Λίγα χρόνια πριν, στο σβήσιμο της πανδημίας, ένας εξαιρετικός για την επιστημοσύνη και το ήθος του γιατρός πέθανε από έναν επιθετικό καρκίνο, με τον οποίο διαγνώστηκε όταν πια η νόσος είχε κυριεύσει το σώμα του θεραπευτή. Στην κηδεία του, συνάδελφοι και φίλοι τον αποχαιρέτησαν με την απορία να νικάει σε ένταση ακόμη και τη θλίψη: «Πώς ένας τέτοιος γιατρός δεν το πήρε είδηση;»

Η αμηχανία μπροστά στην αυτοχειρία

Πώς γίνεται ένας ψυχοθεραπευτής και μάλιστα γιος διάσημου ψυχιάτρου να βάλει τέρμα στη ζωή του; Με ποια διαδικασία αυτοκαταστροφής συμφιλιώνεται με τον θάνατο; Και τελικά γιατί καθώς χαράζει πορεία προς την αυτοχειρία δε χρησιμοποιεί τα θεραπευτικά φρένα, τα εργαλεία που έχουν οι επιστήμονες ψυχικής υγείας για να σώζουν άτομα με αυτοκτονικό ιδεασμό; Πού πήγαν τα πρωτόκολλα; Αποτάθηκε στο σινάφι του άραγε;  

Ο Victor Yalom γεννημένος πριν από εξήντα έξι χρόνια αυτοκτόνησε στο σπίτι του στο San Anselmo της Καλιφόρνια στις 26 Φεβρουαρίου κρυμμένος από τα αδηφάγα παγκοσμιοποιημένα πληκτρολόγια. Η είδηση του θανάτου του έγινε γνωστή τέσσερις μήνες μετά, την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου. Οι τίτλοι στα μεγάλα ξένα ειδησεογραφικά σάιτ δεν είναι πάντα σεβαστικοί για τον νεκρό. Δείχνεις σεβασμό στη μνήμη του όταν προτάσσεις την ιδιότητά του ως γιος του διάσημου ψυχιάτρου και όχι ως ψυχοθεραπευτή; Βαριά η σκιά του ονόματος που φέρουν οι γόνοι διασήμων. Ήταν άραγε βάρος ο Irvin για τον Victor;

Ο όχλος ψάχνει απαντήσεις και αφήνει τα ίχνη του στα κοινωνικά δίκτυα μαζί με δακρυσμένα emoji ή άθλια σχόλια: «Αυτά να τα βλέπετε εσείς που τρέχετε στους ψυχολόγους να βρείτε την υγειά σας», ή «καλά, ο πατέρας του πού ήταν;». Στις εγχώριες παρέες των μυημένων στη ψυχοθεραπεία, θεραπευομένων και θεραπευτών, τα σχόλια αποτυπώνουν την έκπληξη: Η Μάρω Βαμβουνάκη ανοίγει τη συζήτηση αναρτώντας την είδηση, η Φωτεινή Τσαλίκογλου δεν θέλει να το πιστέψει. Κάποιοι αποπειρώνται να φιλοσοφήσουν με περισσή αδεξιότητα. Άλλοι βάζουν στην κουβέντα τα «Θεία». «Ένα “καλός παράδεισος” λείπει», σκέφτομαι και πέφτω επάνω στην πιο αλλόκοτη ευχή.

Και τότε, το «κουτσομπολιό» τελειώνει. Η σκόνη κάθεται και το ερώτημα παραμένει: Αυτοκτονούν και οι θεραπευτές μας; Απ’ ό, τι φαίνεται, ναι. Είμαστε όλοι ίσοι απέναντι στον θάνατο και εντέλει και στην αυτοχειρία. Όλοι έχουμε μερίδιο ευτυχίας και δυστυχίας, δύναμης και αδυναμίας, ακατάβλητο κέφι για ζωή ή καμιά προσμονή να δούμε ξανά τον ήλιο να ανατέλλει.

Ιδρυτής του Psychotherapy.net, ο Victor υπήρξε για τη στρατιά των ψυχοθεραπευτών τους οποίους ο ίδιος εκπαίδευσε, ένας λαμπερός επιστήμονας και άνθρωπος. Η πλευρά του καλλιτέχνη γίνεται κι αυτή έστω και μετά θάνατον ευρέως γνωστή μέσω της ιστοσελίδας του 

ενώ στο διαδίκτυο έχει στηθεί ένας όψιμος επικήδειος https://tributewell.com/groups/victor.yalom/blogs.

Αν από περιέργεια περιηγηθείς στον θαυμαστό διαδικτυακό κόσμο του Victor θα τον δεις να χαμογελάει μυστηριωδώς κάτω από το γείσο του καπέλου του. «Ο θεράπων θεραπεύει τον ίδιο του τον εαυτό;», ίσως και να αναρωτιέται ιντριγκαδόρικα.

Υ.Γ. Αναζήτησε το βιογραφικό ντοκιμαντέρ «Ο Κήπος του Γιάλομ – Η φιλοσοφία μιας ζωής» (Yalom’s Cure-2014).  Πρωταγωνιστούν, εκτός από τον Irvin και τη μακαρίτισσα τη σύζυγό του και τα τέσσερα παιδιά τους –ανάμεσά τους και ο εκλιπών.