Αν προσπαθήσω να περιγράψω την εμφάνιση του Bad Bunny στο Super Bowl XL του NFL με μεγάλες λέξεις, θα χαθεί το πλήρες νόημα, γιατί αν την πω «πολιτική», την περιορίζω και αν την πω «συγκινητική», την κάνω πολύ μικρότερη απ’ ό,τι πραγματικά είναι. Αυτό που σίγουρα μπορώ να πω είναι ότι είχε την πιο ενωτική και συμπεριληπτική θέση.
Την ίδια βραδιά, οι Green Day έκαναν τη δική τους εμφάνιση, περιέργως όμως ήταν λίγο φειδωλοί. Ο τραγουδιστής Μπίλι Τζο Άρμστρονγκ δεν είπε τον τροποποιημένο στίχο «I’m not part of the MAGA agenda» όταν ερμήνευσε το «American Idiot» και από την άλλη το NBC χαμήλωσε τον ήχο τη στιγμή που τραγουδούσε τον στίχο «The subliminal mindf…. America». Περίμενα περισσότερα για να είμαι ειλικρινής.
Γενικά, καιρό τώρα στις ΗΠΑ υπήρχε μεγάλη προσμονή γι’ αυτό το βράδυ. Θα μιλήσει ο Bunny για τον ICE; Θα μιλήσει για τον Ντόναλντ Τραμπ; Τι θα γίνει; Τελικά, η εμφάνισή του ήταν μια ιστορική πολιτιστική στιγμή που κατέρριψε ρεκόρ και είχε πολλά να αφηγηθεί. Ο Τραμπ έχει ξεκινήσει καιρό τώρα πόλεμο στον Πορτορικανό καλλιτέχνη και η νίκη του στα Grammys, τον εκνεύρισε ακόμα περισσότερο, οπότε όλοι περίμεναν το χθεσινό half time για να δουν με ποιον τρόπο θα απαντήσει στη σκηνή του Super Bowl. Και απάντησε υπέροχα.
Και μετά ήρθε και η αντίδραση του Τραμπ που δεν χρειάζεται ανάλυση, άλλωστε περίμενε τον Bunny στη γωνία για να βγάλει το άχτι του. Ενώ όλοι μιλούν σήμερα για μια ενωτική φιέστα, ο πορτοκαλί πρόεδρος χαρακτήρισε το show ως «ένα από τα χειρότερα όλων των εποχών», υποστηρίζοντας ότι προσβάλλει τα αμερικανικά πρότυπα και ότι «κανείς δεν καταλαβαίνει λέξη από όσα λέει». Και όλοι εμείς γελάσαμε.
Τι έγινε όμως στο σόου; Η σκηνή άνοιξε με ζαχαροκάλαμα. Πράσινα χωράφια, εργάτες, σώματα που δουλεύουν. Ένα τοπίο που θυμίζει ότι η ευημερία κάποιων στην Αμερική χτίστηκε πάνω στη δουλειά άλλων. Ακολούθησαν οι αφηγηματικές σκηνές, μία La Casita, τα bodegas που θυμίζουν Νέα Υόρκη και διασπορά, piragua, γειτονιές, κόσμος που περνά, χορεύει, μιλά, γελά. Ήταν τόσο ζωντανό όλο αυτό, που ξεχνούσες ότι ήταν σκηνικά-μακέτες και τα ένιωθες κομμάτια της δικής σου ζωής. Πριν από δέκα χρόνια, η δουλειά του Μπενίτο Αντόνιο Μαρτίνες Οκάσιο ήταν να βάζει ψώνια σε σακούλες του σούπερ μάρκετ στο Πουέρτο Ρίκο και χθες το βράδυ έκανε το Super Bowl «ώπα», τραγουδώντας στα ισπανικά. Δείτε ολόκληρη την εμφάνιση ΕΔΩ.
Οι αναφορές
El Apagón: Τραγουδώντας πάνω σε μια ηλεκτρική κολώνα, άσκησε δριμεία κριτική για την παραμέληση του ηλεκτρικού δικτύου του Πουέρτο Ρίκο από την κυβέρνηση. Απαρχαιωμένο δίκτυο ηλεκτρισμού, μπλακ άουτ, ιδιωτικοποιήσεις και εγκατάλειψη.
Liam Conejo Ramos: Σε μια από τις πιο ήσυχες στιγμές του show, η κάμερα μπαίνει σε ένα σαλόνι. Οικογένεια, καναπές και στην τηλεόραση ένα απόσπασμα από την ομιλία του Bad Bunny στα Grammys. Ξαφνικά το Grammy περνά στα χέρια ενός παιδιού. Το παιδί αυτό όλοι έλεγαν ότι ήταν ο 5χρονος Liam Ramos που συνελήφθη από τον ICE, σήμερα όμως ήρθε επίσημη διάψευση, ήταν απλώς αναφορά στη σύλληψή του και σε όλον τον ICE.
