Γιατί οι καύσωνες χτυπούν περισσότερο τις γυναίκες

Καταβεβλημένες, ευερέθιστες, ζαλισμένες, φουσκωμένες, εξαντλημένες. Αυτές είναι οι λέξεις που εμφανίζονται συχνά στα σχόλια γυναικών οι οποίες, έχοντας μόλις ανακάμψει από τον ιστορικό καύσωνα του Ιουνίου, προετοιμάζονται για ακόμα περισσότερες ημέρες με πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Η ακραία ζέστη μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε. Ωστόσο, οι καύσωνες αποτελούν ένα «τεστ αντοχής» για το καρδιαγγειακό σύστημα των γυναικών και τις επηρεάζουν περισσότερο από ό,τι τους άνδρες, δήλωσε στο BBC η Δρ Νιγκάτ Αρίφ, γενική ιατρός του NHS με ειδίκευση στην υγεία των γυναικών.

Οι γυναίκες μπορεί επίσης να είναι ελαφρώς πιο ευάλωτες στους θανάτους που σχετίζονται με τους καύσωνες σε σύγκριση με τους άνδρες, αν και απαιτούνται περισσότερα στοιχεία για να επιβεβαιωθεί αυτό, ανέφερε η Δρ Κατ Πίνιο-Γκόμες, ακαδημαϊκή σύμβουλος δημόσιας υγείας στο Ινστιτούτο Παγκόσμιας Υγείας του UCL.

Καθώς η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε ολοένα πιο έντονους και συχνούς καύσωνες στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ειδικοί ζητούν μεγαλύτερη ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και πιο στοχευμένες προσπάθειες για την προστασία τους.

Τα επίπεδα των ορμονών και η αντίδραση του σώματος στη ζέστη

Βιολογικά, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις γυναίκες οφείλεται σε δύο παράγοντες: στη φυσική αυξομείωση των επιπέδων των ορμονών και στον τρόπο με τον οποίο αντιδρά το σώμα μας στη ζέστη, ο οποίος διαφέρει από εκείνον των ανδρών, εξήγησε η Δρ Αρίφ.

Οι γυναίκες παράγουν λιγότερο ιδρώτα και αρχίζουν να ιδρώνουν σε υψηλότερη θερμοκρασία, σύμφωνα με έρευνες συμπεριλαμβανομένης μιας μελέτης του 2025.

Αυτό μειώνει την ικανότητά μας να αποβάλλουμε γρήγορα την περιττή θερμότητα και καθιστά πιο δύσκολο να αντιληφθούμε πότε το σώμα μας βρίσκεται υπό πίεση, απλώς και μόνο επειδή δεν μπορούμε να δούμε τόσο πολύ ιδρώτα στο δέρμα ή στα ρούχα μας.

Η ίδια έρευνα διαπίστωσε ότι οι γυναίκες έχουν επίσης υψηλότερη εσωτερική θερμοκρασία σώματος και μεγαλύτερο ποσοστό σωματικού λίπους σε σχέση με τους άνδρες, κάτι που λειτουργεί σαν ένα επιπλέον μονωτικό στρώμα.

Τώρα, αν συνδυάσουμε αυτό το γεγονός με τις φυσικές διακυμάνσεις των γυναικείων ορμονών, οι οποίες ήδη θέτουν τα συστήματα ρύθμισης της θερμοκρασίας του εγκεφάλου μας «εκτός ισορροπίας», σύμφωνα με τη Δρ Αρίφ, η επίδραση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης μεταβάλλονται σημαντικά κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, της περιεμμηνόπαυσης, της εμμηνόπαυσης, της εγκυμοσύνης και του θηλασμού γεγονός που μπορεί να μειώσει την ικανότητά μας να ρυθμίζουμε τη θερμοκρασία του σώματός μας.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες αποτελούν μεγάλη επιβάρυνση για το καρδιαγγειακό μας σύστημα, ιδιαίτερα όταν ο καιρός είναι πολύ ζεστός.

