Τέλος οι πάμφθηνες αγορές μέσω Temu και Shein – Αλλάζουν όλα από 1η Ιουλίου
Αλλάζει από την 1η Ιουλίου το πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τίθεται σε εφαρμογή νέος πάγιος εισαγωγικός δασμός για δέματα χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το μέτρο αφορά παραγγελίες έως 150 ευρώ και προβλέπει επιβάρυνση 3 ευρώ για κάθε διαφορετική κατηγορία προϊόντος. Η ρύθμιση θα εφαρμοστεί σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., με στόχο να περιοριστεί η συνεχώς αυξανόμενη εισροή μικροδεμάτων από ηλεκτρονικές πλατφόρμες τρίτων χωρών, κυρίως από την Ασία.
Παράλληλα, με την εγκύκλιο Ε.2029/2026 του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, δίνονται αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή του νέου μέτρου. Στην εγκύκλιο περιγράφονται οι διαδικασίες που θα ακολουθούνται από τις τελωνειακές υπηρεσίες και τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε η επιβολή του δασμού να γίνεται με ενιαίο τρόπο.
Ειδικότερα, θεσπίζεται ειδικός εισαγωγικός δασμός ύψους 3 ευρώ για κάθε διακριτή κατηγορία αγαθών που εισάγεται μέσω ηλεκτρονικών αγορών από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει μεταβατικό χαρακτήρα και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου του ίδιου έτους θα τεθεί σε ισχύ το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, σύμφωνα με το οποίο οι επιβαρύνσεις θα υπολογίζονται με βάση τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία ή τον τρόπο αποστολής του.
Πώς υπολογίζεται ο νέος δασμός
Το νέο τέλος δεν επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνει κάθε παραγγελία.
Έτσι, αν ένας καταναλωτής αγοράσει πέντε ίδια μπλουζάκια, θα χρεωθεί συνολικά 3 ευρώ, καθώς πρόκειται για μία μόνο κατηγορία προϊόντος. Αντίθετα, εάν η ίδια παραγγελία περιλαμβάνει, για παράδειγμα, μία μπλούζα, μία θήκη κινητού και μία τσάντα, η συνολική επιβάρυνση θα διαμορφωθεί στα 9 ευρώ, δηλαδή 3 ευρώ για κάθε διαφορετικό είδος.
Ως αποτέλεσμα, το κόστος αρκετών ηλεκτρονικών αγορών αναμένεται να αυξηθεί, ιδιαίτερα στις παραγγελίες που περιλαμβάνουν διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων.
Ποιος επιβαρύνεται με τον δασμό
Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, ο ειδικός εισαγωγικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής. Ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισης της αποστολής, αυτός μπορεί να είναι η ηλεκτρονική πλατφόρμα, ο πωλητής, η μεταφορική εταιρεία ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός τους.
Τι ισχύει στις επιστροφές
Σε περίπτωση που ο καταναλωτής επιστρέψει ένα προϊόν επειδή άλλαξε γνώμη ή έκανε χρήση του δικαιώματος υπαναχώρησης, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.
Αντίθετα, όταν η επιστροφή πραγματοποιείται για λόγους που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως ελαττωματικά προϊόντα ή μη συμμόρφωση με τους όρους της αγοράς, υπάρχει δυνατότητα επιστροφής του ποσού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Τι παραμένει ίδιο
Οι νέες ρυθμίσεις δεν μεταβάλλουν το ισχύον καθεστώς καταβολής του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως αγορές εισαγόμενων προϊόντων.
Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται κατά την αγορά μέσω του συστήματος Import One Stop Shop (IOSS) ή κατά τον τελωνισμό, όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις (Special Arrangements) ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.
Επίσης, δεν επηρεάζονται οι αγορές που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στόχος η μείωση των εισαγωγών χαμηλού κόστους
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το νέο καθεστώς θα συμβάλει στον περιορισμό των δισεκατομμυρίων μικροδεμάτων που εισέρχονται κάθε χρόνο στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ παράλληλα επιδιώκει να ενισχύσει τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των μεγάλων διεθνών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου.
