Οι πεταλούδες εγκαταλείπουν παλιούς βιότοπους λόγω της κλιματικής αλλαγής και αναζητούν νέα «καταφύγια»
Οι πεταλούδες μετακινούνται σε όλες τις ηπείρους όπου ζουν, καθώς η κλιματική αλλαγή και τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα μεταβάλλουν το φυσικό τους περιβάλλον, σύμφωνα με νέα διεθνή επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Ecology & Evolution.
Η έρευνα, η οποία ανέλυσε στοιχεία για 1.758 είδη πεταλούδων από 105 χώρες, διαπίστωσε ότι περίπου το 10% των ειδών έχει ήδη επεκτείνει ή περιορίσει τη γεωγραφική του εξάπλωση ή έχει μετακινηθεί σε διαφορετικό υψόμετρο, σε μια προσπάθεια προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Επικεφαλής της μελέτης ήταν ο δρ Σάουαν Τσόουντχουρι από το Πανεπιστήμιο Monash της Αυστραλίας, ο οποίος χαρακτήρισε «εντυπωσιακή» την έκταση των αλλαγών. Όπως τόνισε, οι πεταλούδες αποτελούν σημαντικούς βιοδείκτες και οι μετακινήσεις τους προειδοποιούν για βαθύτερες μεταβολές που συντελούνται στα οικοσυστήματα παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, περίπου το 80% των ειδών που μετακινήθηκαν επέκτειναν την εξάπλωσή τους προς νέες περιοχές που πλέον προσφέρουν καταλληλότερες συνθήκες λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εξάπλωση δεν αποτελεί πάντα θετική εξέλιξη, καθώς αρκετά είδη εγκαθίστανται σε περιοχές όπου οι πληθυσμοί τους παραμένουν μικροί ή οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές για τη μακροχρόνια επιβίωσή τους.
Αντίθετα, περίπου το 27% των ειδών παρουσίασε συρρίκνωση της γεωγραφικής του εξάπλωσης, εξαφανιζόμενο από περιοχές όπου μέχρι πρότινος επιβίωνε. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η Cupido minimus, η μικρότερη πεταλούδα του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η μελέτη καταγράφει επεκτάσεις της εξάπλωσης σε όλες τις ηπείρους, κυρίως στις τροπικές περιοχές, ενώ οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Παράλληλα, αρκετά είδη μετακινούνται σε μεγαλύτερα υψόμετρα, αναζητώντας ψυχρότερες συνθήκες.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί τον βασικό παράγοντα αυτών των μεταβολών, χωρίς όμως να είναι ο μοναδικός. Η απώλεια φυσικών οικοτόπων, η αποστράγγιση υγροτόπων και η εντατική γεωργία συμβάλλουν επίσης σημαντικά στη μείωση των πληθυσμών και στην αλλαγή της κατανομής πολλών ειδών.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης, απαιτείται πλέον συντονισμένη διεθνής παρακολούθηση, ιδιαίτερα στις τροπικές περιοχές, ώστε να καταγραφεί η πορεία των ειδών και να ληφθούν έγκαιρα μέτρα προστασίας της βιοποικιλότητας.
Παρά τις ανησυχητικές διαπιστώσεις, υπάρχουν και ενθαρρυντικά παραδείγματα. Στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, η απειλούμενη πεταλούδα Eltham copper, η οποία θεωρούνταν εξαφανισμένη μέχρι το 1986, παρουσιάζει σημαντική ανάκαμψη χάρη σε πολυετείς δράσεις αποκατάστασης του φυσικού της οικοτόπου και στη συνεργασία τοπικών φορέων και εθελοντών. Οι πρόσφατες οικολογικές έρευνες κατέγραψαν σχεδόν πενταπλάσια αύξηση στον αριθμό των προνυμφών της, γεγονός που ενισχύει τις ελπίδες για τη διάσωση του είδους.
Πηγή: Guardian
