Το Onassis Ready βρίσκεται στην καρδιά μιας πόλης που μπορεί και να μην ξέρεις (ευκαιρία να γνωρίσεις). Ο Άγιος Ιωάννης Ρέντης είναι μια ιδιαίτερη περιοχή ανάμεσα στην Αθήνα και τον Πειραιά που δεν θα σου θυμίσει «κλασική γειτονιά» όπου παιδιά τρέχουν και παίζουν. Το έντονο βιομηχανικό στοιχείο θα οδηγήσει τη σκέψη σου αλλού. Για λίγα δευτερόλεπτα, λεπτά, δεν θα ξέρεις ακριβώς πού βρίσκεσαι. Μέχρι να «αποδεχτείς» αυτό που βλέπεις. Ένα σημείο στη Στρατή Τσίρκα, μέσα στην πιο industrial πλευρά της περιοχής. Η μεταμόρφωση που επιτυγχάνεται εδώ είναι εμφανής. Χώρος εκθέσεων, performances, residencies και πειραματικών events, σε ένα σημείο που κάποτε ήταν κάτι άλλο.
Στο θέμα μας τώρα. Αναρωτήσου που βρίσκεσαι. Ελεύθερα. Σε έκθεση; Σε κινηματογραφικό σκηνικό; Σε αποθήκη μνήμης; Σε ένα σπίτι που κάποιος άφησε ανοιχτό για να περάσεις μέσα; Η Tilda Swinton μοιάζει να έχει στήσει ακριβώς αυτό: έναν χώρο όπου η τέχνη δεν παρουσιάζεται, αλλά κατοικείται. Και το «Ongoing» δεν λειτουργεί σαν τίτλος έκθεσης αλλά σαν μια πραγματικότητα που σε φιλοξενεί για λίγο. Και που συνεχίζεται, ατάραχη, ακόμη κι όταν φεύγεις.
Το παλιό εργοστάσιο στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη έχει αυτή τη σπάνια ιδιότητα να μη σε καθησυχάζει. Οι τοίχοι του κρατούν ακόμα κάτι από βιομηχανική σκόνη, από μια παλιά αντοχή στο χρόνο. Κι ίσως γι’ αυτό να είναι το ιδανικό μέρος για τα κομμάτια ζωής της Tilda Swinton. Γιατί κι εκείνη ποτέ δεν έμοιαζε με «σταρ» με τη συμβατική έννοια. Πάντα έμοιαζε με πλάσμα που πέρασε μέσα από εποχές, φύλα, κινηματογραφικά είδη και καλλιτεχνικές παρέες χωρίς να εγκλωβιστεί πουθενά. Σαν κάποιος που δεν κατοικεί ακριβώς στον κόσμο αυτό αλλά σε ένα άλλο, λίγο πιο δίπλα από τον δικό σου. Η έκθεση παραδόξως δεν επιχειρεί να αφηγηθεί μια καριέρα. Δεν είναι αναδρομή. Δεν είναι βιογραφία. Είναι περισσότερο ένας χάρτης σχέσεων. Ένα αρχείο αγάπης και συνεργασιών. Κι αυτό είναι ίσως το πιο συγκινητικό στοιχείο της, ότι η Swinton δεν τοποθετεί τον εαυτό της στο κέντρο σαν μύθο, αλλά σαν πέρασμα, σαν σύσταση. Σαν ένα σώμα που διαρκώς συνομιλεί με άλλα σώματα, άλλες εικόνες, άλλες φωνές.
© Margarita Yoko Nikitaki for Onassis Stegi (3)
Περπατώντας μέσα στις οκτώ ενότητες της έκθεσης, νιώθεις ότι περνάς από διαφορετικές θερμοκρασίες μνήμης. Ο Pedro Almodóvar με την κινηματογραφική του λήψη φέρνει εκείνη τη μελαγχολική υπερβολή των χρωμάτων του, ο Luca Guadagnino τη σιωπηλή επιθυμία, ο Jim Jarmusch το μεταμεσονύχτιο χιούμορ και τη φθορά, ο μυστηριώδης Apichatpong Weerasethakul την υπνωτική- σαν όνειρο που δεν θυμάσαι αν είδες ή έζησες- πλευρά του. Κι ανάμεσα σε όλα αυτά, η Swinton υπάρχει σαν φάντασμα και σαν οικοδέσποινα ταυτόχρονα.
