Στην πόλη Εβιάν-λε-Μπαιν, στις γαλλικές ακτές της λίμνης της Γενεύης, πραγματοποιείται από τις 15 έως τις 17 Ιουνίου η Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της G7. Η Popaganda επικοινώνησε με τον καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, Tζον Κέρτον, ιδρυτή και διευθυντή της Ομάδας Έρευνας για τη G7 και της Ομάδας Έρευνας για τη G20, στο ομώνυμο Πανεπιστήμιο, και ζήτησε την εκτίμησή του για τη Σύνοδο.
«Το αστέρι που αναμένεται να κλέψει την παράσταση στη Σύνοδο Κορυφής της G7, στο Εβιάν είναι ο πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι», μας λέει ο Κέρτον. «Αν ο Πρόεδρος Μακρόν, ως οικοδεσπότης, δεν είναι προσεκτικός με τους υπόλοιπους ηγέτες της G7 και ειδικότερα με τον Ντόναλντ Τραμπ, και ο Μόντι μονοπωλήσει τελικά την προσοχή, θα ανακύψει σοβαρότατο ζήτημα».
Περιγράφετε εξαιρετικά εύθραυστες ισορροπίες, κύριε Κέρτον. Υπάρχει, δηλαδή, ο κίνδυνος η Σύνοδος να εξελιχθεί σε «βατερλό»;
Για να εξασφαλιστεί η επιτυχία της συνόδου πρέπει όλοι οι προβολείς να βρίσκονται πάνω στον Τραμπ . Αν ο Μακρόν τον δελεάσει με ένα ιδιωτικό δείπνο στο χρυσό παλάτι των Βερσαλλιών και ίσως τον αφήσει να παίξει γκολφ στο γκαζόν του, πιστεύω, δεν θα έχουμε λόγους ανησυχίας.
Σοβαρολογείτε;
Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι 80 ετών. Την παραμονή της άφιξής του στο Εβιάν, θα την περάσει με τρομερή ζέστη στην Ουάσινγκτον, παρακολουθώντας αγώνες πάλης και γιορτάζοντας τα γενέθλιά του. Μετά το πάρτι των 80ών γενεθλίων του, θα πρέπει να μπει στο αεροπλάνο για μια διατλαντική πτήση. Νομίζω λοιπόν ότι θα είναι πολύ κουρασμένος στο Εβιάν και πιθανώς πολύ γκρινιάρης. Οι ηλικιωμένοι άντρες τείνουν να γίνονται γκρινιάρηδες όταν είναι κουρασμένοι. Επομένως, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι στις προβλέψεις μας. Μόνο αν στη Σύνοδο Κορυφής δεν υπάρξουν εκπλήξεις θα μπορεί να εγγραφεί ως επιτυχία. Ο Ντόναλντ Τραμπ θα συμμετάσχει πάντως σε όλες τις συνεδρίες όπου θα ληφθούν συλλογικές δεσμεύσεις σε ένα ευρύ φάσμα κρίσιμων ζητημάτων που αντιμετωπίζει ο κόσμος.
Ο John Kirton, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και ιδρυτής της Ομάδας Έρευνας για τη G7 και της Ομάδας Έρευνας για τη G20.
Πόλεμοι και οικονομία
Ποια ζητήματα θα αποτελέσουν το κέντρο;
Η οικονομία και οι παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες, πρώτον. Δεύτερον, η ενέργεια, τρίτον, η τεχνολογία και η Τεχνητή Νοημοσύνη. Και, φυσικά, οι πόλεμοι στο Ιράν, στο Λίβανο, τη Γάζα και την Ουκρανία. Σίγουρα η Ουκρανία θα είναι ένα κορυφαίο θέμα στην ημερήσια διάταξη, καθώς αποτελεί προτεραιότητα για όλους τους Ευρωπαίους. Τα καλά νέα είναι ότι ο πόλεμος πηγαίνει καλά για την Ουκρανία και για τους δημοκρατικούς συμμάχους της, με επικεφαλής τις χώρες της G7. Νομίζω λοιπόν ότι θα καταλήξουν αρκετά εύκολα σε συναινετικές δεσμεύσεις για περισσότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και μεγαλύτερη υποστήριξη προς την Ουκρανία. Θα είναι και η Ιαπωνία παρούσα, η οποία δεν μετέχει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, στις αρχές Ιουλίου στην Τουρκία, όπου οι περισσότεροι ηγέτες της G7 θα έχουν ακόμη μια ευκαιρία να συζητήσουν για το πώς θα κερδίσουν τον πόλεμο της Ουκρανίας πιο γρήγορα.
