Περπατάτε στις μύτες των ποδιών. Αποφεύγετε ο ένας τον άλλον. Σωπαίνετε. Αν αυτές οι συμπεριφορές χαρακτηρίζουν τη σχέση σας, τότε πιθανότατα δεν είναι συναισθηματικά ασφαλής.
Για πολλά ζευγάρια, μια δύσκολη συζήτηση μοιάζει με το να διασχίζουν ένα ναρκοπέδιο — και μέχρι να φτάσουν στο γραφείο μου, η σχέση τους έχει συνήθως ήδη υποστεί πολλαπλά «χτυπήματα». Ακόμη και στις πρώτες συνεδρίες, ο ένας σύντροφος — ή και οι δύο — εξακολουθούν να περπατούν στις μύτες των ποδιών γύρω από τον άλλον, φοβούμενοι μήπως πυροδοτήσουν μια ξαφνική έκρηξη.
Είναι απολύτως λογικό: το νευρικό μας σύστημα είναι σχεδιασμένο να αντιδρά στις απειλές. Αν ενεργοποιηθεί ακόμη και από μια διαφωνία με τον σύντροφό σας, μπορεί να περάσει σε κατάσταση «μάχης ή φυγής» (fight-or-flight), καθιστώντας την υγιή επικοινωνία σχεδόν αδύνατη.
Όμως, το να είσαι θεραπευτής ζεύγους μοιάζει με το έργο ενός πυροτεχνουργού που εξουδετερώνει νάρκες: στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου οι άνθρωποι νιώθουν συναισθηματικά ασφαλείς, ώστε το ζευγάρι να μπορέσει σύντομα να μάθει να εξουδετερώνει αυτές τις «νάρκες» μόνο του, με ακρίβεια και δεξιοτεχνία.
Τι είναι η συναισθηματική ασφάλεια;
Ωστόσο, πριν μπορέσετε να τη δημιουργήσετε, πρέπει να ξέρετε τι είναι η συναισθηματική ασφάλεια.
«Το να αισθάνεσαι συναισθηματικά ασφαλής σε μια σχέση σημαίνει ότι έχεις την κατανόηση ότι σε αποδέχονται όπως είσαι, χωρίς να χρειάζεται να φοβάσαι τον κίνδυνο απόρριψης κάνοντας τον εαυτό σου ευάλωτο», δήλωσε ο Marty Babits, θεραπευτής που ασκεί το επάγγελμα στη Νέα Υόρκη.
«Σε υποστηρίζει ο σύντροφός σου στο να μοιράζεσαι τα συναισθήματά σου, ακόμη κι αν αυτά μπορεί να μην συμπίπτουν με τα δικά του; Αν αυτό το είδος υποστήριξης δεν υπάρχει στη σχέση σας, τότε μπορείτε δίκαια να την περιγράψετε ως συναισθηματικά μη ασφαλή».
Η συναισθηματική ασφάλεια είναι ένα αίσθημα άνεσης και αυθεντικότητας, είπε η Eva Dillon, θεραπεύτρια σεξ στη Νέα Υόρκη.
«Συχνά προκύπτει όταν αισθανόμαστε σαν στο σπίτι μας – είτε σε ένα μέρος όπου αισθανόμαστε ότι ανήκουμε, είτε παρουσία κάποιου με τον οποίο μπορούμε να είμαστε ο αυθεντικός εαυτός μας», πρόσθεσε η Dillon. «Όταν αισθανόμαστε ασφαλείς, μπορούμε να γίνουμε ευάλωτοι, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε σύνδεση, δημιουργικότητα και ακόμη και παιχνιδιάρικη διάθεση».
Τι περιλαμβάνει μια συναισθηματικά ασφαλής σχέση;
Μια ουσιαστική πτυχή της συναισθηματικής ασφάλειας είναι η προβλεψιμότητα, είπε ο Scott Duquette, θεραπευτής που ασκεί το επάγγελμα στη Νέα Υόρκη.