Όμως δεν είναι μόνο η βιολογία που μας θέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο, δήλωσε η Δρ Πίνιο-Γκόμες, συν-συγγραφέας μιας ανασκόπησης σχετικά με τις διαφορές μεταξύ των φύλων στους θανάτους που συνδέονται με τους καύσωνες.

Οι κοινωνικοοικονομικές μας συνθήκες  όπως το να αμειβόμαστε λιγότερο ή το ότι είμαστε πιο συχνά οι βασικοί φροντιστές αγαπημένων προσώπων  μπορεί να έχουν ακόμη μεγαλύτερη επίδραση στο πόσο καλά μπορούμε να φροντίσουμε τον εαυτό μας κατά τη διάρκεια ζεστού καιρού, ανέφερε

Η ηλικία είναι ένας ακόμη παράγοντας. Όσο μεγαλύτερος είναι κάποιος, τόσο πιο ευάλωτος γίνεται στη ζέστη και επειδή οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο περισσότερο από τους άνδρες, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν επιπτώσεις στην υγεία τους από τις υψηλές θερμοκρασίες, εξήγησε η Δρ Πίνιο-Γκόμες.

Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι είναι επίσης πιο επιρρεπείς στην άνοια, η οποία μπορεί να περιορίσει την ικανότητα αναγνώρισης της δίψας, ή σε παθήσεις που απαιτούν τη χρήση διουρητικών φαρμάκων για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και οι δύο αυτοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν ακόμη περισσότερο την έκθεση στο θερμικό στρες, ανέφερε.

Η περίοδός σας μπορεί να γίνει πιο δυσάρεστη

Καθώς τα επίπεδα των ορμονών αυξάνονται και μειώνονται κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, το ίδιο συμβαίνει και με την ευαισθησία σας στη ζέστη, εξήγησε η Δρ Αρίφ.

Η προγεστερόνη αυξάνεται κατά το δεύτερο μισό του κύκλου, πριν από την έναρξη της περιόδου. Αυτό μπορεί να αυξήσει την εσωτερική θερμοκρασία του σώματος, προσθέτοντας ακόμη μεγαλύτερη δυσφορία όταν ήδη επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες, ανέφερε.

Στη συνέχεια έρχεται η περίοδος και τα επίπεδα των οιστρογόνων της ορμόνης που ρυθμίζει το σύστημα θερμορύθμισης του οργανισμού πέφτουν στο χαμηλότερο σημείο τους, ασκώντας μεγαλύτερη πίεση στην καρδιά ώστε να βοηθήσει το σώμα να δροσιστεί.

«Είχα φυσιολογική αιμορραγία, αλλά παρατήρησα μεγάλη αύξηση στην κόπωση, τη ζάλη, το άγχος και τις νύχτες χωρίς ύπνο», δήλωσε η Μικαέλα Φιν από το βόρειο Λονδίνο, η οποία είχε περίοδο κατά τη διάρκεια του καύσωνα στα τέλη Ιουνίου.

«Οι βάρδιές μου στη δουλειά έπεσαν επίσης τις ίδιες ημέρες. Κατά τη διάρκεια του πρωινού μου ντους ένιωσα ότι θα λιποθυμούσα· έπρεπε να είμαι ρεαλίστρια και να δηλώσω ασθένεια στη δουλειά. Το σώμα μου ήταν εντελώς εξαντλημένο, πονούσε και είχα έντονες κράμπες.»

Η Τσάρλι Πάντοκ, 27 ετών, από το νότιο Λονδίνο, δήλωσε επίσης ότι «παραλίγο να λιποθυμήσει δύο φορές και οι εξάψεις ήταν απίστευτες», ενώ η Τζες Άλινγχαμ, 26 ετών, ανέφερε ότι ένιωθε «απόλυτα εξαντλημένη, περισσότερο από το φυσιολογικό» και ότι είχε «έντονη πνευματική θολούρα».

