Δύο Κινέζοι έλυσαν προβλήματα ενός αιώνα και κατέκτησαν το κορυφαίο παγκόσμιο βραβείο στα Μαθηματικά

Δύο Κινέζοι ακαδημαϊκοί κέρδισαν για πρώτη φορά την κορυφαία διεθνή διάκριση στα μαθηματικά, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Κίνας.

Οι μαθηματικοί Hong Wang και Yu Deng συμπεριλήφθηκαν στους τέσσερις νικητές του Μεταλλίου Fields για το 2026, μαζί με τον John Pardon από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Jacob Tsimerman από τον Καναδά. Καθένας από τους τέσσερις βραβευθέντες έλαβε χρηματικό έπαθλο 15.000 καναδικών δολαρίων, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 10.500 δολάρια ΗΠΑ ή 8.000 λίρες.

Οι Hong Wang και Yu Deng τιμήθηκαν για εργασίες που έδωσαν απαντήσεις σε μαθηματικά προβλήματα τα οποία απασχολούσαν τους επιστήμονες για περισσότερο από έναν αιώνα. Η 35χρονη Wang, η οποία διδάσκει στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Γαλλία, έγινε παράλληλα μόλις η τρίτη γυναίκα στην ιστορία που λαμβάνει τη συγκεκριμένη διάκριση. Το Μετάλλιο Fields, το οποίο θεωρείται το αντίστοιχο του Βραβείου Νόμπελ για τα μαθηματικά, απονεμήθηκε την Πέμπτη στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο κατά την οποία η ανθρώπινη μαθηματική εργασία δέχεται ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Εκατομμύρια αναρτήσεις στα κινεζικά κοινωνικά δίκτυα

Η επιτυχία των δύο μαθηματικών προκάλεσε ενθουσιασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Κίνας. Τα hashtags «Fields Medal» και «First Chinese mathematicians to win Fields Medals» συγκέντρωσαν εκατομμύρια προβολές σε διαφορετικές πλατφόρμες, από το Weibo έως το RedNote. «Αποτελούν την υπερηφάνεια ολόκληρου του κινεζικού λαού», έγραψε ένας χρήστης του Weibo. «Γινόμαστε μάρτυρες της Ιστορίας», σχολίασε ένας άλλος.

Τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης κάλυψαν εκτενώς την επιτυχία των δύο ακαδημαϊκών, δημοσιεύοντας άρθρα για τις σπουδές, τα προσωπικά ενδιαφέροντα και τη σημασία που έχει η βράβευσή τους για τη χώρα. «Για την κινεζική μαθηματική κοινότητα, αυτό αποτελεί ένα όνειρο που ελπίζαμε να πραγματοποιηθεί εδώ και δεκαετίες», δήλωσε ο Shing-Tung Yau, ο πρώτος άνθρωπος κινεζικής καταγωγής που είχε τιμηθεί με Μετάλλιο Fields.

Η Hong Wang και το πρόβλημα του περιστρεφόμενου μολυβιού

Η Hong Wang, σε συνεργασία με τον συνάδελφό της Joshua Zahl, έδωσε απάντηση σε ένα ερώτημα που είχε θέσει το 1917 ο Ιάπωνας μαθηματικός Sōichi Kakeya. Το ερώτημα μπορεί να διατυπωθεί με απλό τρόπο: Εάν ένα μολύβι περιστραφεί ώστε να πραγματοποιήσει μία πλήρη στροφή, ποια είναι η μικρότερη δυνατή περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να γίνει αυτή η κίνηση;

Η Wang και ο Zahl εξέτασαν το πρόβλημα θεωρώντας ότι το μολύβι αιωρείται σε έναν τρισδιάστατο χώρο, αντί να κινείται πάνω σε μία επίπεδη επιφάνεια. Η επιστημονική μελέτη τους, με τίτλο «Volume estimates for unions of convex sets, and the Kakeya set conjecture in three dimensions», δημοσιεύτηκε το 2025.

Η εργασία απέδειξε την τρισδιάστατη εκδοχή της περίφημης εικασίας του Kakeya, η οποία συνδέεται με το ελάχιστο μέγεθος ενός συνόλου που μπορεί να περιλαμβάνει ένα ευθύγραμμο τμήμα προς κάθε δυνατή κατεύθυνση. «Η συγκεκριμένη εικασία συναρπάζει τόσο πολύ τους ανθρώπους επειδή αυτού του είδους το φαινόμενο εμφανίζεται με φυσικό τρόπο σε προβλήματα που προέρχονται από πολύ διαφορετικά επιστημονικά πεδία», δήλωσε η Wang στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Η Wang έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την αρμονική ανάλυση, έναν κλάδο των μαθηματικών που, μεταξύ άλλων, εξετάζει τη συμπεριφορά και την κίνηση των κυμάτων.

