Το Half Man που βγήκε τον περασμένο μήνα στο ΗΒΟ, δεν είναι εύκολη τηλεόραση. Δεν είναι από εκείνες τις σειρές που βάζεις να δεις μετά τη δουλειά για να χαλαρώσεις, ούτε από αυτές που σου προσφέρουν κάθαρση, δικαίωση ή έστω μια αίσθηση ότι οι ήρωες έμαθαν κάτι από τα λάθη τους. Αντίθετα, μοιάζει περισσότερο με μια παρατεταμένη βουτιά μέσα σε ένα σκοτεινό κομμάτι του ανδρικού ψυχισμού, εκεί όπου η ντροπή, η βία, η καταπίεση, η επιθυμία και η ανάγκη για αποδοχή μπλέκονται τόσο σφιχτά μεταξύ τους, ώστε είναι αδύνατο να ξεχωρίσεις πού τελειώνει το ένα και πού αρχίζει το άλλο.
Μετά το φαινόμενο του Baby Reindeer, ο Richard Gadd επιστρέφει σε γνώριμα εδάφη. Όχι επειδή αφηγείται ξανά την ίδια ιστορία, αλλά επειδή εξακολουθεί να τον απασχολεί το ίδιο ερώτημα. Τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος χτίζει ολόκληρη την ταυτότητά του πάνω στην άρνηση του εαυτού του; Και πόση καταστροφή μπορεί να προκαλέσει αυτή η άρνηση στους γύρω του;
Η ασφυκτική αίσθηση που είχε αφήσει το Baby Reindeer, εκείνη η ηλεκτρισμένη δυναμική θύματος και θύτη βρίσκεται και πάλι μπροστά, όμως εδώ ο Richard Gadd πήγε το πράγμα στα άκρα. Συνεργαζόμενος με το HBO και το BBC, αφαίρεσε σχεδόν κάθε ίχνος της μαύρης κωμωδίας που άλλοτε μας άφηνε να ανασάνουμε, παραδίδοντας ένα έργο που μοιάζει με ένα μακρύ, αργό, βαθύ τραύμα, μια τηλεόραση τόσο αμείλικτα σκοτεινή που ακόμα και οι δευτερεύουσες ιστορίες της (όπως αυτή με μία καρκινοπαθή σε απόγνωση) μοιάζουν με ψήγματα ελάφρυνσης.
Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκονται ο Niall και ο Ruben, δύο αγόρια που μεγαλώνουν μαζί στη Γλασκώβη της δεκαετίας του ’80 όταν οι μητέρες τους αποφασίζουν να συγκατοικήσουν. Δεν είναι αδέλφια εξ αίματος, όμως η ζωή τα δένει με έναν τρόπο σχεδόν αμετάκλητο. Ο Niall είναι ντροπαλός, ευάλωτος, διαρκώς φοβισμένος, πέφτει θύμα bullying, αισθάνεται διαφορετικός και περνά μεγάλο μέρος της ζωής του προσπαθώντας να κρύψει από τους άλλους και κυρίως από τον εαυτό του, τη σεξουαλικότητά του. Ο Ruben, από την άλλη, είναι η ενσάρκωση της ακατέργαστης οργής. Βίαιος, παρορμητικός, εκρηκτικός, μοιάζει με άνθρωπο που βρίσκεται μόνιμα ένα δευτερόλεπτο πριν από την έκρηξη.
Mitchell Robertson, Stuart Campbell
Stuart Campbell, Mitchell Robertson
Αυτά τα δύο αγόρια κουβαλάνε μέσα τους απύθμενα πηγάδια πόνου, εκδηλώνονται όμως με αντίθετους τρόπους, ο ένας με αυτοκαταστροφικό self-loathing και ο άλλος με μια τυφλή, αιματηρή καταιγίδα βίας. Για τον ανυπεράσπιστο Niall, ο Ruben λειτουργεί κάπως σαν συμφωνία με τον διάβολο. Γίνεται η απόλυτη ασπίδα του απέναντι στους βασανιστές του σχολείου, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να τον βοηθήσει με έναν σχεδόν κτηνώδη, παρεμβατικό τρόπο να χάσει την παρθενιά του (μία σκηνή που εμένα προσωπικά με έκανε να νιώσω αφόρητη δυσφορία γιατί μου θύμισε τη δική μου κακοποιητική σεξουαλική εμπειρία ως έφηβη, που έλεγα όχι αλλά δεν είχα το σθένος και το θάρρος να φύγω). Σε αντάλλαγμα, ο Niall τον βοηθά να κλέβει στις εξετάσεις και του προσφέρει τη μοναδική ανθρώπινη ζεστασιά που γνώρισε ποτέ αυτό το αγρίμι.
