Το «Φάντασμα στη Μηχανή» ξανά στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
Το «Φάντασμα στη Μηχανή», η περιπατητική εικαστική δράση/παρέμβαση του εικαστικού καλλιτέχνη Γιώργου Δρίβα στους χώρους του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, μετά την επιτυχημένη περσινή “διαδρομή” της, παρουσιάζεται ξανά, μόνο για δύο Κυριακές, στις 22 και 29 Μαρτίου. Η δράση που διατρέχει το ιστορικό κτίριο του θεάτρου, παρακολουθεί τα στάδια σκέψης και εξέλιξης ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης καθώς αυτό άλλοτε «περιδιαβαίνει» τους χώρους του μαζί με τους θεατές για να τους δείξει τα επιτεύγματά του και άλλοτε σταματά για να τους «μιλήσει» για τη σημασία της εξέλιξής του. Η σειρά των έργων που παρουσιάζονται είναι προϊόν συνεργασίας αλλά και διαλόγου του καλλιτέχνη με λογισμικά ΤΝ, ο οποίος δεν τα αντιμετωπίζει ούτε ως απειλή ούτε ως πανάκεια αλλά ως ένα νέο έξυπνο εργαλείο εμπλουτισμού της διαδικασίας της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Το «Φάντασμα στη Μηχανή» αποτελείται από μια ομάδα έργων του καλλιτέχνη, τα οποία συνδυάζουν τους τομείς εικαστικών τεχνών/video art, φωτογραφίας, performance και κινηματογράφου και χρησιμοποιούν εξειδικευμένα μοντέλα ΤΝ στη παραγωγή τους. Ένα από τα έργα αυτά, «Η Βιογραφία ενός Λογισμικού», παραγωγής 2024, αποτελεί το πρώτο αφηγηματικό έργο κινούμενης εικόνας στην Ελλάδα που έχει δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου με την χρησιμοποίηση αντίστοιχων προγραμμάτων.
Σκηνή από την ταινία «Η βιογραφία ενός λογισμικού»
Όπως λέει ο Γιώργος Δρίβας: «Ο τίτλος της έκθεσης εμπνέεται από την φράση του γνωστού συγγραφέα Ισαάκ Ασίμωφ ο οποίος την χρησιμοποιεί στο βιβλίο του «Εγώ, το Ρομπότ» για να περιγράψει προβλήματα λειτουργίας λογισμικών σε έναν μελλοντικό κόσμο, όταν τυχαία τμήματα του κώδικά τους παράγουν εντελώς απροσδόκητα πρωτόκολλα λειτουργίας. Σε μια εποχή όπου αρχίζει να προκύπτει μια νέα εκδοχή της ανθρώπινης δημιουργικότητας, σε προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να εκφράζουν πια δικές τους εκδοχές πνευματικής έκφρασης αλλά και ψηφιακής παραγωγής, μπορεί κανείς να μιλά για μια διχοτόμηση της διάνοιας με το ανθρώπινο σώμα; Ή με άλλα λόγια μπορούμε να φανταστούμε πλέον ένα δημιουργικό πνεύμα χωρίς ανθρώπινο φορέα; Τα έργα της έκθεσης ορίζουν ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Τέχνης, που κατά την γνώμη μου θα μπορούσε να ονομαστεί Νέα Δημιουργικότητα και θεματοποιούν τον τρόπο που βιώνουμε, αισθανόμαστε και εν τέλει ερμηνεύουμε τον ίδιο μας τον εαυτό και την (όποια) πραγματικότητα γύρω μας».
