Ο καθημερινός σας καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για ηπατική νόσο ή καρκίνο του ήπατος, σύμφωνα με μια μεγάλη νέα μελέτη — ακόμα κι αν πίνετε πέντε ή περισσότερα φλιτζάνια την ημέρα.
Τα ευρήματα βασίζονται σε περισσότερους από 354.000 συμμετέχοντες τους οποίους οι ερευνητές παρακολούθησαν για περισσότερο από μια δεκαετία, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη στο περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology.
«Αυτά είναι πιθανότατα τα πιο ολοκληρωμένα δεδομένα μακροχρόνιας παρακολούθησης για την επίδραση του καφέ», δήλωσε μιλώντας στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Δρ Hyunseok Kim, μεταμοσχευτικός ηπατολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Cedars-Sinai στο Λος Άντζελες. «Βλέπουμε ότι πιθανότατα το όφελος για το ήπαρ από τον καφέ δεν προέρχεται από την καφεΐνη, επειδή βλέπουμε παρόμοιο όφελος και σε όσους πίνουν ντεκαφεϊνέ. Φαίνεται λοιπόν ότι σχετίζεται περισσότερο με την αντιοξειδωτική δράση του καφέ».
Στη μελέτη, οι ερευνητές μέτρησαν την ηπατική νόσο με βάση τον αριθμό των περιπτώσεων κίρρωσης — μόνιμης ουλοποίησης και βλάβης του ήπατος που μπορεί να προκύψει από διάφορες μακροχρόνιες ηπατικές παθήσεις, όπως η λιπώδης ηπατική νόσος, η ιογενής ηπατίτιδα, η ηπατική νόσος που σχετίζεται με το αλκοόλ και άλλες, ειδικά όταν δεν θεραπεύεται. Η κίρρωση επηρεάζει περισσότερα από 58 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και σκοτώνει σχεδόν 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως ετησίως.
Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, ο τύπος καρκίνου του ήπατος που μέτρησαν οι συγγραφείς, είναι ο πιο συχνός καρκίνος του ήπατος, με σχεδόν 685.000 κρούσματα και περισσότερους από 597.000 θανάτους να συμβαίνουν παγκοσμίως κάθε χρόνο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η πιθανή προστατευτική δράση του καφέ γενικά αυξανόταν όσο περισσότερο έπιναν οι συμμετέχοντες: Ένα με δύο φλιτζάνια ημερησίως συσχετίστηκε με 20% χαμηλότερο κίνδυνο κίρρωσης, 24% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος και 31% χαμηλότερες πιθανότητες θανάτου που σχετίζεται με το ήπαρ. Τρία με τέσσερα φλιτζάνια ημερησίως συσχετίστηκαν με 35% χαμηλότερο κίνδυνο κίρρωσης και καρκίνου του ήπατος και 41% χαμηλότερη πιθανότητα θανάτου που σχετίζεται με το ήπαρ. Πέντε ή περισσότερα φλιτζάνια συσχετίστηκαν με 32% χαμηλότερο κίνδυνο κίρρωσης, 47% μείωση του κινδύνου για καρκίνο του ήπατος και 42% χαμηλότερες πιθανότητες για θάνατο που σχετίζεται με το ήπαρ.
«Αυτοί είναι σημαντικοί αριθμοί για κάτι τόσο συνηθισμένο όσο ένα καθημερινό φλιτζάνι καφέ», δήλωσε η Lauren Manaker, εγγεγραμμένη διαιτολόγος-διατροφολόγος που δεν συμμετείχε στη μελέτη. Ωστόσο, «αυτές είναι συσχετίσεις, όχι απόδειξη αιτιότητας».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι αυτές οι μειώσεις κινδύνου μεταξύ όσων γλύκαιναν τον καφέ τους με ζάχαρη ή υποκατάστατα ήταν ελαφρώς χαμηλότερες αλλά κατά τα άλλα παρόμοιες.
Ωστόσο, θα πρέπει να είστε προσεκτικοί σχετικά με την πρόσληψη ζάχαρης, τεχνητών γλυκαντικών και κρεμών υψηλής επεξεργασίας.
