Ξεκίνησα να παίρνω συνένζυμο Q10 μετά από σύσταση του γιατρού μου, στον οποίο καιρό γκρίνιαζα για τις παρενέργειες των στατινών, τις οποίες έπαιρνα για τον έλεγχο των λιπιδίων. Οι στατίνες ταλαιπωρούσαν τους μύες μου και, μιας και λατρεύω την άσκηση, επαναστατούσα κάθε τόσο και έκανα του κεφαλιού μου κόβοντάς τες για κάποιες περιόδους. Ώσπου μια μέρα οι εξετάσεις πρόδωσαν το ιδιότυπο πρόγραμμα της θεραπευτικής αγωγής και έπρεπε να συμμορφωθώ στις οδηγίες του γιατρού. Και τότε τα ‘παμε, τα συμφωνήσαμε με τον Αντώνη τον παθολόγο μου και ένα νέο σκεύασμα, το οποίο ανήκει στα συμπληρώματα διατροφής και όχι στα φάρμακα, μπήκε στην προσωπική μου καθημερινή ρουτίνα «πρόληψης και θεραπείας νοσημάτων» που λέει κοροϊδευτικά και ο σύντροφός μου: το συνένζυμο Q10 (CoQ10).
Το συνένζυμο που είναι μέσα σου
Η μανία μου με τα ιατρικά θέματα με οδήγησε σε μπόλικα επιστημονικά «ψαχτήρια», όπως το αμερικανικό National Institutes of Health (NIH) με όλα του τα παρακλάδια, που αφορούν από μελέτες για συμπληρώματα διατροφής μέχρι τις πιο πρόσφατες γνώσεις για τον καρκίνο. (Ομολογώ ότι ακολουθώντας την εποχή έπιασα ψιλή κουβεντούλα και με το ChatGPT, το οποίο παρεμπιπτόντως είχε επίσης συμβουλευτεί όλα τα παραπάνω).
Τι έμαθα λοιπόν από τις αμερικανικές μελέτες; Καταρχήν, ότι το CoQ10 είναι μια ένωση που παράγεται στο σώμα μας με τα υψηλότερα επίπεδα να βρίσκονται στην καρδιά, το ήπαρ, τα νεφρά και το πάγκρεας. Ο ρόλος του είναι πολύ σημαντικός στην ανάπτυξη και την προστασία των κυττάρων από τις βλάβες, αλλά και στην παραγωγή ενέργειας μέσα στα κύτταρα, ιδίως σε αυτά της καρδιάς. Άτομα με ορισμένες ασθένειες όπως η ινομυαλγία, ο διαβήτης, ο καρκίνος, η καρδιακή ανεπάρκεια και οι νευροεκφυλιστικές, μιτοχονδριακές και μυϊκές παθήσεις σχετίζονται με μειωμένα επίπεδα CoQ10 στο αίμα τους. Γι’ αυτό, παρόλο που το CoQ10 δεν έχει λάβει έγκριση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών (FDA) για τη θεραπεία οποιασδήποτε ιατρικής πάθησης, συνιστάται από τους γιατρούς και διατίθεται σε Ευρώπη και Αμερική ως συμπλήρωμα διατροφής.
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες που εκδόθηκαν το 2022 από ACC/AHA/HFSA (Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας/Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία/Εταιρεία Καρδιακής Ανεπάρκειας) το CoQ10 μείωσε αποτελεσματικά την αγγειακή θνησιμότητα, τη θνησιμότητα από κάθε αιτία και τις νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια στα 2 έτη. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, για τα αποτελέσματα αυτά απαιτείται μακροχρόνια χορήγηση του συμπληρώματος.
Ακόμη, από την ίδια μελέτη μαθαίνεις ότι σε σύγκριση με ένα εικονικό φάρμακο το CoQ10 μπορεί να μειώσει τον πόνο και την πρωινή αλλά και τη χρόνια κόπωση σε ασθενείς με ινομυαλγία.
Και αν και οι περισσότερες μελέτες χρησιμοποιούν ασθενείς με προϋπάρχουσες ιατρικές παθήσεις, μια μελέτη σε υγιείς συμμετέχοντες έδειξε ότι η χορήγηση συμπληρωμάτων CoQ10 κατά τη διάρκεια άσκησης με ποδήλατο μείωσε την κόπωση και βελτίωσε τη σωματική απόδοση.
Σύμφωνα με άλλη πρόσφατη μελέτη, η χορήγηση συμπληρώματος CoQ10 για το σύνδρομο μακροχρόνιας COVID είναι πολλά υποσχόμενη.