Γιώργος Δρίβας ©Μαρία Τούλτσα
Ο Γιώργος Δρίβας είναι εικαστικός καλλιτέχνης. Με την οπτικοακουστική εγκατάσταση «Εργαστήριο Διλημμάτων» εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε Εικαστικών της Βενετίας το 2017. Το έργο του έχει παρουσιασθεί ως εγκατάσταση σε δημόσιο χώρο στην Πλατεία Κοτζιά της Αθήνας (2024) και ως ατομική έκθεση, παράσταση ή δράση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (2026), στην CIFRA – Διεθνής διαδικτυακή πλατφόρμα ψηφιακής τέχνης (2025), στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (2025), στο Παγκόσμιο Κέντρο Κυκλικής Οικονομίας, Περίπτερο Πικιώνη, Δελφοί (2024), στο Annex M του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (2020), στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Αθήνας (2018 και 2009) και στο Εθνικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Ρώμης (Galleria Nazionale d’ Arte Moderna, 2017), ενώ έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 150 ομαδικές εκθέσεις και φεστιβάλ στην Ελλάδα και διεθνώς, όπως στο Μουσείο του Λούβρου–Παρίσι, Haus der Kulturen der Welt–Βερολίνο, Φεστιβάλ Transmediale-Βερολίνο, Μουσείο Maxxi-Ρώμη, Videobrasil-Μπιενάλε Βίντεο Σάο Πάολο, documenta 14–Κάσσελ Γερμανία κλπ. Έχει τιμηθεί με προσωπικά αφιερώματα από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (2020), το Μουσείο Καλών Τεχνών του Πεκίνου (CAFA Museum, 2017) και την Ταινιοθήκη της Ελλάδος (2014), με σειρά βραβείων και διακρίσεων μεταξύ άλλων από το Μουσείο Κινηματογράφου του Άμστερνταμ (Eye Filmmuseum 2020) και το Media Art Forum του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας (2006), καθώς και με μια σειρά έντυπων ελληνόγλωσσων και ξενόγλωσσων μονογραφιών. Έργα του αποτελούν μέρος της συλλογής του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Αθήνας, του Fondazione In Between Art Film της Ρώμης κ.α.
Στον εντυπωσιακό Θόλο του θεάτρου, οι θεατές παρακολουθούν την ηχητική/φωτιστική εγκατάσταση «Αερόπλοιο», ένα από τα επτά έργα της δράσης
Στη διάρκεια της δράσης οι θεατές θα δουν τα εξής επτά έργα (με σειρά θέασης):
«Αερόπλοιο» (Ηχητική/φωτιστική εγκατάσταση στον Θόλο του θεάτρου): Ένα μοντέλο ΤΝ που μιλά χρησιμοποιώντας την φωνή του καλλιτέχνη Γιώργου Δρίβα, περιγράφει τι βλέπει στον χώρο. Που ακριβώς νομίζει ότι βρίσκεται; Τι είναι ο θόλος ή σωστότερα τι θα μπορούσε να είναι στα μάτια της ΤΝ;
«Γεγονότα τετελεσμένου μέλλοντος» (Βίντεο στον Εξώστη Τεχνικών): πέντε διαφορετικά μοντέλα ΤΝ συνεργάζονται σε μια συζήτηση που παράγει αλλόκοτες στατικές και κινούμενες εικόνες, ήχο, φωνές, αλλά και πολλές ερμηνείες όλων αυτών.
«Κaizo» – live performance ©Μαρία Τούλτσα
«Κaizo» (live performance στο Φουαγιέ): Οι χορευτές Νίκος Βλαχογιάννης, Ορέστης Μπάρκας και Αγγελική Μπεβεράτου μεταμορφώνονται σε Άβαταρ και αλληλοεπιδρούν με μια φωτογραφία τους που έχει «χακαριστεί» από ένα μοντέλο ΤΝ.
«Κaizo» (Βίντεο στην Κεντρική Σκηνή): Η performance συνεχίζεται σε ψηφιακή μορφή. Οι περφόρμερς χάνονται σε μια άδεια Αθήνα, παίζοντας ένα μυστηριώδες παιχνίδι εξερεύνησης, ενώ ταυτόχρονα ένα μοντέλο ΤΝ συνεχίζει να «χακάρει» τις εικόνες τους.