Αυτό που κάνει το Half Man τόσο ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι η πλοκή του αλλά η ψυχολογική σχέση αυτών των δύο ανδρών. Ο Ruben δεν είναι απλώς ο κακός και ο Niall το θύμα, στην πραγματικότητα ο ένας λειτουργεί σαν καθρέφτης του άλλου. Ο Niall βλέπει στον Ruben όλα όσα θα ήθελε να είναι, δυνατός, ατρόμητος, απελευθερωμένος από φόβους και αναστολές και ο Ruben βλέπει στον Niall κάτι που δεν είχε ποτέ, τρυφερότητα, αποδοχή, κατανόηση. Χρειάζονται ο ένας τον άλλον σχεδόν παθολογικά, ακόμη κι όταν η παρουσία του ενός καταστρέφει τη ζωή του άλλου.
Philippine Velge, Mitchell Robertson
Ο Mitchell Robertson και ο Stuart Campbell δίνουν εκπληκτικές ερμηνείες ως έφηβοι και στη συνέχεια ο Jamie Bell αναλαμβάνει τον ενήλικο Niall. Ο Gadd (που παίζει τον ενήλικο Ruben) γράφει με μια ειλικρίνεια που αγγίζει τα όρια της πορνογραφίας του πόνου, εξερευνώντας την επιδημία της ανδρικής μοναξιάς σε έναν κόσμο εγκλωβισμένο στα πατριαρχικά στερεότυπα. Το τραύμα από το παρελθόν δεν χρησιμοποιείται απλώς ως δικαιολογία, αλλά ως μια μοίρα που κάνει τις καταστροφικές επιλογές αυτών των ανδρών να μοιάζουν νομοτελειακές. Ακόμα και ο Niall, μέσα από την ερμηνευτική δεινότητα του Bell, μετατρέπεται σταδιακά σε έναν βαθιά αντιπαθή αντιήρωα, που παίρνει τη μία εγωιστική απόφαση μετά την άλλη και εκμεταλλεύεται τους ανθρώπους που τον νοιάζονται.
Από την πρώτη κιόλας σκηνή, νιώθεις ότι μπαίνεις σε έναν σκοτεινό λαβύρινθο απωθημένων ενστίκτων και είναι ξεκάθαρο ότι αυτή η σειρά δεν χαϊδεύει αυτιά. Είναι αδύνατον να μην νιώσεις ένα εκατομμύριο συναισθήματα για τον τρόπο που αυτοί οι δύο χαρακτήρες κλειδώνονται σε μια επώδυνη, συμβιωτική σχέση, σε μια ψυχολογική μέγγενη γεμάτη ερωτισμό και βία, όπου ο Niall δεν συναινεί ποτέ πλήρως αλλά και δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αυτήν. Σαν τα δύο μισά ενός διαλυμένου όλου, το υπερεγώ και το εκείνο, ο Άβελ και ο Κάιν, ο Δόκτωρ Τζέκιλ και ο Μίστερ Χάιντ.
Ο Niall ειδικά είναι ένας χαρακτήρας που βασανίζεται από την καταπίεση και δεν είναι μόνο η δυσκολία του να αποδεχτεί τη σεξουαλικότητά του, αλλά και το ότι έχει μάθει να ζει κρυμμένος. Να προσαρμόζεται στις προσδοκίες των άλλων και να λέει ψέματα για να μην απογοητεύσει κανέναν. Και όσο περισσότερο προσπαθεί να γίνει αποδεκτός, τόσο περισσότερο χάνει τον εαυτό του και η ζωή του μετατρέπεται σε μια αλυσίδα συμβιβασμών που τον απομακρύνουν από κάθε πιθανότητα ευτυχίας.