Οι συμμετέχοντες που χρησιμοποιούσαν γλυκαντικά είχαν έναν αυξημένο δείκτη ηπατικής φλεγμονής, η οποία μπορεί να συμβάλει στη λιπώδη νόσο του ήπατος, δήλωσε ο Kim, ο οποίος είναι επίσης βοηθός καθηγητής στην Karsh Division of Gastroenterology and Hepatology του Ιατρικού Κέντρου Cedars-Sinai.
Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία συνιστά τον περιορισμό της πρόσληψης πρόσθετης ζάχαρης στο 6% των ημερήσιων θερμίδων το πολύ — 9 κουταλάκια του γλυκού ή 36 γραμμάρια για τους άνδρες και 6 κουταλάκια του γλυκού ή 26 γραμμάρια για τις γυναίκες. Ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων συνιστά τον περιορισμό της πρόσληψης καφεΐνης σε 400 χιλιοστόγραμμα ημερησίως για γενικά υγιείς ενήλικες — που ισοδυναμεί με περίπου δύο με τρία φλιτζάνια καφέ των 340 γραμμαρίων. Ωστόσο, η ευαισθησία στην καφεΐνη και ο μεταβολισμός μπορεί να ποικίλλουν σημαντικά.
Για να αποφύγετε η καφεΐνη να παρεμβαίνει στον ύπνο σας, σταματήστε να την καταναλώνετε τουλάχιστον έξι ώρες πριν από τη συνηθισμένη ώρα ύπνου σας — ορισμένοι ειδικοί λένε ότι δεν πρέπει να καταναλώνεται καφεΐνη μετά τις 3 μ.μ.
Στη νέα έρευνα, η προηγμένη απεικόνιση MRI και άλλες αναλύσεις έδειξαν ότι όσοι έπιναν καφέ είχαν επίσης υγιέστερα πρωτεϊνικά προφίλ στο ήπαρ και λιγότερο λίπος και φλεγμονή στο ήπαρ.
«Ο συνδυασμός των τριών επιπέδων αποδεικτικών στοιχείων είναι η πραγματική δύναμη», δήλωσε η Manaker, ιδιοκτήτρια της Nutrition Now Counseling, μιας επιχείρησης επικοινωνίας διατροφής με έδρα το Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνας. «Όταν η απεικόνιση και οι πρωτεΐνες ευθυγραμμίζονται με τα κλινικά αποτελέσματα, η συνολική εικόνα γίνεται πιο αξιόπιστη από ό,τι θα ήταν μόνη της οποιαδήποτε μεμονωμένη μέτρηση».
Η μελέτη έχει ορισμένους σημαντικούς περιορισμούς. Η πρόσληψη καφέ μετρήθηκε μόνο στην αρχή και όταν πραγματοποιήθηκαν οι μαγνητικές τομογραφίες 10 ή περισσότερα χρόνια αργότερα, που είναι πολύς χρόνος για να προκύψουν άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν.
«Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτή την πρώιμη μέτρηση ως έναν πρόχειρο οδηγό για τις μακροπρόθεσμες συνήθειες παρά ως ένα ακριβές αρχείο», δήλωσε η Manaker.
Επιπλέον, περισσότεροι από το 90% των συμμετεχόντων ήταν Ευρωπαίοι και σχετικά συνειδητοποιημένοι σε θέματα υγείας, και μόνο το 10% της συνολικής ομάδας υποβλήθηκε σε μαγνητικές τομογραφίες, δήλωσε ο Kim.
«Μπορεί να υπάρχει μια μικρή προκατάληψη σε αυτό», πρόσθεσε. «Το αν αυτό το όφελος θα είναι το ίδιο σε διαφορετικές εθνοτικές ομάδες, όπως ο πληθυσμός των ΗΠΑ, χρειάζεται περαιτέρω επικύρωση».
Ωστόσο, τα αντιοξειδωτικά στον καφέ, ανεξάρτητα από την περιεκτικότητα σε καφεΐνη, μπορεί να μειώσουν την ενεργοποίηση μονοπατιών ή πρωτεϊνών που οδηγούν σε φλεγμονή και ουλοποίηση, δήλωσε ο Kim.
Το συκώτι δεν είναι το μόνο πράγμα για το οποίο ο καφές μπορεί να είναι ωφέλιμος — πολλές άλλες μελέτες έχουν βρει ότι σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, καρδιακές παθήσεις και ανεπάρκεια, εγκεφαλικό επεισόδιο, άνοια και άλλες χρόνιες ασθένειες.