30 ευρώ ο ένας: Πώς ο αναπτήρας έγινε εργαλείο επιβίωσης στη Γάζα
Στους απέραντους καταυλισμούς της νότιας Γάζας, όπου χιλιάδες εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι ζουν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, οι αναπτήρες μιας χρήσης θεωρούνται πλέον εξίσου αναγκαίοι με τα τρόφιμα, το νερό και τα καύσιμα.
Η Νισρίν Αμπού Σάαντα, 38 ετών και μητέρα τεσσάρων παιδιών, ζει σε σκηνή στο Χαν Γιουνίς και δυσκολεύεται καθημερινά ακόμη και να ανάψει φωτιά για να μαγειρέψει. Καθώς το υγραέριο παραμένει δυσεύρετο, οι οικογένειες καταφεύγουν στην καύση χαρτονιών, πλαστικών και μικρών κομματιών ξύλου για να ετοιμάσουν το φαγητό τους.
Στην αυτοσχέδια κουζίνα έξω από τη σκηνή της, η Αμπού Σάαντα είχε στη διάθεσή της μόλις τρεις ντομάτες και μία μελιτζάνα. Όπως εξήγησε στο Reuters, χωρίς αναπτήρα η σκηνή ουσιαστικά δεν μπορεί να λειτουργήσει, αφού η ανάγκη για φωτιά είναι διαρκής.
Πριν από τον πόλεμο, τρεις αναπτήρες κόστιζαν συνολικά ένα σέκελ, δηλαδή περίπου 30 λεπτά του ευρώ. Σήμερα, σχεδόν τρία χρόνια μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η τιμή ενός μόνο αναπτήρα έχει φτάσει τα 100 σέκελ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 30 ευρώ και είναι απαγορευτικό για πολλές οικογένειες.
Ένας αναπτήρας για δεκάδες οικογένειες
Οι μεγάλες ελλείψεις έχουν μετατρέψει ακόμη και τα πιο συνηθισμένα αντικείμενα σε πολύτιμα αποκτήματα. Ένας αναπτήρας μπορεί να χρησιμοποιείται από δεκάδες οικογένειες και να μεταφέρεται διαδοχικά από τη μία σκηνή στην άλλη, μέχρι να χαλάσει από τη συνεχή χρήση. Όταν η Αμπού Σάαντα δεν βρίσκει αναπτήρα, περιμένει μέχρι κάποιος άλλος να ανάψει φωτιά. Άλλες φορές πηγαίνει σε μια γειτονική σκηνή, ανάβει εκεί ένα κομμάτι χαρτόνι και το μεταφέρει αναμμένο πίσω στον χώρο όπου μαγειρεύει.
Η εκτίναξη των τιμών σημαίνει ότι η αντικατάσταση ενός χαλασμένου αναπτήρα δεν αποτελεί πλέον επιλογή για τους περισσότερους. Έτσι, έχει αναπτυχθεί μια μικρή αγορά επισκευών για αντικείμενα που πριν από τον πόλεμο θεωρούνταν αναλώσιμα.
Από γεωπόνος επισκευαστής αναπτήρων
Ο 35χρονος Χασάν Αμπού Λατίφα, εκτοπισμένος πατέρας τριών παιδιών, επισκευάζει πλαστικούς αναπτήρες σε έναν μικρό αυτοσχέδιο πάγκο στο Χαν Γιουνίς. Πριν από τον πόλεμο εργαζόταν ως γεωπόνος, όμως οι νέες συνθήκες τον ανάγκασαν να αναζητήσει διαφορετικό τρόπο βιοπορισμού.
Περιτριγυρισμένος από κουτιά γεμάτα χαλασμένους αναπτήρες και χρησιμοποιημένα ανταλλακτικά, προσπαθεί να επαναφέρει σε λειτουργία όσα αντικείμενα μπορούν να σωθούν. Όπως εξηγεί, η επισκευή αναπτήρων δεν αποτελούσε κανονικό επάγγελμα. Η ανάγκη των κατοίκων, όμως, σε συνδυασμό με τη δική του ανάγκη να εργαστεί, τον οδήγησαν σε αυτή τη δραστηριότητα.
Οι υπέρογκες τιμές έχουν αναγκάσει τις οικογένειες να επισκευάζουν τους αναπτήρες τους αντί να αγοράζουν καινούργιους. Ο Αμπού Λατίφα καταφέρνει έτσι να εξασφαλίζει ένα μικρό εισόδημα, καλύπτοντας παράλληλα μια βασική ανάγκη των ανθρώπων του καταυλισμού.
Ανεργία πάνω από 80% και φτώχεια κοντά στο 100%
Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τεράστια καταστροφή στην οικονομία της Γάζας. Σύμφωνα με υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών, η ανεργία ξεπερνά το 80%, ενώ το ποσοστό της φτώχειας πλησιάζει το 100%. Το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας έχει εξαφανιστεί και οι υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή έχουν υποστεί εκτεταμένες καταστροφές.
Η εκεχειρία που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών περιόρισε τις μεγάλης κλίμακας εχθροπραξίες, χωρίς όμως να βάλει τέλος στις ισραηλινές επιθέσεις. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις του στοχεύουν τη Χαμάς και άλλες ένοπλες παλαιστινιακές οργανώσεις, τις οποίες χαρακτηρίζει άμεση απειλή.
Η Χαμάς, από την πλευρά της, αποδίδει την απουσία προόδου προς μια ευρύτερη συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης στις ισραηλινές επιθέσεις και στους περιορισμούς που ισχύουν στα σύνορα.
Αντικείμενο αντιπαράθεσης παραμένει και η ποσότητα της ανθρωπιστικής βοήθειας. Το κυβερνητικό γραφείο Τύπου της Γάζας, το οποίο ελέγχεται από τη Χαμάς, υποστηρίζει ότι οι προμήθειες που εισέρχονται στην περιοχή βρίσκονται πολύ κάτω από τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού. Αντίθετα, η COGAT, η αρμόδια υπηρεσία του ισραηλινού στρατού για τον συντονισμό των ανθρωπιστικών υποθέσεων στα παλαιστινιακά εδάφη, αναφέρει ότι οι παραδόσεις τροφίμων μετά την εκεχειρία έχουν ξεπεράσει τις προβλέψεις του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος.
Χωρίς φωτιά σταματά και η δουλειά
Για την Ιφτιχάρ αλ Κφαρνά, εκτοπισμένη μητέρα έξι παιδιών, ο αναπτήρας δεν είναι απαραίτητος μόνο για το μαγείρεμα της οικογένειας, αλλά και για την επιβίωσή της. Η γυναίκα κερδίζει τα προς το ζην ψήνοντας ψωμί σε παραδοσιακό φούρνο.
Όταν έχει αναπτήρα, μπορεί να ανάψει τον φούρνο και να εργαστεί. Όταν δεν υπάρχει διαθέσιμος, η παραγωγή σταματά και η ίδια μπορεί να παραμένει χωρίς δουλειά για τρεις ή τέσσερις ώρες. Μέσα στη γενικευμένη έλλειψη, ένα μικρό πλαστικό αντικείμενο καθορίζει πλέον αν μια οικογένεια θα μπορέσει να μαγειρέψει, να ψήσει ψωμί ή να εξασφαλίσει έστω ένα περιορισμένο εισόδημα.