Το θέμα βρίσκεται εδώ και καιρό στο επίκεντρο των παρεμβάσεων των εκπροσώπων του εμπορίου, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες εκτός Ε.Ε. αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα χάρη στις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές τους.
Πιέσεις στο ελληνικό λιανεμπόριο
Η 26η Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου της ΕΣΕΕ επισημαίνει ότι οι ασιατικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου αποσπούν ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό της καταναλωτικής δαπάνης, δημιουργώντας ισχυρές πιέσεις στις ελληνικές επιχειρήσεις και στα φυσικά καταστήματα.
Την ίδια ώρα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πράσινη μετάβαση εξακολουθούν να αποτελούν τις μεγαλύτερες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για τον εμπορικό κλάδο.
Σύμφωνα με μελέτη της ΕΣΕΕ, η παγκόσμια αγορά διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου B2C εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 7,9 τρισ. δολάρια έως το 2030, γεγονός που επιβεβαιώνει τη δυναμική ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα.
Παράλληλα, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, έχει επανειλημμένα ζητήσει τη λήψη μέτρων που θα εξασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού απέναντι στις μεγάλες ασιατικές πλατφόρμες.
Temu και Shein στις πρώτες επιλογές των καταναλωτών
Έρευνα του ΣΕΛΠΕ δείχνει ότι οι πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην ελληνική αγορά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 94% των συμμετεχόντων πραγματοποίησε τουλάχιστον μία ηλεκτρονική αγορά τον τελευταίο χρόνο, ενώ το 85% έχει αγοράσει προϊόντα από τουλάχιστον μία πλατφόρμα με έδρα εκτός Ε.Ε.
Στις πρώτες θέσεις αναγνωρισιμότητας και προτίμησης βρίσκονται η Temu και η Shein, ενώ σημαντική είναι και η παρουσία της Trendyol και της AliExpress. Η δημοτικότητά τους αποδίδεται κυρίως στις χαμηλές τιμές και στη δυναμική προβολή τους μέσω των κοινωνικών δικτύων.
Τα προϊόντα που επιλέγουν περισσότερο οι Έλληνες
Οι πιο δημοφιλείς κατηγορίες αγορών από πλατφόρμες εκτός Ε.Ε. είναι:
- Είδη ένδυσης και μόδας.
- Προϊόντα για το σπίτι και μικροαντικείμενα.
- Ηλεκτρονικές συσκευές και gadgets.
Παράλληλα, περίπου τρεις στους δέκα καταναλωτές πραγματοποιούν αγορές από αυτές τις πλατφόρμες τουλάχιστον μία φορά κάθε μήνα, γεγονός που αποτυπώνει τη συχνή χρήση τους.
Η τιμή εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό κίνητρο
Η χαμηλή τιμή παραμένει ο σημαντικότερος λόγος επιλογής των συγκεκριμένων marketplaces. Σύμφωνα με τον ΣΕΛΠΕ, οι Έλληνες καταναλωτές δαπανούν κατά μέσο όρο 244 ευρώ ετησίως στις πλατφόρμες εκτός Ε.Ε., ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 45% των συνολικών online αγορών τους.
Ωστόσο, οι νέες επιβαρύνσεις ενδέχεται να αλλάξουν τις αγοραστικές συνήθειες. Έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο έδειξε ότι σχεδόν τέσσερις στους δέκα καταναλωτές θα σταματούσαν να αγοράζουν από τις συγκεκριμένες πλατφόρμες εάν οι τιμές αυξάνονταν λόγω των νέων δασμών.
Την ίδια στιγμή, περίπου ένας στους τρεις εμφανίζεται θετικός στην επιβολή ειδικού τέλους ανά παραγγελία, κυρίως μεταξύ όσων ήδη αποφεύγουν τις αγορές από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί αν το νέο καθεστώς θα περιορίσει τις εισαγωγές χαμηλού κόστους ή αν οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να προτιμούν τις ασιατικές πλατφόρμες, παρά τις επιπλέον επιβαρύνσεις.