«Για να αισθανόμαστε αρκετά ασφαλείς σε μια σχέση ώστε να μοιραστούμε τα αυθεντικά και περίπλοκα συναισθήματά μας, πρέπει να μπορούμε να προβλέψουμε και να εμπιστευτούμε ότι ο σύντροφός μας θα αντιμετωπίσει τα μεγάλα ευάλωτα συναισθήματά μας με ενσυναίσθηση, περιέργεια και φροντίδα», είπε. «Διαφορετικά, σε κάποιο βαθμό, θα κρύψουμε κομμάτια του εαυτού μας, μέχρι να αισθανθούμε ασφαλείς».
Φυσικά, ακόμη και οι άνθρωποι σε συναισθηματικά ασφαλείς σχέσεις έχουν διαφωνίες, αλλά το κλειδί είναι ότι προσεγγίζουν τα προβλήματα με ανοιχτό τρόπο, αντί να κατηγορούν ο ένας τον άλλον. Συμπεριφέρονται ως πραγματικοί σύντροφοι που επικοινωνούν με σεβασμό, ακόμη και όταν βρίσκονται σε σύγκρουση.
«Η μόνη διαφορά μεταξύ των καλύτερων και των χειρότερων σχέσεων είναι η ικανότητα αποκατάστασης μετά από έναν καυγά, και όλες οι αποκαταστάσεις ξεκινούν με την έναρξη μιας συζήτησης», είπε ο George Faller, θεραπευτής γάμου και οικογένειας στη Νέα Υόρκη και το Κονέκτικατ. «Δεν υπάρχουν συντομεύσεις».
«Λέω στους πελάτες μου ότι τα δύο πιο σημαντικά πράγματα σε μια σχέση είναι η αυτορρύθμιση και η επικοινωνία», είπε η θεραπεύτρια σεξ Diana Maryam Nikkhah, η οποία ασκεί το επάγγελμα στη Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ. «Αν δεν μπορούμε να ρυθμίσουμε τα συναισθήματά μας, είναι δύσκολο να προσφέρουμε συναισθηματική ασφάλεια.
«Η μη βίαιη επικοινωνία είναι επίσης υψίστης σημασίας», είπε η Nikkhah. «Αυτό σημαίνει ότι αναλογιζόμαστε και αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά σας και στη συνέχεια είμαστε προσεκτικοί σχετικά με το πώς εκφράζετε αυτά τα συναισθήματα στον σύντροφό σας, χωρίς να επιτίθεστε, να κατηγορείτε ή να επικρίνετε».
Είναι η σχέση σας συναισθηματικά μη ασφαλής;
«Μια συναισθηματικά μη ασφαλής σχέση περιλαμβάνει την αρνητική προσδοκία για τις αλληλεπιδράσεις», είπε η θεραπεύτρια σεξ της Νέας Υόρκης Rebecca Sokoll.
Μπορεί να αισθάνεστε ότι πρέπει να κρύβετε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας ή να διακινδυνεύετε συναισθηματικές συνέπειες όπως απόσταση, θυμό ή θλίψη από τον σύντροφό σας, είπε ο Duquette.
Ως αποτέλεσμα, η έλλειψη συναισθηματικής ασφάλειας μπορεί να οδηγήσει σε ανειλικρίνεια. Αυτή η έλλειψη ειλικρίνειας μπορεί να εγκαινιάσει έναν τοξικό κύκλο στον οποίο υπάρχουν συχνά περίοδοι αποφυγής όπου καλύπτουμε τα αυθεντικά συναισθήματα και σκέψεις μας με έμμεση επικοινωνία και στη συνέχεια περίοδοι υψηλότερης σύγκρουσης με περιφρόνηση, χλευασμό και εχθρότητα, σημείωσε.
Αλλά αυτή η αποφυγή προκαλεί μόνο πόνο, βλάβη και πικρία μακροπρόθεσμα. «Η αποφυγή δύσκολων συζητήσεων δεν βοηθά, και αυτά τα συναισθήματα ή ζητήματα δεν εξαφανίζονται μαγικά», είπε η Nikkhah. «Μπορεί να θαφτούν για κάποιο διάστημα, αλλά σίγουρα θα έρθουν στην επιφάνεια κάποια στιγμή – και πιθανότατα με έναν τοξικό και μη παραγωγικό τρόπο».
