Το καλοκαίρι μόλις ξεκίνησε στο βόρειο ημισφαίριο, όμως ήδη προσφέρει ένα αποπνικτικό προμήνυμα για το πώς είναι η ζωή σε έναν θερμότερο πλανήτη.
Η Ευρώπη έχει βιώσει δύο θανατηφόρα κύματα καύσωνα που έσπασαν ρεκόρ μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες, με ένα τρίτο να αναμένεται την επόμενη εβδομάδα. Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν το δικό τους κύμα επικίνδυνης ζέστης, κυρίως στα ανατολικά, με εκτοξευόμενες θερμοκρασίες και υψηλή υγρασία.
Αυτά τα φαινόμενα έχουν προκληθεί από ισχυρούς «θερμικούς θόλους» επίμονες περιοχές υψηλών πιέσεων που εγκλωβίζουν τον θερμό αέρα και, όπως σημειώνουν ειδικοί, ενισχύονται σαφώς από την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Η ενίσχυση του Ελ Νίνιο και οι ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών στα παγκόσμια ωκεάνια ύδατα ενδέχεται επίσης να επιδεινώνουν τη ζέστη.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ρεκόρ θερμοκρασιών στην επιφάνεια της θάλασσας που οφείλονται εν μέρει στο Ελ Νίνιο και εν μέρει στη μακροχρόνια ανθρωπογενή υπερθέρμανση τροφοδοτούν πιο ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς οι θερμότεροι ωκεανοί σημαίνουν περισσότερη υγρασία στην ατμόσφαιρα, η οποία μπορεί να ενισχύσει τις καταιγίδες και να προκαλέσει έντονες βροχοπτώσεις», δήλωσε ο Μάικλ Μαν, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια.
«Οι ρεκόρ θερμοκρασιών στους ωκεανούς σημαίνουν επίσης πιο ακραία ζέστη», πρόσθεσε.
Η σχέση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και των κυμάτων καύσωνα όπως αυτά που βλέπουμε την άνοιξη και το καλοκαίρι είναι ιδιαίτερα ισχυρή, άμεση και καλά τεκμηριωμένη. Καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, τα ακραία επεισόδια ζέστης γίνονται πιο συχνά, πιο έντονα και μεγαλύτερης διάρκειας.
Μια ταχεία επιστημονική μελέτη για τον πιο πρόσφατο καύσωνα στην Ευρώπη, που δημοσιεύτηκε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, διαπίστωσε ότι όχι μόνο επρόκειτο για τον ισχυρότερο καύσωνα που έχει καταγραφεί στην ήπειρο, αλλά και ότι αυτές οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες θα ήταν «ουσιαστικά αδύνατες» πριν από λίγες δεκαετίες, όταν η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη ήταν λιγότερο έντονη.
«Μην υπάρχει καμία αμφιβολία: ο βασικός παράγοντας για την αύξηση των θανατηφόρων κυμάτων καύσωνα σε όλο τον κόσμο είναι η καύση ορυκτών καυσίμων, καθώς ακόμη και μια μικρή αύξηση της βασικής θερμοκρασίας οδηγεί σε εκθετική αύξηση των ακραίων επεισοδίων ζέστης», δήλωσε η κλιματολόγος Κιμ Κομπ, από το Πανεπιστήμιο Μπράουν.
Το Ελ Νίνιο είναι γνωστό ότι ενισχύει τις παγκόσμιες μέσες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της Γης και αναμένεται να οδηγήσει σε μια χρονιά-ρεκόρ θερμότητας το 2027, ενώ θα συμβάλει επίσης, σε μικρότερο βαθμό, στην αύξηση των θερμοκρασιών ήδη από φέτος.
Μπορεί επίσης να οδηγήσει τόσο σε θαλάσσια κύματα καύσωνα όσο και σε ακραία ζέστη στη στεριά, όμως αυτές οι επιπτώσεις συνήθως εμφανίζονται λίγους μήνες μετά τη δημιουργία και ενίσχυση του Ελ Νίνιο, και όχι άμεσα. Το τρέχον Ελ Νίνιο κηρύχθηκε στις 11 Ιουνίου, αποτελώντας ένα πρόσφατο καιρικό φαινόμενο.