Ποιοι θα είναι οι στόχοι του γάλλου Προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, στο Εβιάν;
Οι παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες που οφείλονται στο τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, το οποίο καταστρέφει θέσεις εργασίας σε όλη την Ευρώπη και στις άλλες χώρες της G7. Οι ηγέτες ανησυχούν. Αναμένεται να αναλάβουν πρωτοβουλίες εναντίον της Κίνας. Η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία, τα κρίσιμα ορυκτά είναι επίσης υψηλά στην ατζέντα του Εβιάν. Αλλά, σίγουρα, όσον αφορά στους δασμούς και το εμπόριο, θα ξεκινήσουν με τον μεγαλύτερο εχθρό στην ημερήσια διάταξη, την Κίνα και τις τεράστιες παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες που προκαλούνται από το 1,2% τρισεκατομμύρια δολάρια εμπορικό πλεόνασμά της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να επιβάλουν δασμούς μόνες τους για να σταματήσουν το Πεκίνο. Χρειάζεται όλη η G7 να το κάνει με συντονισμένο τρόπο. Μόλις επιτύχουν αυτή τη συναίνεση, η οποία θεωρώ ότι είναι δεδομένη, θα τηλεφωνήσουν στον Σι ζητώντας του να λύσει το πρόβλημα, διαφορετικά θα σταματήσουν τις κινέζικες εξαγωγές προς τις αγορές τους. Το μήνυμα θα είναι «Μην συνεχίσετε να παρεμβαίνετε στις αγορές συναλλάγματος έτσι ώστε η αξία του νομίσματός σας να είναι τεχνητά χαμηλή ώστε να μπορείτε να εξάγετε περισσότερα». Ολόκληρη η οικονομία της Κίνας εξαρτάται από την ανάπτυξη που βασίζεται στις εξαγωγές της. Ο Σι έχει κάθε λόγο να προσπαθήσει πρώτα να λύσει το πρόβλημα εντός της χώρας του, πριν αναλάβει να το λύσει η G7 με τρόπο που θα του προκαλέσει περισσότερα προβλήματα εντός της Κίνας.
Πού συμφωνούν οι «επτά»
Ο Πρόεδρος Τραμπ θα αποδεχτεί την ατζέντα των Ευρωπαίων, του Καναδά και της Ιαπωνίας, καθότι δεν είναι μόνο απρόβλεπτος αλλά πρεσβεύει και διαφορετικές απόψεις στα περισσότερα ζητήματα -πλην της Κίνας- όπως, μεταξύ άλλων, ο πόλεμος στην Ουκρανία;
Στην Ουκρανία, η συνεχής απαίτηση του Προέδρου Τραμπ είναι οι Ευρωπαίοι και τα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ να επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος. Κάτι που ήδη κάνουν. Ο Τραμπ θέλει να κάνει λιγότερα σε αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «Δυτικό Μέτωπο», επειδή χρειάζεται περισσότερους από τους περιορισμένους πόρους του για το «Ανατολικό Μέτωπο», ενάντια στην Κίνα. Ο αμερικανός πρόεδρος κατανοεί ότι οι μόνοι εταίροι που μπορεί πραγματικά να εμπιστευτεί είναι οι σύμμαχοί του στην G7. Χωρίς αυτούς δεν μπορεί να κάνει την Αμερική ξανά μεγάλη μόνος του. Οι επτά ηγέτες συμφωνούν ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά και πρέπει να υπάρξει εκεχειρία στον Λίβανο. Όπως όλοι συμφωνούν ότι θα παρέχουμε σημαντικά περισσότερη ανθρωπιστική υποστήριξη στους ανθρώπους που υποφέρουν και πεθαίνουν στη Γάζα. Πιστεύω ότι υπάρχει ισχυρή βάση ομοφωνίας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ όμως μόλις δήλωσε τον τερματισμό της εκεχειρίας με την Τεχεράνη, επειδή οι Ιρανοί κατέρριψαν αμερικανικό ελικόπτερο.
Αλλά για τρεις ημέρες!