Το να αισθάνεστε συναισθηματικά μη ασφαλείς μπορεί να εκδηλωθεί και με άλλους τρόπους, είπε η Nanaho Sawano, θεραπεύτρια σεξ στη Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ. Η έλλειψη συναισθηματικής ασφάλειας μπορεί να πυροδοτήσει μια αντίδραση στρες που μειώνει την επιθυμία για σεξ. «Και οι άνθρωποι σε συναισθηματικά μη ασφαλείς σχέσεις μπορεί να στραφούν σε ουσίες για να βρουν κάποια ανακούφιση από τον πόνο της αποσύνδεσης», είπε ο Faller.
Ανησυχείτε ότι η σχέση σας δεν είναι συναισθηματικά ασφαλής;
Πρώτα απ’ όλα, μιλήστε ανοιχτά και αναγνωρίστε ότι λείπει το αίσθημα της ασφάλειας, λέει ο Faller. «Ο μόνος δρόμος για να αρχίσετε να νιώθετε μεγαλύτερη ασφάλεια είναι να ονομάσετε τη δυσπιστία που υπάρχει. Έτσι, δίνεται και στους δύο συντρόφους η ευκαιρία να συνεργαστούν για να την αλλάξουν», εξηγεί.
Μπορείτε επίσης να ενισχύσετε τη συναισθηματική ασφάλεια βελτιώνοντας τον τρόπο που επικοινωνείτε και δεσμευόμενοι να καλλιεργήσετε μια ουσιαστική και βαθιά σύνδεση. «Η επικοινωνία είναι μια δεξιότητα που μαθαίνεται και η εμπειρία του να νιώθει κανείς ότι πραγματικά ακούγεται και γίνεται κατανοητός μπορεί να αποτελέσει μια εξαιρετικά δυνατή εμπειρία σύνδεσης», λέει η Dillon. «Οι ρήξεις στη σχέση είναι αναπόφευκτες. Αυτό που καθορίζει την ποιότητα της σχέσης δεν είναι αν θα υπάρξουν, αλλά η ποιότητα της ικανότητάς σας να τις αποκαθιστάτε».
Λάβετε υπόψη, ωστόσο, ότι «μπορεί να μην είναι ένας λογικός στόχος για εσάς ή τον σύντροφό σας να βρίσκεστε σε μια διαρκή κατάσταση συναισθηματικής ασφάλειας», είπε η Sokoll. «Αντίθετα, ο στόχος μπορεί να είναι να επιτύχετε στιγμές συναισθηματικής ασφάλειας που σταδιακά να οδηγήσουν σε μια γενική προσδοκία “αρκετά συναισθηματικά ασφαλούς”».
Μην αισθάνεστε ότι πρέπει να το κάνετε μόνοι σας, είπε η Nikkhah.
Η θεραπεία ζευγαριών είναι μια εξαιρετική επιλογή, επειδή ένας θεραπευτής μπορεί να λειτουργήσει ως ένας αντικειμενικός επαγγελματίας που δεν είναι με το μέρος κανενός, αλλά είναι αφοσιωμένος στον κοινό σας στόχο της εδραίωσης της συναισθηματικής ασφάλειας και της διδασκαλίας των απαραίτητων δεξιοτήτων αυτορρύθμισης και επικοινωνίας. Αν αισθάνεστε ότι απλά δεν μπορείτε να επιτύχετε συναισθηματική ασφάλεια με τον σύντροφό σας, μπορεί να είναι χρήσιμο να δοκιμάσετε ατομική θεραπεία.
Μπορεί να είναι σκληρή δουλειά, αλλά αξίζει τον κόπο, είπε ο Duquette.
«Όταν μια σχέση είναι συναισθηματικά ασφαλής, αισθάνεται ανθεκτική», είπε. «Μπορούμε να αναλογιστούμε τις προηγούμενες συγκρούσεις και να πούμε, “Ουάου, το ξεπεράσαμε αυτό, και η σχέση μας είναι ισχυρότερη εξαιτίας του”».
Πηγή: CNN