Όσο κι αν αγάπησα με ξεχωριστή ένταση ένα ένα αυτά τα κομμάτια της ζωής της, υπάρχουν δύο στιγμές στην έκθεση που αισθάνεσαι πως όλα μιλούν για το χρόνο που αφήνει ίχνη πάνω στα πρόσωπα, στα ρούχα, στα σπίτια, στις φιλίες. Υπάρχουν δυο στιγμές που προσωπικά είδα την καρδιά μου να ανοίγει και να κλείνει μέσα της έντονα συναίσθημα και μνήμη. Οι φωτογραφίες του Tim Walker μέσα στο οικογενειακό σπίτι της στη Σκοτία είναι η πρώτη. Αυτά τα πορτρέτα που μόνο πορτρέτα δεν είναι, περισσότερο οικογενειακές σιωπές θα τις χαρακτήριζες, βλέπουν την Tilda Swinton σαν συνέχεια του μέρους που γεννήθηκε. Μέσα στην ομίχλη και στο χορτάρι. Εκστατικές.
Tilda_Swinton_by_Tim_Walker
Tilda Swinton by Tim Walker
Derek Jarman_Last of England © Margarita Yoko Nikitaki for Onassis Stegi_(LOW)
Και μετά έρχεται ο Derek Jarman. Γράψε λάθος, είναι πάντα εδώ. Είναι ο πρώτος που σε υποδέχεται στην έκθεση. Προσωπικά την βρήκα ως τη πιο φορτισμένη συναισθηματικά παρουσία σε αυτή- ίσως βοηθά και η αγάπη που έχω για τις ταινίες του. Τα αθηναϊκά ‘90ς είχαν για μένα το κινηματογραφικό του άρωμα. Τότε που σκάβαμε για να ανακαλύψουμε τους θησαυρούς του στις αίθουσες και καμιά φορά τους ανακατεύαμε με αυτούς του Πίτερ Γκρίναγουεί, ίσα ίσα τελικά για να τις αναπολούμε σήμερα λέγοντας με γεροντίστικη σοφία «ωραία χρόνια». Το σημείο με τα αντικείμενα που χάρισε το αγόρι στο κορίτσι είναι αυτό που θα σε συγκινήσει ίσως γιατί είναι μια ξεκάθαρη συνομιλία με τους νεκρούς που αγαπήθηκαν όσοι κανείς. Ο Jarman δεν παρουσιάζεται σαν ιστορικό κεφάλαιο αλλά σαν κάποιος που εξακολουθεί να κατοικεί μέσα στην Τίλντα για πάντα. Οι εικόνες, ο καθρέφτης,/ το περιοδικό, τα σκουλαρίκια, λειτουργούν σαν ιδιωτικό πένθος που τολμά να γίνει συλλογικό. Μόνο και μόνο για να καταλάβεις ότι όλη αυτή η έκθεση μιλά τελικά για την επιμονή της συντροφικότητας μέσα στον χρόνο.
