Πάντα υπάρχει πρώτη φορά για όλα. Για τον Αλέξη Τσίπρα σήμερα ήταν η πρώτη φορά που γιόρτασε τα γενέθλιά του σε πολιτική εκδήλωση. Ο πρώην πρωθυπουργός έκλεισε τα 52 χρόνιά του στην εκδήλωση της ΕΛΑΣ για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Σεράφειο. Μάλιστα έγινε και το σχετικό αμερικανικού τύπου happening με την τούρτα των γενεθλίων να βγαίνει στο τέλος των ομιλιών και τους παρευρισκόμενους να του του τραγουδάνε το «να ζήσεις Αλέξη και χρόνια πολλά».
Το άνοιγμα
Πέρα από happening με την τούρτα, η εκδήλωση της ΕΛΑΣ παρουσίασε πολιτικό ενδιαφέρον σε δύο πεδία. Το πρώτο έχει να κάνει με το γενικό πολιτικό μήνυμα της εκδήλωσης για την αυτοδιοικητική πρόταση του κόμματος Τσίπρα. Και το μήνυμα αυτό ήταν το άνοιγμα της ΕΛΑΣ σε πρόσωπα και τοπικά δίκτυα πέρα από το χώρο της Αριστεράς.
Η διάθεση ανοίγματος φάνηκε καταρχάς από τις προσκλήσεις αυτοδιοικητικών που τοποθετούνται στο ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ. Δηλαδή, οι προσκλήσεις έγιναν με βάση τις θεσμικές ιδιότητες και όχι την ιστορική ιδεολογική συνάφεια. Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα που παρουσίασε το «πρόγραμμα Αριστοτέλης» για την Αυτοδιοίκηση (δηλαδή την αυτοδιοικητική πρόταση της ΕΛΑΣ) με τους όρους μιας εκσυγχρονιστικής προοδευτικής μεταρρύθμισης και όχι μιας αριστερής τομής.
Κόμμα εξουσίας
Από την πλευρά των προσκεκλημένων ασφαλώς οι πιο σημαίνουσες παρουσίες ήταν αυτές του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα, του δημάρχου Πειραιά Γιάννη Μώραλη και του περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα. Στο άνοιγμά του ο Δούκας έκανε αναφορά στον νέο εκλογικό νόμο για την Αυτοδιοίκηση οποίος, όπως είπε, έχει στόχο να αποτρέψει την εκλογή προοδευτικών υποψηφίων. Από την πλευρά του, ο Κουρέτας επισήμανε ότι οι πολιτικές στην Αυτοδιοίκηση έχουν πολιτικό πρόσημο.
Πέρα από τους αιρετούς στους οποίους αναφερθήκαμε, στην εκδήλωση της ΕΛΑΣ παρευρέθηκε μεγάλος αριθμός δημάρχων και αυτοδιοικητικών στελεχών. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, να επισημάνουμε ότι η παρουσία στην εκδήλωση δεν σημαίνει πολιτική στήριξη στην ΕΛΑΣ ή (πολύ περισσότερο) προσχώρηση σε αυτή. Συνιστά όμως μια έμμεση αναγνώριση ότι πρόκειται για κόμμα εξουσίας με το οποίο οι αυτοδιοικητικοί θέλουν να έχουν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας.
Το σχέδιο Αριστοτέλης
Ενδιαφέρον παρουσίασε όμως και αυτή καθαυτή η πρόταση της ΕΛΑΣ, το «σχέδιο Αριστοτέλης». Στην ομιλία του ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για «ένα κοινωνικό συμβόλαιο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα» καθώς και για «μια νέα αρχιτεκτονική του κράτους». Τόνισε δε ότι σχεδιάζουμε το μέλλον «από τα κάτω προς τα πάνω».
Τα βασικά στοιχεία του σχεδίου Αριστοτέλης που θα προκαλέσουν συζητήσεις στους αυτοδιοικητικούς κύκλους είναι τρία:
- Περισσότεροι από 100 δήμοι αποκτούν ξανά την αυτονομία τους. Ο Τσίπρας σημείωσε ότι δεν αναιρείται ο Καλλικράτης, αλλά γίνονται διορθωτικές κινήσεις εκεί που δεν λειτούργησαν οι συνενώσεις. Ενδεικτικά ανάφερε το δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης καθώς και το δήμο Κύμης-Αλιβερίου.
- Καταργούνται οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και οι αρμοδιότητές τους περνάνε στις Περιφέρειες. «Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις λειτουργούν ως γραφειοκρατικό εμπόδιο ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και την αυτοδιοίκηση», υποστήριξε ο Τσίπρας.
- Οι δήμοι Αθηναίων και Θεσσαλονίκης γίνονται μητροπολιτικά κέντρα διακυβέρνησης, αποκτώντας κυβερνητικές αρμοδιότητες.
Η χρηματοδότηση
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση των δήμων ο Τσίπρας πρότεινε τέσσερα χρηματοδοτικά εργαλεία:
- Απόδοση ολόκληρου του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους.
- Αύξηση των επενδυτικών πόρων που διαθέτει το Πράσινο Ταμείο στους Δήμους σε 6% των αποθεματικών του
- Κατοχύρωση ότι ο Εθνικός Φάκελος της χώρας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 (νέο ΕΣΠΑ) θα κατευθύνει το 40% των πόρων του στην Αυτοδιοίκηση.
-
Κατοχύρωση ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα δεσμεύει 250 εκ. ευρώ ετησίως, τα οποία με μόχλευση μέσω δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συγκροτούν νέο πρόγραμμα «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά πενταετία,
Πάντως, έμπειρος δήμαρχος που ήταν στην εκδήλωση της ΕΛΑΣ, παρατήρησε ότι το ζήτημα της (υπο)χρηματοδότησης των δήμων αφορά κατά κύριο λόγο τα λειτουργικά έξοδά τους και όχι τα επενδυτικά εργαλεία τους. Η παρατήρηση αυτή δείχνει ότι οι αυτοδιοικητικοί μπορεί να επιδιώκουν τους διαύλους με τα κόμματα, αλλά διατηρούν τη δικιά τους ατζέντα.
