Το πρωί ιερέας, το βράδυ μεταλλάς: Ο παπάς από το Ναύπλιο που τα σπάει
Τίποτα στην εμφάνιση του Διονυσίου Ταμπάκη δεν θα μαρτυρούσε ότι είναι ένας ανερχόμενος αστέρας της πειραματικής μουσικής σκηνής. Είναι ένας 53χρονος ορθόδοξος ιερέας με μακριά λευκή γενειάδα και μαύρα ράσα, που υπηρετεί εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες στην ίδια εκκλησία στο Ναύπλιο. Κι όμως, πέρα από τους τοίχους της εκκλησίας, ο Ταμπάκης έχει βρει ένα απροσδόκητο κοινό ανάμεσα στους μουσικόφιλους της χίπστερ σκηνής.
Το ντεμπούτο άλμπουμ του, με τίτλο “Paradise Metal” (Μέταλ του Παραδείσου), είναι μια 32λεπτη ροή, γεμάτη αντήχηση, από υπνωτικές βυζαντινές ακολουθίες και τρεμουλιαστή ηλεκτρική κιθάρα, συνυφασμένες με παλλόμενους ηλεκτρονικούς ρυθμούς, τραγούδια πουλιών και τον ήχο παραδοσιακών λαϊκών οργάνων. Όπως υποδηλώνει και ο τίτλος του, φέρνει μαζί το ιερό και το εναλλακτικό — αν και ηχητικά μοιάζει ελάχιστα με το κλασικό metal. Αντίθετα, κινείται σε μια μοναδική περιοχή ανάμεσα στη βυζαντινή λειτουργική μουσική, το drone-inflected doom metal και την αχνή ατμοσφαιρική μουσική (ambient).
Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά την περασμένη άνοιξη σε μια μικρή έκδοση 150 αντίτυπων και η φήμη εξαπλώθηκε σαν wildfire σε μουσικά blogs και κοινωνικά δίκτυα. Μάλιστα το Pitchfork ανέβασε το προφίλ του άλμπουμ με μια λαμπερή κριτική, λέγοντας ότι του αξίζει να τραβηχτεί από την αφάνεια του «κάδου με τα ευκαιριακά» για να προκαλέσει τουλάχιστον ένα γέλιο, ίσως και μια επιφάνεια.
Η ζήτηση για φυσικά αντίτυπα του “Paradise Metal” είναι πλέον τόσο μεγάλη που οι ελληνικές δισκογραφικές Elhellhel και Heat Crimes, που συνεργάστηκαν για την κυκλοφορία του, το εκδίδουν σε μορφή LP για επανέκδοση αργότερα αυτό το καλοκαίρι.
«Ο κόσμος έχει πει τόσα πολλά ωραία λόγια — είναι σαν να τους πληρώνω για να το κάνουν», δήλωσε ο Ταμπάκης σε συνέντευξή του στους ΝΥΤ, μέσα από την εκκλησία του, ένα ιστορικό μνημείο του 15ου αιώνα με χρυσοποίκιλτες εικόνες να γεμίζουν τους τοίχους και αγίους να κοιτούν από μια περίτεχνα ζωγραφισμένη οροφή. «Δεν θεωρώ τον εαυτό μου ιδιαίτερα ταλαντούχο μουσικό», πρόσθεσε. «Απλώς κάνω αυτό που αγαπώ, αυτό που μου φαίνεται ουσιαστικό».
Ο Ταμπάκης σπάνια ταξιδεύει έξω από το Ναύπλιο και δεν έχει πάει ποτέ πιο μακριά από την Τουρκία. Αλλά αυτόν τον Σεπτέμβριο, θα εμφανιστεί στο φεστιβάλ Making Time στη Φιλαδέλφεια, μοιράζοντας το πρόγραμμα με μεγάλα ονόματα της εναλλακτικής και ηλεκτρονικής σκηνής όπως οι Kim Gordon, Theo Parrish και Bicep. «Είμαι σε μεγάλο μπελά», είπε γελώντας. «Δεν έχω δώσει ποτέ μου συναυλία στην πραγματικότητα».
Το μόνο άλλο άτομο που τον έχει ακούσει να παίζει ζωντανά, είπε ο Ταμπάκης, είναι η σύζυγός του, Φωτεινή — η οποία τακτοποιεί τα όργανά του και του ζητά να σταματήσει να κάνει τόσο πολύ θόρυβο.