«Φάντασμα στη Μηχανή» (Ηχητικό έργο στην Κεντρική Σκηνή): Το γνωστό μοντέλο ΤΝ που μιλά χρησιμοποιώντας την φωνή του καλλιτέχνη Γιώργου Δρίβα απευθύνεται στους θεατές που είναι ανεβασμένοι επί σκηνής. Τι νομίζει ότι μπορεί να κάνει άραγε; Τι μπορεί να καταφέρει; Τι αξίζει στον τρόπο λειτουργίας του; Τι δίνει αξία στην ύπαρξή του;
«Περιγραφή Εικόνας» (Οπτικοακουστική εγκατάσταση στο υποσκήνιο της κεντρικής σκηνής): Το μοντέλο ΤΝ – πρωταγωνιστής της έκθεσης, εξομολογείται ότι αν επρόκειτο να σταματήσει να λειτουργεί, θα ήθελε να αφήσει πίσω του μια τελευταία εικόνα. Ποια ή ποιες θα ήταν αυτές οι εικόνες που θα άφηνε άραγε; Είναι αυτές οι τελευταίες του λέξεις;
«Η Βιογραφία ενός Λογισμικού» (Βίντεο στη Σκηνή Ω): Το μοντέλο ΤΝ φτάνει στο απόγειο της δημιουργικότητάς του. «Η Βιογραφία ενός Λογισμικού» είναι μια ολοκληρωμένη αφηγηματική ταινία που έγινε εξ ολοκλήρου με προγράμματα ΤΝ. Η ιστορία της ταινίας αφορά έναν άνθρωπο που ξυπνά έχοντας πάθει ολική αμνησία και προσπαθεί με τη βοήθεια ενός μοντέλου ΤΝ, να θυμηθεί ποιος είναι και να ανακτήσει όλες τις πληροφορίες της ζωής του. Ίσως όμως και να μην είναι ακριβώς έτσι τελικά. Πρωταγωνιστούν οι Αλεξάνδρα Ζώη, Πάνης Καλοφωλιάς, Ρένα Κυπριώτη, Παναγιώτης Μαργέτης. Η μουσική έχει γραφτεί ειδικά για την ταινία από την συνθέτρια Μελίνα Παξινού.
«Φάντασμα στη Μηχανή» του Γιώργου Δρίβα
περιπατητική εικαστική δράση – παρέμβαση στους χώρους του ΔΘΠ
Ημερομηνίες παρουσίασης: Κυριακές 22/3 και 29/03
Ώρα έναρξης: 22.00 – Διάρκεια: 90′
Γενικό εισιτήριο: 10€ | Προπώληση Εισιτηρίων: https://www.more.com/gr-el/tickets/happenings/fantasma-sti-mixani/
Συντελεστές
Σενάριο – σκηνοθεσία Γιώργος Δρίβας | Performance Νίκος Βλαχογιάννης / Ορέστης Μπάρκας / Μελίνα Σάκκουλα | Κοστούμια επιτέλεσης Λάζαρος Τζοβάρας | Πρωταγωνιστές Έργων Βίντεο Νίκος Βλαχογιάννης, Αλεξάνδρα Ζώη, Πάνης Καλοφωλιάς, Ρένα Κυπριώτη, Παναγιώτης Μαργέτης, Αγγελική Μπεβεράτου | Κοστούμια έργων Βίντεο ADONIS.EU / Λάζαρος Τζοβάρας | Πρωτότυπη μουσική Μελίνα Παξινού, Γιώργος Ραμαντάνης | Βοηθός Σκηνοθέτη | Νικόλας Κεραμεύς | Αρχιτεκτονική επίβλεψη, σχεδιασμός Ειρήνη Σάπκα | Κατασκευές Σπύρος Δουκέρης | Πολυμεσικές εφαρμογές έκθεσης Αντώνης Γκατζογιάννης | Νομική υποστήριξη Ζωή Μαυροσκότη | Μια συμπαραγωγή της Skeptik Productions με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
cover photo: προβολή της ταινίας «Η Βιογραφία ενός Λογισμικού» στη Σκηνή Ω του θεάτρου ©Μαρία Τούλτσα