Λίγες στιγμές πριν μέσα από μια συνομιλία της Τίλντα με την Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση θα μαθαίναμε μεταξύ άλλων και για εκείνα τα ένδοξα Τζαρμικά χρόνια. Με αφορμή τα πρώτα γυρίσματα του Caravaggio, όταν, στα 24 της, βρέθηκε μέσα σε ένα κινηματογραφικό σύμπαν που έμοιαζε περισσότερο με συλλογική γιορτή παρά με αυστηρό πλατό. Η Tilda Swinton μιλά για τον Derek Jarman σαν να μιλά για κάποιον που της έμαθε έναν άλλο τρόπο να υπάρχει μέσα στην τέχνη. Ο Derek Jarman συνήθιζε να λέει -θυμήθηκε- «να πηγαίνεις στο γύρισμα σαν να πηγαίνεις σε ένα πάρτι». Και πράγματι, έτσι ακριβώς ήταν Σε αυτά τα γυρίσματα, τίποτα δεν λειτουργούσε ιεραρχικά. Όλοι έμοιαζαν να συμμετέχουν σε κάτι κοινό, σχεδόν αυτοσχέδιο, σαν ένα πάρτι όπου κανείς δεν μένει θεατής. Ο ηλεκτρολόγος μπορούσε να σχολιάσει το φως ενός κάδρου, η Sandy Powell στην πρώτη της δουλειά, iconic πλέον ενδυματολόγος, να εφεύρει ολόκληρους κόσμους από φτηνά υφάσματα του East End , ο Simon Fisher Turner, ο οποίος αρχικά είχε αναλάβει το casting των κομπάρσων, να γίνει στην συνέχεια αυτός που θα έγραφε τις μουσικές για όλες τις ταινίες του Jarman. Ακούγοντας αυτές τις ιστορίες, καταλαβαίνεις καλύτερα γιατί το «Ongoing» μοιάζει τόσο βαθιά ανθρώπινο. Γιατί η Swinton δεν αντιμετώπισε ποτέ την τέχνη σαν ατομικό κατόρθωμα. Τη βλέπει σαν μια αλυσίδα σχέσεων, σαν μια κοινότητα σωμάτων και ανθρώπων που συνδημιουργούν. Σαν μια παρέα που συνεχίζει ακόμα να μεγαλώνει μέσα στον χρόνο.
Σκέφτομαι πως αυτό που μου αρέσει τελικά σε αυτή την περιπλάνηση είναι πως δεν υπάρχει η αίσθηση του «blockbuster» αφιερώματος. Υπάρχει κάτι πιο ευάλωτο. Σαν να σου ανοίγει κάποια κουτιά με τα προσωπικά αντικείμενα και να σου λέει, «αυτοί είμαστε» γιατί ξέρεις δεν είμαι μόνη μου και να σου πω και κάτι ακόμη, δεν ήμουν ποτέ.
Και κάπου εκεί, το Onassis Ready παύει να μοιάζει με εκθεσιακός χώρος. Γίνεται διάβαση. Ένα σημείο όπου η μόδα συναντά το σινεμά, η performance τη μνήμη, η φιλία την τέχνη. Βγαίνοντας από το ένα «κουτί» στο άλλο, έχεις την αίσθηση πως μετακινείσαι μέσα σε διαφορετικές εκδοχές της ίδιας ζωής. Ή ίσως μέσα στις διαφορετικές βόλτες που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος όταν δεν φοβάται να μεταμορφώνεται.
Η performance που, ίσως περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, απογυμνώνει την Τίλντα Σουίντον. Δεν είναι ένα fashion performance με τη συνηθισμένη έννοια. Δεν υπάρχει επίδειξη. Δεν υπάρχει η αλαζονεία της πασαρέλας. Υπάρχει μια γυναίκα που αγγίζει τα ρούχα της σαν να αγγίζει πρόσωπα που αγάπησε. Ο Olivier Saillard λειτουργεί σχεδόν σαν αρχειονόμος συναισθημάτων. Μαζί ξεδιπλώνουν φορέματα από πρεμιέρες, κοστούμια ταινιών, οικογενειακά κειμήλια, καθημερινά ρούχα. Και ξαφνικά αντιλαμβάνεσαι ότι τα ρούχα δεν είναι ποτέ απλώς ρούχα. Είναι χρόνος. Είναι τα σώματα που πέρασαν από μέσα τους. Είναι εκδοχές του εαυτού μας που κάποτε υπήρξαν.