Ανάμεσα στα πολύτιμα αντικείμενα του Ταμπάκη είναι μια ηλεκτρική κιθάρα χωρίς τάστα (fretless), η οποία είναι καθοριστική για τον ήχο του “Paradise Metal”. Το όργανο, εξήγησε ο Ταμπάκης, του επιτρέπει να παράγει νότες που τα τυπικά δυτικά όργανα δεν μπορούν να αποδώσουν και να χτυπήσει τα μικροδιαστήματα που χρησιμοποιούνται στη βυζαντινή μουσική.
Έχει επίσης αναμείξει τους ήχους παραδοσιακών οργάνων από την Ανατολία, όπως η ζουρνάς και η καμπακέμενε.
Αυτή η περιοχή έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Ταμπάκη. Αν και μεγάλωσε στον Πειραιά, κατάγεται από οικογένεια που κατέφυγε από τη Σμύρνη κατά τη διάρκεια του Ελληνοτουρκικού Πολέμου τη δεκαετία του 1920. Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες κατέφυγαν τότε στην Ελλάδα.
«Ήμασταν πολύ φτωχοί, αλλά πάντα μας περιέβαλλε η μουσική και οι πρόσφυγες τραγουδούσαν τραγούδια της Ανατολής», είπε ο Ταμπάκης για τα παιδικά του χρόνια. «Πάντα ένιωθα βαθιά μέσα μου ότι η πατρίδα μου είναι στην Ανατολή».
Το σπίτι του ήταν βαθιά θρησκευόμενο και από το λύκειο ήξερε ότι το μέλλον του βρισκόταν στην εκκλησία, εκμυστηρεύτηκε ο Ταμπάκης. Σπούδασε σε ιερατική σχολή πριν ενταχθεί στην εκκλησία της Παναγίας στο Ναύπλιο, όπου παραμένει εδώ και σχεδόν 30 χρόνια.
Η σύνθεση μουσικής ήταν χόμπι σε όλη του τη ζωή και το 2012 δημιούργησε ένα κανάλι στο YouTube για να μοιράζεται τους πειραματισμούς του με ένα ευρύτερο κοινό. Μαζί με τα βίντεο όπου αυτοσχεδιάζει στην κιθάρα του και εκτελεί βυζαντινούς ύμνους, άρχισε επίσης να δοκιμάζει απίθανα μουσικά μείγματα, όπως να διαβάζει ψαλμούς πάνω από hip-hop beats.
Στο YouTube ήταν που ο Νικόλας Ραφαήλ, ιδρυτής της δισκογραφικής Elhellhel, ανακάλυψε τον Ταμπάκη, ενώ έψαχνε για μουσικές ιδιαιτερότητες. «Μπήκα στο κανάλι και σκέφτηκα: “Αυτό είναι καταπληκτικό. Αυτό πρέπει να γίνει δίσκος”», είπε ο Ραφαήλ.
Οι εξελίξεις ήταν γρήγορες. Δύο εβδομάδες αφότου ήρθε σε επαφή με τον Ταμπάκη μέσω email, ο Ραφαήλ είχε συγκεντρώσει μια επιλογή από ηχογραφήσεις του YouTube και έστειλε το μείγμα για παραγωγή σε κασέτα, την οποία η Elhellhel κυκλοφόρησε σε συνεργασία με την Heat Crimes.
Ο Ραφαήλ δήλωσε ότι ήταν η απόλυτη παραδοξότητα του “Paradise Metal” που οδήγησε στην επιτυχία του. «Υπάρχει ένα είδος ανάλαφρης αφέλειας στο έργο του πατέρα Διονυσίου», είπε. «Έχει δημιουργήσει κάτι πολύ παράξενο και σαφώς πνευματικό, που δεν μοιάζει με τίποτα που έχει υπάρξει στο παρελθόν».
Ο Ταμπάκης δεν μπορούσε να κρύψει την ικανοποίησή του με την επιτυχία του δίσκου. Τον συγκίνησε το ευρύ φάσμα των ανθρώπων που είχαν συνδεθεί μαζί του, είπε. «Θέλω απλώς να δημιουργήσω ένα μεγάλο μείγμα από τα πάντα», πρόσθεσε: «Ουρανό και Γη, Δύση και Ανατολή, σήμερα και παρελθόν».
Πηγή: New York Times