Για να μη μακρηγορώ, και σύμφωνα πάντα με δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες, το συμπλήρωμα του εν λόγω συνενζύμου φαίνεται να μειώνει τη συχνότητα των πονοκεφάλων σε πάσχοντες από ημικρανία. Ακόμη κάνει πιο ήπια τα συμπτώματα της κατάθλιψης σε ασθενείς με διπολική διαταραχή όταν χορηγείται παράλληλα με την τυπική ψυχιατρική ιατρική θεραπεία, ενώ σε ασθενείς με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, βελτιώνει τη γλυκόζη αίματος νηστείας, τα επίπεδα ινσουλίνης και τα συνολικά επίπεδα τεστοστερόνης. Επίσης, το CoQ10 προστατεύει τους πνεύμονές μας από οξειδωτικές βλάβες που οδηγούν σε νοσήματα του αναπνευστικού, όπως η ΧΑΠ και ενισχύει τη γονιμότητα βελτιώνοντας την ποιότητα των ωαρίων και του σπέρματος.
Και λίγη ματαιοδοξία: Μας ομορφαίνει καθυστερώντας τη γήρανση του δέρματος.
Λίγη γνώση ακόμη
Στο συμπέρασμα μίας από τις δημοσιευμένες μελέτες στην ιστοσελίδα των NIH, ανάμεσα σε άλλα αναφέρεται ότι:
- Παρόλο που δεν έχει αποδειχθεί ότι το CoQ10 μπορεί να συμπεριληφθεί στη θεραπεία του καρκίνου, φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής βλάβης, που προκαλείται από ορισμένα σχήματα χημειοθεραπείας.
- Αν και λίγες μελέτες έχουν εξετάσει το ρόλο του CoQ10 στην πρόληψη καρδιακών παθήσεων και στην ευεργετική του επίδραση στην καρδιακή ανεπάρκεια, υπάρχουν ενδείξεις ότι το CoQ10 μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ορισμένων επιπλοκών σε καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις.
- Σημαντική μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ έδειξε ότι το CoQ10, ακόμη και σε υψηλότερες από τις συνήθεις δόσεις, δεν βελτίωσε τα συμπτώματα σε ασθενείς με πρώιμη νόσο του Πάρκινσον, υπόθεση που συζητιόταν στους επιστημονικούς κύκλους. Ακόμη μελετάται αν το CoQ10 μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη νοσημάτων όπως το Alzheimer.
Πού το βρίσκω;
Στο σώμα μας αλλά και σε τρόφιμα πλούσια στο συνένζυμο: κρέας –μοσχαρίσιο και χοιρινό–, λιπαρά ψάρια, φακές, φιστίκια, σουσάμι, σπανάκι, κουνουπίδι και μπρόκολο, πορτοκάλια και φράουλες.
Καλές οι ενέργειες. Έχει και παρενέργειες;
Σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο για τον Καρκίνο, έχουν αναφερθεί μόνο ήπιες παρενέργειες, ανάμεσά τους οι γαστρεντερικές διαταραχές και η αϋπνία και σπανιότερα η υπνηλία. Εάν ακολουθείτε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή, χρειάζεται προσοχή στη λήψη κάθε συμπληρώματος διατροφής. Ειδικότερα για το CoQ10, ενημερώστε τον γιατρό σας αν λαμβάνετε αντιπηκτικά σκευάσματα ή είστε σε αγωγή με ινσουλίνη.
Κερνάς CoQ10;
Δε θέλω να χρυσώσω το χάπι που είναι ήδη ακριβό. Αλλά σκέφτομαι ότι δεν συχνάζω στα κομμωτήρια για να στρώσω τη φράντζα, οπότε η δική μου αυτοφροντίδα είναι ένα «έξυπνο» αντιοξειδωτικό που καταπίνω με λίγες γουλιές νερό το πρωί ή το μεσημέρι, επειδή χρειάζομαι την ενέργειά του για τις καθημερινές απαιτητικές δραστηριότητες. (Αν το πάρεις βράδυ, μπορεί να δυσκολευτείς να κοιμηθείς). Ακόμη, επειδή το CoQ10 είναι λιποδιαλυτό, ο οργανισμός το απορροφά καλύτερα όταν λαμβάνεται με λιπαρές τροφές. (Προτιμήστε αβοκάντο και ξηρούς καρπούς αντί για δύο φέτες μπέικον). Χωρίς το λίπος των τροφών, η απορρόφηση του συνενζύμου είναι πολύ μικρή και τότε… Κρίμα το τσουχτερό αντίτιμο!