Η διάρκεια σχετίζεται με το Εβιάν;
Απολύτως. Μέχρι να φτάσει στο Εβιάν οι τρεις ημέρες θα έχουν παρέλθει και θα μπορούν οι ηγέτες να συμφωνήσουν συλλογικά και για τον πόλεμο με το Ιράν. Έχουν ήδη συμφωνήσει ότι δεν θα αφήσουν τον ισραηλινό Πρωθυπουργό Νετανιάχου να σταθεί άλλο εμπόδιο.
Στο τραπέζι και η τεχνητή νοημοσύνη
Ποιοι ακριβώς καρποί αναμένονται αναφορικά με το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, για το οποίο έκρουσε καμπανάκι ακόμη κι ο Πάπας;
Φυσικά, ο Πάπας Λέων δεν απευθύνεται στις δεκάδες εκατομμύρια Ρωμαιοκαθολικών σε όλο τον κόσμο και στις χώρες της G7, αλλά και στους ίδιους τους ηγέτες που μοιράζονται την θρησκευτική παράδοση του Καθολικισμού. Μέχρι πολύ πρόσφατα, οι ΗΠΑ έλεγαν ότι η καινοτομία χωρίς ρυθμίσεις είναι το παγκόσμιο καθεστώς που χρειαζόμαστε και οι αμερικανικές εταιρείες είναι ελεύθερες να κάνουν ό,τι θέλουν, ενώ Ευρωπαίοι, Καναδοί και Ιάπωνες αντέτειναν ότι χρειαζόμαστε κάποια μορφή ρύθμισης για την ασφάλεια. Αλλά πριν από λίγες εβδομάδες, με την κυκλοφορία του Mythos, του εξαιρετικά ισχυρού αλλά αμφιλεγόμενου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης από την Anthropic, ανακάλυψαν και οι Αμερικανοί ότι όλη η κυβερνοασφάλεια αναφορικά με τον αμερικανικό στρατό, την κυβέρνηση, τις εταιρείες και τις υποδομές τους, εξαφανίζονται. Ο μεγαλύτερος φόβος είναι να αποκτήσει η Κίνα το επόμενο μοντέλο Mythos. Έτσι, όλοι συμφωνούν τώρα ότι χρειάζεται ρύθμιση. Και θα υπάρξει.
Ποιο σημαντικό ζήτημα δεν θα συζητήσουν οι ηγέτες στο Εβιάν;
Το πιο κρίσιμο και η μόνη υπαρξιακή απειλή που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα είναι η κλιματική αλλαγή. Νομίζω ότι ο Mακρόν θα μπορούσε να προσπαθήσει να κάνει, και ίσως να πετύχει, αυτό που έκανε ο Καναδός πρωθυπουργός στην περσινή Σύνοδο Κορυφής, εστιάζοντας σε ορισμένα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πλήττουν τις ΗΠΑ, όπως η ξηρασία. Το Εβιάν είναι γνωστό για τα νερά του. Το γλυκό νερό στις ΗΠΑ στερεύει, σκοτώνοντας την αμερικανική γεωργία, ειδικά επειδή υπάρχουν κι ελλείψεις λιπασμάτων λόγω των κλειστών Στενών του Ορμούζ.
Το Εβιάν, λόγω της ταυτότητάς του, μπορεί να αποτελέσει τέτοιο μοχλό;
Ναι, είναι το ιδανικό πλαίσιο για να τεθούν ζητήματα σχετικά με το φυσικό περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.
Θα είναι αρκετό απλώς να τεθούν;
Όχι, δεδομένων των τελευταίων επιστημονικών στοιχείων. Αλλά είναι μια βάση.
Πιστεύετε ότι η G7 θα αποτελέσει το πρελούδιο που θα προετοιμάσει το έδαφος για την G20, η οποία θα διεξαχθεί στη Φλόριντα των ΗΠΑ στις 14 και 15 Δεκεμβρίου;
Είναι ήδη στενά συνδεδεμένες. Μόλις επιτευχθεί μια συμφωνία στη σύνοδο της G7, ο Ντόναλντ Τραμπ θα γνωρίζει ότι έχει συμφωνήσει με τους μισούς ηγέτες της G20. Η ευθυγράμμιση στις προτεραιότητες της ατζέντας θα είναι μια σημαντική βάση.
