1 βαθμό Κελσίου τα τελευταία 50 χρόνια, γεγονός που έχει πολλαπλασιάσει την πιθανότητα εκδήλωσης ακραίων επεισοδίων ζέστης.
Σύμφωνα με τη μελέτη, αν ένα αντίστοιχο κύμα καύσωνα είχε σημειωθεί τον Ιούνιο του 1976, οι θερμοκρασίες θα ήταν κατά περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερες σε σχέση με τις σημερινές. Η έρευνα δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ανεξάρτητους επιστήμονες (peer review), ωστόσο βασίζεται σε επιστημονικές μεθόδους που έχουν ήδη υποβληθεί και εγκριθεί μέσω της σχετικής διαδικασίας αξιολόγησης.
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης τις θερμοκρασίες που επικρατούν κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι οποίες καταρρίπτουν επίσης ιστορικά ρεκόρ. Η Γαλλία κατέγραψε από την Τετάρτη προς την Πέμπτη την θερμότερη νύχτα που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα.
Οι ιδιαίτερα υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες θεωρούνται εξαιρετικά επικίνδυνες, καθώς δεν επιτρέπουν στον ανθρώπινο οργανισμό να ανακάμψει από την έντονη ζέστη της ημέρας, αυξάνοντας σημαντικά τους κινδύνους για την υγεία.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι εξαιρετικά υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες που καταγράφονται σήμερα στην Ευρώπη είναι περίπου 100 φορές πιο πιθανό να συμβούν σε σχέση με το 2003, τη χρονιά του φονικού καύσωνα που προκάλεσε τον θάνατο περισσότερων από 70.000 ανθρώπων.
Οι επιστήμονες του World Weather Attribution (WWA) ανέλυσαν επίσης τις επιπτώσεις της υψηλής υγρασίας κατά τη διάρκεια του καύσωνα. Εξέτασαν στοιχεία από 854 πόλεις σε 30 ευρωπαϊκές χώρες που επηρεάζονται από το φαινόμενο και διαπίστωσαν ότι το 45% από αυτές έχουν ήδη καταρρίψει ή βρίσκονται πολύ κοντά στο να καταρρίψουν τα ιστορικά ρεκόρ τους στη θερμοκρασία υγρού βολβού (wet bulb globe temperature).
EPA/YOAN VALAT
Η συγκεκριμένη μέτρηση συνυπολογίζει τη θερμοκρασία, την υγρασία, την ηλιακή ακτινοβολία και τον άνεμο, αποτυπώνοντας το επίπεδο θερμικής καταπόνησης που δέχεται ο ανθρώπινος οργανισμός και την ικανότητά του να αποβάλλει τη θερμότητα. Όσο υψηλότερη είναι η τιμή της, τόσο δυσκολότερα λειτουργούν οι φυσικοί μηχανισμοί ψύξης του σώματος, όπως η εφίδρωση, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης ή ακόμη και θερμοπληξίας, η οποία μπορεί να αποβεί μοιραία.
«Το φετινό καλοκαίρι δείχνει ότι, με την υπερθέρμανση του πλανήτη να έχει ήδη φτάσει τους 1,4 βαθμούς Κελσίου, η ακραία ζέστη αγγίζει πλέον τα όρια των δυνατοτήτων των κοινωνιών μας να ανταποκριθούν», αναφέρουν οι επιστήμονες στη μελέτη.
Οι συνέπειες του καύσωνα στην Ευρώπη έχουν ήδη αποδειχθεί θανατηφόρες. Αν και ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων θα γίνει γνωστός μόνο μετά την ολοκλήρωση των σχετικών καταγραφών, αρκετές χώρες έχουν ήδη αναφέρει εκατοντάδες θανάτους που συνδέονται με τις ακραίες θερμοκρασίες.
Στην Ισπανία, περισσότεροι από 200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες εξαιτίας του καύσωνα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του εθνικού συστήματος παρακολούθησης της θνησιμότητας που δημοσιοποιήθηκαν την Πέμπτη. Στη Γαλλία, τουλάχιστον 55 άνθρωποι πνίγηκαν την τελευταία εβδομάδα, καθώς αναζήτησαν δροσιά στη θάλασσα ή σε άλλους υδάτινους χώρους.
Το ακραίο κύμα ζέστης προκάλεσε επίσης το κλείσιμο χιλιάδων σχολείων, σοβαρές διαταραχές στις σιδηροδρομικές μεταφορές, εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και το προσωρινό κλείσιμο δημοφιλών τουριστικών αξιοθέατων.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη και ότι παρόμοιοι καύσωνες αναμένεται να γίνουν ακόμη πιο έντονοι, συχνοί και μεγάλης διάρκειας, εάν δεν περιοριστεί άμεσα η χρήση ορυκτών καυσίμων.
«Πλέον το ερώτημα είναι τι μέλλον θέλουμε για τους εαυτούς μας και αν είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε ό,τι απαιτείται για να το διασφαλίσουμε», δήλωσε η καθηγήτρια Κλιματικής Επιστήμης στο Imperial College του Λονδίνου, Φρίντερικε Ότο.
Πηγή: CNN