Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχεται η διαπραγμάτευση για την ανάσχεση της ακρίβειας στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Με το βλέμμα στραμμένο στην 31η Αυγούστου, οπότε και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ η «Εθνική Συμφωνία Μείωσης Τιμών», οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται με τη λίστα των προϊόντων να διευρύνεται συνεχώς, αλλά το τελικό ύψος των εκπτώσεων να παραμένει το μεγάλο «αγκάθι».
Σύμφωνα με πληροφορίες, 47 μεγάλες επιχειρήσεις —μεταξύ των οποίων και ισχυρές πολυεθνικές— έχουν ήδη καταθέσει τις προτάσεις τους στην Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς. Ο αρχικός σχεδιασμός για 620 προϊόντα έχει πλέον ξεπεραστεί, καθώς στη «φαρέτρα» της συμφωνίας προστέθηκαν 130 κωδικοί σχολικών ειδών και περίπου 100 κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας (private label). Με αυτόν τον τρόπο, ο συνολικός αριθμός των προϊόντων υπό διαπραγμάτευση αγγίζει πλέον τους 850, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών: από το καθημερινό τραπέζι (κρέας, γαλακτοκομικά, όσπρια) μέχρι την προσωπική υγιεινή και τον καθαρισμό του σπιτιού.
Πίσω από τις κλειστές πόρτες, οι διαβουλεύσεις είναι καθημερινές και σκληρές. Το «στοίχημα» του Υπουργείου Ανάπτυξης είναι οι μειώσεις να μην περιοριστούν στο κατώτατο όριο του 5%. Ενώ το θεσμικό πλαίσιο αφήνει περιθώρια για εκπτώσεις έως και 20%, οι πρώτες καταγεγραμμένες προτάσεις κινούνται στην περιοχή του 5% με 10%.
Η προσοχή στρέφεται τώρα στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Το ερώτημα είναι αν οι λιανέμποροι θα επιλέξουν να «βάλουν πλάτη», απορροφώντας μέρος του κόστους, ώστε η τελική τιμή στο ράφι να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στον καταναλωτή. Ιδιαίτερο ρόλο σε αυτό θα παίξουν τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, όπου οι αλυσίδες έχουν τον πρώτο λόγο στη διαμόρφωση της τιμής.
Η πρωτοβουλία αυτή εξελίσσεται σε ένα περιβάλλον όπου τα πρώτα ενθαρρυντικά σημάδια αποκλιμάκωσης κάνουν την εμφάνισή τους. Τα στοιχεία της Eurostat και του ΙΕΛΚΑ δείχνουν μια συγκρατημένη υποχώρηση των τιμών τον Ιούλιο (-0,77% σε μηνιαία βάση), την πρώτη μετά από 19 μήνες συνεχών ανατιμήσεων.
Ωστόσο, η εικόνα παραμένει μεικτή. Ενώ τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά κατέγραψαν σημαντική πτώση (-6,97%), άλλες κατηγορίες, όπως τα έτοιμα γεύματα, τα αναψυκτικά και τα αλλαντικά, συνεχίζουν να τραβούν την ανηφόρα. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το μοσχάρι, το οποίο, παρά τη συμφωνία, εξακολουθεί να επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς με ετήσιες αυξήσεις που ξεπερνούν το 15%.
Ο στόχος της 31ης Αυγούστου
Για την κυβέρνηση, η επιτυχία της εθελοντικής αυτής σύμπραξης είναι μονόδρομος. Η ηγεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης ποντάρει στη «συναντίληψη» μεταξύ παραγωγών και λιανεμπορίου, αποφεύγοντας οριζόντιες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν την αγορά. Το αν το «καλάθι» της 31ης Αυγούστου θα είναι πραγματικά γεμάτο και φθηνότερο, μένει να αποδειχθεί στην πράξη, σε ένα διεθνές περιβάλλον που παραμένει εύφλεκτο λόγω του ενεργειακού κόστους και των γεωπολιτικών εντάσεων.
