Μπορούν τα μαγικά μανιτάρια να σε βοηθήσουν να κόψεις το κάπνισμα;
Η νικοτίνη θεωρείται μία από τις πιο εθιστικές ουσίες, όμως νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι τα ψυχεδελικά, όπως η ψιλοκυβίνη των «μαγικών μανιταριών», μπορεί να βοηθήσουν ορισμένους ανθρώπους να απαλλαγούν από το κάπνισμα αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τη ζωή τους.
Το κάπνισμα είναι ένας από τους πιο δύσκολους εθισμούς που μπορεί να ξεπεράσει κάποιος. Η νικοτίνη είναι εξίσου εθιστική με ουσίες όπως η κοκαΐνη και η ηρωίνη, ενώ περίπου το 70% των ενήλικων καπνιστών δηλώνει ότι θέλει να σταματήσει. Ωστόσο, από όσους προσπαθούν, λιγότεροι από ένας στους δέκα τα καταφέρνουν κάθε χρόνο.
Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι ενδείξεις ότι ορισμένα ψυχεδελικά μπορεί να αποτελέσουν ένα νέο «εργαλείο» για τη διακοπή του καπνίσματος. Σε έρευνα του 2017, εκατοντάδες άνθρωποι ανέφεραν ότι μια εμπειρία με LSD, ψιλοκυβίνη ή άλλο ψυχεδελικό τους βοήθησε είτε να μειώσουν το κάπνισμα είτε να το κόψουν εντελώς.
Το κοινό στοιχείο όσων κατάφεραν να εγκαταλείψουν τη νικοτίνη ήταν μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο που αντιλαμβάνονταν τις προτεραιότητες και τις αξίες τους. Πολλοί δήλωσαν ότι μετά την εμπειρία τους ένιωσαν πως το τσιγάρο δεν είχε πλέον θέση στη ζωή τους.
«Η ένταση αυτής της εμπειρίας φάνηκε να επισκιάζει μια πρόκληση που μέχρι τότε έμοιαζε ψυχολογικά αδύνατο να ξεπεραστεί», ανέφερε ο Μάθιου Τζόνσον, καθηγητής Ψυχιατρικής και Συμπεριφορικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins.
Η ψιλοκυβίνη φαίνεται πιο αποτελεσματική από τα επιθέματα νικοτίνης
Τα ευρήματα δεν περιορίζονται μόνο σε προσωπικές μαρτυρίες. Σε κλινική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026, ερευνητές εξέτασαν τη χρήση μίας δόσης ψιλοκυβίνης σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία και τη συνέκριναν με θεραπεία που περιλάμβανε επιθέματα νικοτίνης.
Έξι μήνες μετά τη θεραπεία, οι συμμετέχοντες που έλαβαν ψιλοκυβίνη είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να έχουν σταματήσει το κάπνισμα σε σχέση με όσους χρησιμοποίησαν επιθέματα νικοτίνης.
Συγκεκριμένα, το 52% των ατόμων στην ομάδα της ψιλοκυβίνης παρέμενε χωρίς τσιγάρο έξι μήνες αργότερα, έναντι 25% στην ομάδα των επιθεμάτων.
Οι επιστήμονες ωστόσο τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο διαφορετικές μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα και να γίνει κατανοητό ποιοι άνθρωποι μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο.
Γιατί τα ψυχεδελικά μπορεί να βοηθούν στην αλλαγή συμπεριφοράς
Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη κατανοήσει πλήρως τον μηχανισμό πίσω από αυτή την επίδραση. Μια θεωρία είναι ότι οι ψυχεδελικές εμπειρίες μπορούν να διαταράξουν παγιωμένα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς, δίνοντας στους ανθρώπους μια νέα οπτική για τις συνήθειές τους.
«Αν κάποιος έχει εγκλωβιστεί σε ένα μοτίβο για μεγάλο χρονικό διάστημα, μια τέτοια εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα ισχυρό ταρακούνημα», εξηγεί ο Τζόνσον.
Σε μια αρχική μικρή μελέτη του 2014, στην οποία συμμετείχαν μόλις 15 καπνιστές με πολυετή ιστορία καπνίσματος, οι συμμετέχοντες έλαβαν ψιλοκυβίνη σε συνδυασμό με γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία. Έξι μήνες αργότερα, περίπου το 80% είχε παραμείνει χωρίς τσιγάρο.
Μια νέα προσέγγιση στην αντιμετώπιση του εθισμού
Τα ψυχεδελικά μελετώνται εδώ και δεκαετίες για πιθανές εφαρμογές στην αντιμετώπιση εθισμών. Στο παρελθόν, ερευνητές είχαν εξετάσει τη χρήση LSD για τον αλκοολισμό, ενώ άλλες ουσίες όπως το MDMA και η ιμπογκαΐνη έχουν μελετηθεί για διαφορετικές μορφές εξάρτησης.
Παρότι τα ψυχεδελικά παραμένουν παράνομα στις περισσότερες χώρες και η χρήση τους σε κλινικές δοκιμές ελέγχεται αυστηρά, η επιστημονική κοινότητα δείχνει αυξανόμενο ενδιαφέρον.
«Δεν έχει εγκριθεί νέο φάρμακο για τη διακοπή του καπνίσματος στις ΗΠΑ εδώ και 20 χρόνια, επομένως η πιθανότητα μιας νέας θεραπευτικής επιλογής είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα», σημειώνει η Μέγκαν Πάιπερ, καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα μέχρι τώρα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά αλλά προκαταρκτικά. Δεν είναι ακόμη γνωστό αν τα αποτελέσματα μπορούν να επαναληφθούν σε μεγαλύτερους πληθυσμούς, ούτε ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι από τη χρήση ψυχεδελικών.
Το βασικό συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι η ψιλοκυβίνη δεν αποτελεί μια «μαγική λύση» για όλους τους καπνιστές, αλλά μια πολλά υποσχόμενη νέα κατεύθυνση που θα μπορούσε στο μέλλον να συμπληρώσει τις υπάρχουσες θεραπείες για έναν από τους πιο επίμονους εθισμούς.
Πηγή: BBC
