Πώς να προστατευτείς από τον καπνό και τα αιωρούμενα σωματίδια λόγω των πυρκαγιών
Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία απευθύνει συστάσεις προς κατοίκους και εργαζόμενους σε περιοχές που επηρεάζονται από πυρκαγιές, αλλά και σε όλους όσοι εκτίθενται σε καπνό και αιωρούμενα σωματίδια, επισημαίνοντας ότι η προστασία της υγείας είναι καθοριστικής σημασίας.
Οι βασικές οδηγίες περιλαμβάνουν:
- Άμεση απομάκρυνση από την εστία της φωτιάς.
- Αποφυγή μετακινήσεων από άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, παιδιά, έγκυες και όσοι πάσχουν από σοβαρά υποκείμενα νοσήματα.
- Παραμονή σε κλειστούς χώρους με κλειστές πόρτες και παράθυρα.
- Χρήση κλιματισμού μόνο όταν ο χώρος είναι προστατευμένος από την είσοδο εξωτερικού αέρα. Εφόσον αυτό δεν είναι εφικτό, προτείνεται η δημιουργία ενός προστατευμένου και κλιματιζόμενου δωματίου μέσα στην κατοικία.
- Αποφυγή δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό του σπιτιού, όπως το κάπνισμα, η χρήση κεριών, το μαγείρεμα σε ανοιχτή εστία, τα αεροζόλ και η χρήση ηλεκτρικής σκούπας.
- Αποχή από άθληση και έντονη σωματική δραστηριότητα.
- Αν η μετακίνηση είναι αναπόφευκτη, χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας FFP2 ή FFP3, με σωστή εφαρμογή. Οι χειρουργικές και οι υφασμάτινες μάσκες δεν προστατεύουν από τον καπνό και τη στάχτη.
- Οι μετακινήσεις να πραγματοποιούνται κατά προτίμηση τις βραδινές ώρες, όταν το θερμικό φορτίο είναι χαμηλότερο.
- Τα άτομα με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα καλούνται να αποφεύγουν τις μετακινήσεις, ιδιαίτερα όταν δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν μάσκα υψηλής προστασίας.
- Οι ασθενείς με άσθμα ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) πρέπει να τηρούν αυστηρά τη φαρμακευτική τους αγωγή και να επικοινωνούν άμεσα με τον θεράποντα πνευμονολόγο σε περίπτωση επιδείνωσης των συμπτωμάτων.
Παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα
Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συστήνει στους πολίτες να ενημερώνονται από τις ανακοινώσεις των επίσημων φορέων για την ποιότητα του αέρα και να μην βασίζονται αποκλειστικά στην οσμή ή στην ορατότητα.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι υπάρχουν διαδικτυακές πλατφόρμες που ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για τις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (PM2.5), όπως η ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ευρωπαϊκή πλατφόρμα PurpleAir.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει ο καπνός
Η βραχυχρόνια έκθεση στον καπνό μπορεί να προκαλέσει:
- ρινική συμφόρηση και καταρροή,
- ξηρότητα στον φάρυγγα,
- ξηρό και ερεθιστικό βήχα,
- δύσπνοια ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστό ιστορικό αναπνευστικών παθήσεων.
Παράλληλα, συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, έντονη κόπωση και πονοκέφαλος ενδέχεται να υποδηλώνουν δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα και απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και σε υγιείς ανθρώπους, ωστόσο είναι συχνότερα και σοβαρότερα σε άτομα με καρδιοαναπνευστικά νοσήματα.
Οι σοβαροί κίνδυνοι από την εισπνοή καπνού
Η εισπνοή προϊόντων καύσης μπορεί να προκαλέσει τόσο θερμικές όσο και χημικές βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα.
Η θερμική βλάβη προκαλείται κυρίως από την εισπνοή πολύ θερμού αέρα κοντά στην εστία της φωτιάς και επηρεάζει τους ανώτερους αεραγωγούς.
Αντίθετα, η χημική βλάβη οφείλεται στην εισπνοή μικροσωματιδίων και τοξικών ουσιών που παράγονται κατά την καύση και μπορεί να επηρεάσει τόσο τους αεραγωγούς όσο και το πνευμονικό παρέγχυμα.
Η σημαντικότερη άμεση αιτία θανάτου σε περιπτώσεις πυρκαγιάς είναι η ασφυξία, η οποία προκαλείται από την έλλειψη οξυγόνου σε συνδυασμό με την εισπνοή μεγάλων ποσοτήτων καπνού. Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστεί και χημική ασφυξία, εξαιτίας της εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα ή υδροκυανίου που παράγονται από την ατελή καύση υλικών, όπως τα πλαστικά.
Ακόμη και σε μεγαλύτερη απόσταση από τη φωτιά, η έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια και τοξικά αέρια μπορεί να προκαλέσει προβλήματα τόσο στο αναπνευστικό όσο και στο καρδιαγγειακό σύστημα. Η σοβαρότητα των επιπτώσεων εξαρτάται από τη διάρκεια της έκθεσης, το μέγεθος των σωματιδίων, τη σύσταση των αερίων και την ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων.
Πηγή: ΑΠΕ
