Από την αρχή φαινόταν πως οι εικόνες από τη Θέουτα δεν θα άφηναν πολλά περιθώρια για ψύχραιμη συζήτηση. Μέσα σε λίγες ώρες δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν στον ισπανικό θύλακα, άλλοι διασχίζοντας τα σύνορα και άλλοι κολυμπώντας. Πολύ γρήγορα, η ανθρώπινη τραγωδία βρέθηκε στο επίκεντρο πολιτικών αντιπαραθέσεων στο εσωτερικό της Ισπανίας, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε ένα βαθμό στις σχέσεις της Ισπανίας με το Μαρόκο. Και ο Πέδρο Σάντσεθ γίνεται ο άνθρωπος που βρίσκεται στο στόχαστρο όλοένα και περισσοτέρων.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός ήδη έχει πλέον πολλούς απέναντί του. Η πρόσφατη απόφασή του να νομιμοποιήσει μαζικά μετανάστες, την οποία η κυβέρνησή του υπερασπίστηκε ως πράξη δικαιοσύνης, ίσως να αποτελεί στην πραγματικότητα τη βάση για τις επιθέσεις που δέχεται σήμερα. Οι αντίπαλοί του υποστηρίζουν ότι αυτή η απόφαση λειτούργησε ως «πρόσκληση» για νέες αφίξεις μεταναστών. Το Λαϊκό Κόμμα του Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο επιχειρεί να αξιοποιήσει πλήρως τη συγκυρία. Ο αρχηγός του πήγε στη Θέουτα και μίλησε για «εισβολή» και «κατοχή ισπανικού εδάφους».
Η ισπανική ακροδεξιά με τη φωνή του κόμματος Vox σπρώχνει τα πράγματα ακόμη παραπέρα. Στελέχη της καλούν τους κατοίκους να προστατεύσουν μόνοι τους(!) τις οικογένειές τους, ενώ αμφισβητούν ακόμη και την ανάγκη σεβασμού των δικαστικών αποφάσεων. Δημιουργείται έτσι ένας επικίνδυνος ανταγωνισμός. Όσο η παραδοσιακή δεξιά υιοθετεί τις θέσεις του Vox, τόσο το Vox αναζητά πιο ακραίες θέσεις για να ξεχωρίσει. Και άρα, τόσο απομακρύνεται το ενδεχόμενο συναίνεσης στο εσωτερικό της Ισπανίας.
Όμως αυτό δεν αποτελεί το μόνο πρόβλημα για τον Σάντσεθ, καθώς η πίεση δεν περιορίζεται στο συνηθισμένο ακροατήριο της δεξιάς. Η μετανάστευση, που πριν από λίγα χρόνια δεν βρισκόταν καν ανάμεσα στις βασικές ανησυχίες των Ισπανών, έχει σκαρφαλώσει στη δεύτερη θέση. Πολίτες που είχαν στηρίξει τον πρωθυπουργό, ή τουλάχιστον αντιμετώπιζαν με συμπάθεια την πολιτική του, εμφανίζονται τώρα προβληματισμένοι. Οι εικόνες της Θέουτα έδωσαν σε πολλούς την αίσθηση ότι χάθηκε ο έλεγχος και επικράτησε αβεβαιότητα γύρω από το τι ακριβώς συνέβη. Αυτό αρκεί για να δοκιμαστεί η σχέση εμπιστοσύνης της κυβέρνησης ακόμα και με ένα προοδευτικό μέρος της κοινωνίας.
Την ίδια ώρα, ο Σάντσεθ διαπιστώνει πόσο μόνος είναι στην Ευρώπη. Το 2023 μπορούσε ακόμη να υπολογίζει σε μια ευρύτερη σοσιαλδημοκρατική παρουσία. Σήμερα είναι ο μοναδικός σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός σε μία από τις μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γύρω του, οι κυβερνήσεις μετακινούνται προς δεξιότερες πολιτικές για τη μετανάστευση, είτε συμμετέχει σε αυτές η ακροδεξιά, είτε όχι.
Η Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία και η σοσιαλδημοκράτισσα πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν βρέθηκαν στην ίδια πλευρά, ζητώντας μαζί με άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις περισσότερη φύλαξη και σκληρότερα μέτρα. Ιταλία και Φινλανδία έφτασαν να αφήσουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο περιορισμών σε βάρος της Ισπανίας στο πλαίσιο της Σένγκεν.
Από την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πάλι, η στήριξη ήταν μάλλον χλιαρή.
Πίσω από την κρίση βρίσκεται και το Μαρόκο. Η ισπανική κυβέρνηση αποφεύγει να κατηγορήσει ανοιχτά τη μαροκινή κυβέρνηση, παρότι παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για το πώς έγινε δυνατή μια τέτοια μαζική διέλευση. Ο Σάντσεθ γνωρίζει ότι χρειάζεται τη συνεργασία του Μαρόκου για τη φύλαξη των συνόρων. Αυτή η εξάρτηση, όμως, αφήνει τον Ισπανό πρωθυπουργό εκτεθειμένο απέναντι στην αντιπολίτευση και στους ομολόγους του στην ΕΕ.
Συνοψίζοντας, ο Σάντσεθ έχει απέναντί του την ισπανική δεξιά, μια Ευρώπη που κλείνει τα σύνορά της, μια ισπανική κοινωνία περισσότερο ανήσυχη σε σχέση με το παρελθόν και ένα Μαρόκο με το οποίο δεν μπορεί ούτε να συγκρουστεί ανοιχτά, ούτε να συνεννοηθεί εύκολα. Ο πολιτικός που κόντραρε τον Τραμπ και το Ισραήλ για τη Γάζα και που αντιμετώπισε την ενεργειακή κρίση και την ακρίβεια με γενναία κοινωνικά μέτρα, καλείται να γυρίσει ένα κλίμα που είναι εντελώς εις βάρος του εντός και εκτός Ισπανίας, την ώρα που όσοι αποσύρουν αργά αλλά σταθερά την εμπιστοσύνη τους σε αυτόν συναντώνται με εκείνους που ήδη βρίσκονται απέναντί του.