Το παιδί που κοιμάται: Σε μία άλλη σκηνή, ένα παιδί κοιμάται απλωμένο σε δύο καρέκλες, στη μέση ενός γάμου. Όσοι μεγάλωσαν σε λατινικές οικογένειες το αναγνώρισαν αμέσως ως δική τους ανάμνηση. Τα πάρτι που κρατούν ώρες, τα παιδιά που αποκοιμιούνται όπου βρουν και το γλέντι που συνεχίζει γύρω τους (και εμείς στην Ελλάδα, το έχουμε ζήσει πολλές φορές αυτό ως παιδάκια).
Πραγματικός γάμος: Στη σκηνή τελέστηκε ένας αληθινός γάμος ως σύμβολο αγάπης απέναντι στον διχασμό, με τον Bunny να δηλώνει: «Το μόνο πράγμα πιο δυνατό από το μίσος είναι η αγάπη».
Οι καλεσμένοι: Η Lady Gaga συμμετείχε σε υπέροχα ανεβαστική salsa εκτέλεση του “Die With a Smile”, την οποία ο Bunny (πριν βγει μαζί της στη σκηνή) χόρευε backstage και τον τσάκωσε μία κάμερα. Ο Ricky Martin εμφανίστηκε σε ένα σκηνικό που αναπαριστούσε το εμβληματικό εξώφυλλο του άλμπουμ “DeBÍ TiRAR MáS FOTOS”. Η παρουσία του Pedro Pascal, της Cardi B, της Karol G, της Jessica Alba δεν είχε ως σκοπό το celebrity parade, ήταν απλώς παρόντες σαν καλεσμένοι σε ένα μεγάλο οικογενειακό τραπέζι που καταλήγει σε σπιτικό πάρτυ. Άνθρωποι της διασποράς, της pop κουλτούρας, της σύγχρονης λατινικής ταυτότητας.
Outfit και anti-glamour: Ο Bad Bunny φόρεσε Zara, το look επιμελήθηκαν οι σταθεροί του συνεργάτες, Storm Pablo και Marvin Douglas Linares και η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με την ταυτότητά του. Δηλαδή ένας ισπανικός fashion retailer για έναν καλλιτέχνη που τραγουδά κυρίως στα ισπανικά και εκπροσωπεί μια παγκόσμια ισπανόφωνη κουλτούρα.
«God Bless America»: Το show έκλεισε με την ονομαστική αναφορά σε ΟΛΕΣ τις χώρες της Βόρειας, Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, τονίζοντας ότι η λέξη “Αμερική” δεν αφορά μόνο τις ΗΠΑ και τον ίδιο να κρατάει μία μπάλα αμερικανικού ποδοσφαίρου, που είχε γραμμένη τη φράση «Together, we are America».
Τα στατιστικά
Το show σημείωσε πρωτοφανή επιτυχία, επιβεβαιώνοντας την παγκόσμια κυριαρχία του Bad Bunny.
- Περίπου 135,4 εκατομμύρια άνθρωποι το παρακολούθησαν, καθιστώντας το, το πιο δημοφιλές Halftime Show από το 2018.
- Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία του Super Bowl που το show ήταν κατά κύριο λόγο στην ισπανική γλώσσα.
- Κατά τη διάρκεια της εμφάνισης, ο Bad Bunny διένυσε 124,4 γιάρδες με την μπάλα του αμερικανικού ποδοσφαίρου, ξεπερνώντας τις επιδόσεις των Patriots στον ίδιο αγώνα.
Είναι καταπληκτικό το πώς ετοιμάστηκε όλο το σκηνικό για το σόου. Από τα πιο απαιτιτικά σκηνικά στην ιστορία του Super Bowl. Δείτε το βίντεο:
Μέχρι τα Grammy είχα ακούσει μόνο δύο τραγούδια του, από εκείνη τη μέρα όμως τον ακούω συχνά και μου φτιάχνει τη διάθεση. Πάντα μου άρεσαν οι λατινογενείς ήχοι, αλλά τώρα έχω και έναν λόγο παραπάνω. Είναι γεγονός ότι η άνοδος του Bad Bunny αναδεικνύει τον πολύγλωσσο, πολυπολιτισμικό και διεθνή πυρήνα της αμερικανικής ποπ κουλτούρας.
Ένα τρίτο των Αμερικανών φαν της ποπ μουσικής ακούει μουσική στα ισπανικά (και όχι μόνο, τρανή απόδειξη το νέο άλμπουμ της Rosalia και η τεράστια επιτυχία του), σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Luminate, ενώ σχεδόν τα δύο τρίτα ακούνε καλλιτέχνες από άλλες χώρες και όσο πιο νέοι και πιο ενεργά εμπλεκόμενοι είναι αυτοί οι ακροατές, τόσο πιο διεθνή είναι πιθανό να είναι και τα γούστα τους. Ο Bad Bunny ξεκάθαρα «κέρδισε το Super Bowl» και κερδίζει διαρκώς έδαφος.