Ο Yu Deng και το έκτο πρόβλημα του Hilbert

Ο 37χρονος Yu Deng, καθηγητής Μαθηματικών στο University of Chicago, τιμήθηκε για το έργο του πάνω σε ένα ακόμη μαθηματικό πρόβλημα ηλικίας μεγαλύτερης των εκατό ετών. Το 1900, ο Γερμανός μαθηματικός David Hilbert διατύπωσε το ερώτημα που έμεινε γνωστό ως «Έκτο Πρόβλημα του Hilbert»: πώς μπορεί να υπολογιστεί η συμπεριφορά ενός συνολικού συστήματος με βάση την κίνηση των μεμονωμένων σωματιδίων που το αποτελούν.

Ο Deng αντιμετώπισε το πρόβλημα εξετάζοντας τη συμπεριφορά των αερίων. Η εργασία του συνέβαλε στην αυστηρή μαθηματική σύνδεση ανάμεσα στην κίνηση μεμονωμένων μορίων και στη συνολική συμπεριφορά ενός αερίου. Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του University of Chicago, ο Deng τιμήθηκε για τη συμβολή του στη θεμελίωση των νόμων της Φυσικής πάνω σε αυστηρές μαθηματικές βάσεις. Ο ίδιος δήλωσε ότι αποτελεί «πραγματικά μεγάλη τιμή» το γεγονός ότι το όνομά του προστέθηκε μετά από εκείνα όλων των σπουδαίων μαθηματικών που θαύμαζε πάντοτε.

Το σημαντικότερο βραβείο των μαθηματικών

Το Μετάλλιο Fields απονέμεται κάθε τέσσερα χρόνια σε διακεκριμένους μαθηματικούς ηλικίας κάτω των 40 ετών. Η διάκριση αναγνωρίζει τόσο τα ήδη καταγεγραμμένα επιστημονικά επιτεύγματα των βραβευομένων όσο και τις προοπτικές τους για ακόμη σημαντικότερη συμβολή στην εξέλιξη των μαθηματικών.

Γεννήθηκαν στην Κίνα και εκπαιδεύτηκαν στο εξωτερικό

Η Hong Wang γεννήθηκε το 1991 στην τουριστική πόλη Guilin, στην αυτόνομη περιοχή Guangxi της νότιας Κίνας. Στο δημοτικό σχολείο πέρασε δύο τάξεις γρηγορότερα από το προβλεπόμενο και το 2007, σε ηλικία μόλις 16 ετών, έγινε δεκτή στο διακεκριμένο Peking University.  Αρχικά επέλεξε ως κύριο αντικείμενο σπουδών τις επιστήμες της Γης, όμως έναν χρόνο αργότερα μετακινήθηκε στο Τμήμα Μαθηματικών.

Μετά την αποφοίτησή της συνέχισε τις σπουδές της στο εξωτερικό. Σπούδασε στο Paris-Sud University και στην École Polytechnique της Γαλλίας, ενώ απέκτησε το διδακτορικό της από το Massachusetts Institute of Technology (MIT). Σήμερα είναι καθηγήτρια στο New York University και μόνιμη καθηγήτρια στο γαλλικό Institut des Hautes Études Scientifiques (IHES).

Το βράδυ της Πέμπτης δέχθηκε τηλεφώνημα από τον Γάλλο πρόεδρο Emmanuel Macron, ο οποίος τη συνεχάρη για τη βράβευσή της. «Ενσαρκώνει την αριστεία της έρευνας και της εκπαίδευσής μας», ανέφερε ο Macron σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, προσθέτοντας τη φράση: «Επιλέξτε τη Γαλλία για την επιστήμη».

Ο Yu Deng άρχισε να συμμετέχει σε μαθηματικούς διαγωνισμούς ήδη από τα χρόνια του δημοτικού σχολείου. Έγινε δεκτός στο Peking University το 2007, την ίδια χρονιά με τη Wang, όμως το 2009 πήρε μεταγραφή στο MIT. Στη συνέχεια απέκτησε το διδακτορικό του από το Princeton University και από το 2024 διδάσκει στο University of Chicago.

Πηγή: BBC