Ο κλιματολόγος του Πανεπιστημίου Columbia, Μάικλ Τίπετ, που μελετά τη σχέση του Ελ Νίνιο με τα καιρικά μοτίβα, ανέφερε ότι κατά μέσο όρο δεν υπάρχει ισχυρή σύνδεση μεταξύ Ελ Νίνιο και αλλαγών στα θερινά καιρικά μοτίβα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Αντίθετα, σημείωσε ότι το Ελ Νίνιο επηρεάζει περισσότερο τον καιρό του φθινοπώρου και του χειμώνα στις συγκεκριμένες περιοχές.
Ωστόσο, η Κομπ τόνισε ότι, αν και δεν υπάρχει ξεκάθαρη σχέση ανάμεσα στο Ελ Νίνιο και τα μεγάλα θερινά κύματα καύσωνα, το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο παρουσιάζει αρκετές ασυνήθιστες ιδιαιτερότητες, γεγονός που καθιστά πιθανό οι επιπτώσεις του να διαφέρουν από προηγούμενα επεισόδια.
«Το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο είναι ασυνήθιστα ισχυρό για τόσο νωρίς μέσα στη χρονιά και εκδηλώνεται σε ένα θερμότερο κλίμα, που είναι θεμελιωδώς διαφορετικό από τις προηγούμενες δεκαετίες. Μαθαίνουμε κάτι νέο από κάθε τέτοιο φαινόμενο, κάτι που οδηγεί σε νέους τομείς έρευνας για την καλύτερη κατανόηση των επιπτώσεων του Ελ Νίνιο σε έναν θερμαινόμενο πλανήτη», δήλωσε η Κομπ.
Ακόμη κι αν το Ελ Νίνιο παίζει περιορισμένο ρόλο στην πρόσφατη ακραία ζέστη, είναι πιθανό να εξελιχθεί σε καθοριστικό παράγοντα έως το επόμενο καλοκαίρι, οδηγώντας σε ακόμη πιο έντονα επεισόδια καύσωνα παγκοσμίως.
Ο Μαν αναφέρθηκε σε έναν ακόμη παράγοντα που συνδέεται με τα πρόσφατα ακραία φαινόμενα που σχετίζονται με «θερμικούς θόλους» το ρεύμα αεροχειμάρρου (jet stream), το οποίο ενδέχεται να έπαιξε ρόλο τόσο στο ευρωπαϊκό κύμα καύσωνα που αρχίζει πλέον να υποχωρεί όσο και στο αμερικανικό που βρίσκεται σε εξέλιξη. Το jet stream είναι μια «λεωφόρος» αέρα σε μεγάλα υψόμετρα που κατευθύνει τα καιρικά συστήματα.
Όταν το jet stream γίνεται πολύ κυματιστό και κινείται αργά ώστε να αλλάξει μοτίβο, μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες καταστάσεις, όπως «θερμικούς θόλους» που παραμένουν στάσιμοι για ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες.
«Η τάση του jet stream, κατά τη θερμή περίοδο του έτους, να “κολλάει” σε πολύ σταθερές, κυματιστές διαμορφώσεις… ευνοεί την εμμονή ακραίων καιρικών φαινομένων», ανέφερε. Οι θερμικοί θόλοι τείνουν να σχηματίζονται εκεί όπου το jet stream στρέφεται προς τον βορρά, περνώντας πάνω από τον θόλο και ενισχύοντας ροές θερμού αέρα από τον νότο προς τον βορρά κοντά στην επιφάνεια της Γης.
Ο Μαν και οι συνεργάτες του έχουν καταγράψει αύξηση στη συχνότητα τέτοιων «κολλημένων» μοτίβων του jet stream γνωστών ως φαινόμενα πλανητικού συντονισμού τις τελευταίες δεκαετίες, μια τάση που συμπίπτει με την αύξηση της παγκόσμιας θέρμανσης.
«Γνωρίζουμε ότι αυτό έχει συνδεθεί με πολλά από τα πιο ακραία κύματα καύσωνα που έχουμε δει τις τελευταίες δεκαετίες», σημείωσε.
Πηγή: CNN