Ο Ruben, αντίθετα, είναι ένας άνθρωπος που δεν κρύβει τίποτα. Ό,τι νιώθει το εκφράζει άμεσα και συχνά βίαια, όμως αυτή η φαινομενική ελευθερία είναι εξίσου καταστροφική. Κάτω από την υπερβολική αρρενωπότητα, τη σωματική δύναμη και τις εκρήξεις θυμού κρύβεται ένας άντρας που δεν μπορεί να διαχειριστεί την απόρριψη, την εγκατάλειψη ή την ευαλωτότητα και έχει μάθει να χρησιμοποιεί τη βία σαν γλώσσα επικοινωνίας, επειδή δεν έμαθε ποτέ κάποια άλλη. Εν τω μεταξύ, κοιτάζοντας τον Gadd στην οθόνη, τρομακτικά μεταμορφωμένο, γεμάτο μούσκουλα, με μια άγρια γενειάδα, ένα απόκοσμο βλέμμα και ένα σχεδόν πρωτόγονο κούρεμα που τον κάνει να μοιάζει με βιβλική φιγούρα καταστροφής, δεν γίνεται να μη σκεφτείς τι ηθοποιάρα είναι. Το πετυχαίνει όλο, όσο δεν πάει.
Η σειρά, λοιπόν, όπως και το Baby Reindeer, μιλάει ουσιαστικά για την τοξική αλληλεξάρτηση. Για εκείνες τις σχέσεις που δεν βασίζονται στην αγάπη αλλά στην ανάγκη. Για τους ανθρώπους που δεν ξέρουν ποιοι είναι όταν δεν έχουν κάποιον να τους πληγώνει ή κάποιον να προσπαθούν να σώσουν. Σε κάθε επεισόδιο, οι δύο ήρωες απομακρύνονται και ξανασυναντιούνται, σαν δύο πλανήτες που δεν μπορούν να ξεφύγουν από την ίδια βαρυτική έλξη, αλλά αντί να θεραπεύουν ο ένας τον άλλον, αναπαράγουν ξανά και ξανά τα ίδια τραύματα. Πολύ δυνατός, επίσης, είναι ο τρόπος που το Half Man προσεγγίζει την ανδρική μοναξιά. Τα τελευταία χρόνια ακούμε συχνά για την επιδημία μοναξιάς των ανδρών, όμως η σειρά δεν αντιμετωπίζει το θέμα ως κοινωνικό σύνθημα, το παρουσιάζει ως υπαρξιακή φυλακή.
Δεν είναι το κεντρικό της θέμα η βία, οι σκηνές βίας δεν είναι εκεί απλώς για να σοκάρουν, είναι η φυσική προέκταση μιας ψυχολογικής βίας που έχει ήδη προηγηθεί. Κάθε χτύπημα, κάθε ξέσπασμα, κάθε αυτοκαταστροφική απόφαση μοιάζει με το αποτέλεσμα δεκαετιών καταπίεσης, φόβου και ανείπωτων συναισθημάτων. Το θέμα της λοιπόν είναι το πώς η αγάπη μπορεί να μετατραπεί σε εμμονή, η προστασία σε έλεγχο και η ανάγκη για σύνδεση σε αμοιβαία καταστροφή και το πώς δύο άνθρωποι ψάχνουν να βρουν τον εαυτό τους μέσα στον άλλον, χωρίς ποτέ να καταφέρουν να κοιτάξουν πραγματικά μέσα τους.
Ναι, είναι εξαντλητική συναισθηματικά, δοκιμάζει τα όριά σου και μοιάζει με εφιάλτη από τον οποίο δεν μπορείς να ξυπνήσεις. Υπάρχουν στιγμές που μοιάζει να σε τιμωρεί επειδή συνεχίζεις να κοιτάζεις. Και οι ανατροπές έρχονται η μία μετά την άλλη (αλλά αν τις σκεφτείς μετά, αντιλαμβάνεσαι ότι μόνο έτσι θα μπορούσαν να γίνουν τα πράγματα). Ακόμα και ο τίτλος Half Man, έχει άλλη ερμηνεία από τη φαινομενική. Δεν αναφέρεται σε έναν μισό άνθρωπο, αλλά σε δύο μισούς ανθρώπους. Ο ένας έχει καταπιεί όλη του την επιθυμία, ο άλλος έχει καταπιεί όλη του την ευαισθησία. Ο ένας είναι μόνο μυαλό, ο άλλος είναι μόνο ένστικτο. Κανένας τους δεν είναι ολοκληρωμένος και γι’ αυτό ακριβώς έλκονται τόσο βίαια μεταξύ τους. Γιατί μαζί ολοκληρώνονται.