Η Swinton διηγείται εδώ ιστορίες. Για τη ζωή της μέσα από ύφασμα, ραφές και υλικά. Κι αυτό το κάνει με απίστευτη τρυφερότητα. Bedtime stories για μεγάλα παιδιά. Γιατί ενώ πρόκειται για μία από τις πιο εμβληματικές φιγούρες του παγκόσμιου κινηματογράφου, εδώ εμφανίζεται σχεδόν σαν μια άγνωστη κυρία (από τη Σκωτία) που ανοίγει μια ντουλάπα στο πατρικό σπίτι και αρχίζει να θυμάται. Μόνο που αυτές οι αναμνήσεις κουβαλούν μαζί τους ολόκληρη την ιστορία της ποπ κουλτούρας και του queer βλέμματος στο σινεμά ή στη μόδα του 20ού αιώνα. Ναι, υπάρχουν στιγμές που η performance μοιάζει σχεδόν θρηνητική. Ειδικά όταν αντιλαμβάνεσαι πως τα ρούχα λειτουργούν σαν δοχεία ζωής. Κρατούν μέσα τους ιδρώτα, επιθυμία, φόβο, δημόσιες περσόνες, ιδιωτικές καταρρεύσεις. Και η Τίλντα, με εκείνη τη σχεδόν εξωγήινη ηρεμία της, τα μετατρέπει όλα σε μια πράξη βαθιά ανθρώπινη.
Το «Ongoing» τελικά δεν είναι ένα αφιέρωμα σε μια σταρ. Είναι ένα αφιέρωμα στη διάρκεια των σχέσεων. Στις καλλιτεχνικές οικογένειες που χτίζουμε. Στους ανθρώπους που συνεχίζουν να μας διαμορφώνουν ακόμη κι όταν λείπουν. Και ίσως αυτό να είναι το πιο πολιτικό στοιχείο της έκθεσης. Ότι μέσα σε έναν κόσμο φτιαγμένο από γρήγορη κατανάλωση εικόνων, η Swinton επιμένει στη βαθιά, αργή, ανθρώπινη σύνδεση.
ΘΕΡΙΝΟ ΣΙΝΕΜΑ ΣΤΗΝ ΤΑΡΑΤΣΑ ΤΟΥ ONASSIS READY
22 Μαΐου – 26 Ιουνίου 2026
Κάθε Παρασκευή, η ταράτσα του Onassis Ready μετατρέπεται σε θερινό σινεμά με προβολές ταινιών που χαρτογραφούν τη σπουδαία κινηματογραφική πορεία της Tilda Swinton και τις σχέσεις της με εμβληματικούς δημιουργούς του σύγχρονου σινεμά.
Ανάμεσα στις προβολές ξεχωρίζουν οι ταινίες:
— Caravaggio του Derek Jarman
— Io sono l’amore του Luca Guadagnino
— Memoria του Apichatpong Weerasethakul
— The Room Next Door του Pedro Almodóvar
— The Eternal Daughter της Joanna Hogg
— Only Lovers Left Alive του Jim Jarmusch
Κάθε προβολή συνοδεύεται και από μία μικρού μήκους ταινία επιλεγμένη από την ίδια τη Tilda Swinton.
Apichatpong Weerasethakul © Margarita Yoko Nikitaki for Onassis Stegi
Με λεωφορείο: Γραμμή 838 | Στάσεις: 2η Αγίας Άννης (300 μ.), Σχολείο 3η Αγίας Άννης (280 μ.)
Με τρόλεϊ: Γραμμή 21 | Στάση: Παπαδοπούλου (1,3 χλμ.)
Με μετρό: Γραμμή 3 | Σταθμός: Ελαιώνας (2,4 χλμ.)
Με UBER: Επισκεφτείτε την έκθεση Ongoing της Tilda Swinton στο Onassis Ready με Uber. Μπείτε στο link και εξασφαλίστε -30% για 2 διαδρομές σας. Ο κωδικός READY30 θα εμφανίζεται και θα είναι σε ισχύ από τις 06 Μαΐου έως και τις 05 Ιουλίου 2026.
![Παρελάσεις, επίσημα δείπνα και μακροσκελείς τυπολατρίες στην Κίνα [Φωτογραφίες]](https://www.popaganda.gr/wp-content/uploads/2026/05/31849565-300x200.jpg)
