Υπάρχει ένα παράδοξο κοινωνικό φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια απέκτησε δημοσιότητα: η σολογαμία. Ο γάμος με τον εαυτό σου. Μια τελετή στην οποία υπάρχει νυμφίος, υπάρχουν όρκοι, υπάρχει δέσμευση, αλλά λείπει το βασικό συστατικό κάθε σχέσης: ο άλλος.
Η εικόνα αποτυπώθηκε με σχεδόν κωμικό τρόπο στην ισπανική σειρά «Τα Κυρίαρχα Αρσενικά». Ο Σάντι, ένας από τους πρωταγωνιστές που επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν την ταυτότητά τους και να αποδομήσουν τα στερεότυπα της τοξικής αρρενωπότητας, περνά από διαδοχικές προσωπικές και συναισθηματικές περιπέτειες, για να καταλήξει τελικά να παντρευτεί τον ίδιο του τον εαυτό. Η τελετή είναι κανονική. Οι καλεσμένοι είναι εκεί. Οι όρκοι δίνονται. Μόνο που απουσιάζει ο δεύτερος άνθρωπος που θα έδινε νόημα στη σχέση.
Κάπως έτσι μοιάζει σήμερα και η πολιτική στρατηγική του Σωκράτη Φάμελλου απέναντι στην ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επιμένει να μιλά για στήριξη, κοινή πορεία, συντροφική σχέση και αποφυγή αντιπαράθεσης. Δηλώνει ότι η πρωτοβουλία Τσίπρα αποτελεί θετική εξέλιξη για τον προοδευτικό χώρο. Προειδοποιεί ότι θα ήταν στρατηγικό λάθος η σύγκρουση με την ΕΛΑΣ και επαναλαμβάνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ στέκεται δίπλα στο νέο εγχείρημα.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι πρόκειται για μια εντυπωσιακή επίδειξη πολιτικής γενναιοδωρίας. Ή ίσως για μια εντυπωσιακή επίδειξη πολιτικής αυταπάρνησης.
Διότι την ίδια στιγμή, η εκπρόσωπος της ΕΛΑΣ, Θεώνη Κουφονικολάκου, δηλώνει κατ’ επανάληψη ότι το νέο κόμμα δεν ενδιαφέρεται για συνεργασίες μεταξύ κομμάτων. Ότι δεν το αφορούν οι συμφωνίες κορυφής. Ότι απευθύνεται σε πολίτες, προσωπικότητες και κοινωνικές δυνάμεις και όχι σε κομματικούς μηχανισμούς.
Με άλλα λόγια, η μία πλευρά χτυπά επίμονα την πόρτα και η άλλη έχει ήδη ανακοινώσει ότι δεν πρόκειται να την ανοίξει.
Κι όμως, ο Σωκράτης Φάμελλος συνεχίζει να συμπεριφέρεται σαν να βρίσκεται σε εξέλιξη μια πολιτική διαπραγμάτευση που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Σαν να αναμένει μια συνεργασία που η άλλη πλευρά έχει ήδη αποκλείσει.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό και, ενδεχομένως, υπαρξιακό για τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως έχουμε ξαναπεί.
Διότι κάθε κόμμα που διεκδικεί την ψήφο των πολιτών οφείλει να πείθει ότι διαθέτει δική του ταυτότητα, δικό του σχέδιο και δική του προοπτική εξουσίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ, αντί να παρουσιάζει τον εαυτό του ως έναν αυτόνομο πολιτικό φορέα με διακριτό ρόλο και στρατηγική, εμφανίζεται να επενδύει το πολιτικό του κεφάλαιο στην επιτυχία ενός άλλου κόμματος.
Και εδώ προκύπτει το αμείλικτο ερώτημα:
Ποιο ακριβώς είναι σήμερα το πολιτικό σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ;
Αν η ΕΛΑΣ αποτελεί τη νέα ελπίδα της Κεντροαριστεράς, τότε γιατί να ψηφίσει κανείς ΣΥΡΙΖΑ;
Αν το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ θεωρείται η πολιτική απάντηση στις ανάγκες της εποχής, τότε γιατί να περιμένει η κοινωνία την παρουσίαση ενός διαφορετικού προγράμματος από τον ΣΥΡΙΖΑ;
Αν ο τελικός προορισμός είναι η πολιτική κυριαρχία της ΕΛΑΣ, τότε ποιος είναι ο λόγος ύπαρξης του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ;
Τα ερωτήματα αυτά γίνονται ακόμα πιο πιεστικά ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Παραδοσιακά, η ΔΕΘ αποτελεί τη στιγμή κατά την οποία ο αρχηγός της αντιπολίτευσης παρουσιάζει το δικό του κυβερνητικό σχέδιο και το δικό του όραμα για τη χώρα.
Τι ακριβώς θα παρουσιάσει εκεί ο Σωκράτης Φάμελλος;
Ένα πρόγραμμα που φιλοδοξεί να εφαρμόσει ο ΣΥΡΙΖΑ ή ένα πρόγραμμα που λειτουργεί ως γέφυρα προς την πολιτική προοπτική ενός άλλου κόμματος;
Διότι δεν μπορούν να ισχύουν και τα δύο ταυτόχρονα.
Η πολιτική αυτονομία δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση ύπαρξης. Όταν ο πρόεδρος ενός κόμματος αφιερώνει περισσότερο πολιτικό χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο στη νομιμοποίηση και την ενίσχυση ενός άλλου πολιτικού φορέα παρά στη θωράκιση του δικού του, τότε εύλογα γεννώνται ερωτήματα για τις πραγματικές του προτεραιότητες.
Η ιστορία της ελληνικής Αριστεράς είναι γεμάτη συγχωνεύσεις, διασπάσεις, μετασχηματισμούς και αναγεννήσεις. Σπάνια όμως έχει καταγραφεί περίπτωση κατά την οποία ένας πρόεδρος κόμματος εμφανίζεται τόσο πρόθυμος να υποβαθμίσει τον πολιτικό ρόλο του οργανισμού, που ηγείται υπέρ ενός νέου πολιτικού σχηματισμού, ο οποίος μάλιστα δηλώνει ότι δεν ενδιαφέρεται για κομματικές συνεργασίες.
Αν αυτή η στρατηγική συνεχιστεί, ο κίνδυνος για τον ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι απλώς η εκλογική συρρίκνωση. Είναι να οδηγηθεί σε έναν βίαιο τερματισμό του ιστορικού του κύκλου. Όχι μέσα από μια συντεταγμένη πολιτική απόφαση, ούτε μέσα από έναν ανοιχτό και ειλικρινή μετασχηματισμό, αλλά μέσα από μια αργή διαδικασία πολιτικής αυτοκατάργησης.
Κανένα κόμμα δεν πεθαίνει επειδή το πολεμούν οι αντίπαλοί του.
Τα περισσότερα πεθαίνουν όταν οι ηγεσίες τους παύουν να πείθουν ότι πιστεύουν οι ίδιες στην αναγκαιότητα της ύπαρξής τους.