Τσάρλι Πάντοκ

Όταν χάνετε αίμα κατά την έμμηνο ρύση, χάνετε επίσης σίδηρο, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο σας, τόνισε η Δρ Αρίφ.

Τα χαμηλά επίπεδα σιδήρου  τα οποία, σύμφωνα με μελέτες, είναι ιδιαίτερα συχνά σε γυναίκες με έντονη αιμορραγία κατά την περίοδο επηρεάζουν επίσης τη μεταφορά οξυγόνου στο σώμα, αναγκάζοντας το καρδιαγγειακό μας σύστημα να καταβάλει ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια, εξήγησε.

Οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις μπορεί να επιδεινωθούν στις γυναίκες στην εμμηνόπαυση

Οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις είναι συχνές στις γυναίκες που βρίσκονται στην περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση, λόγω της μείωσης των επιπέδων των οιστρογόνων, σύμφωνα με τη Δρ Αρίφ.

Το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε χημικά ή χειρουργικά προκληθείσα εμμηνόπαυση, η οποία χρησιμοποιείται για τη θεραπεία καρκίνων που επηρεάζονται από ορμόνες και σοβαρών γυναικολογικών παθήσεων, όπως η ενδομητρίωση και το σύνδρομο πολυενδοκρινικής μεταβολικής νόσου των ωοθηκών (PMOS).

Κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, μπορεί να εμφανίσετε πιο συχνές και πιο έντονες εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις, δήλωσε η Δρ Αρίφ κάτι που, σύμφωνα με μια μελέτη σχετικά με την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην εμμηνόπαυση, θα μπορούσε να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Χίλαρι Σερίφ και Ροζαλίν Γουέστ

«Πραγματικά φρικτές, ειδικά τη νύχτα», έτσι περιέγραψε η Χίλαρι Σερίφ, 57 ετών, από το Τσέσαϊρ, τις εξάψεις που αντιμετώπισε κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου.

«Μόλις αρχίζεις να αποκοιμιέσαι και ξαφνικά σε χτυπάει από το πουθενά. Ήδη νιώθεις ζέστη και δεν υπάρχει καθόλου ανακούφιση. Είναι σαν διπλό χτύπημα. Η καλή παλιά θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT) βοηθάει πολύ, αλλά δεν το ελέγχει πλήρως.»

Η Δρ Ροζαλίν Γουέστ, 41 ετών, από το Κέτερινγκ, η οποία βρίσκεται στην περιεμμηνόπαυση, δήλωσε ότι η αντιμετώπιση του καύσωνα «ήταν πραγματικά θέμα επιβίωσης».

«Άλλαζα συχνά εσώρουχα και μέχρι το τέλος… η φίλη μου κι εγώ είχαμε απλώς σταματήσει να φοράμε σουτιέν, εξαιτίας αυτής της εφίδρωσης και της δυσφορίας.»

Η εγκυμοσύνη μπορεί να σας κάνει πιο ευάλωτες στο θερμικό στρες

Οι έγκυες γυναίκες δυσκολεύονται περισσότερο να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία του σώματός τους λόγω της αυξημένης μεταβολικής θερμότητας και των αυξημένων αναγκών σε υγρά, γεγονός που μπορεί να τις κάνει πιο επιρρεπείς στο θερμικό στρες, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Lancet νωρίτερα φέτος.

Ας μιλήσουμε για τις ορμόνες

Τα μεταβαλλόμενα επίπεδα της προγεστερόνης κατά την πρώιμη και τη μέση εγκυμοσύνη μπορεί να σας κάνουν να νιώθετε περισσότερη ζέστη, σύμφωνα με την ίδια μελέτη. Στη συνέχεια, η προγεστερόνη αυξάνεται, μαζί με τα οιστρογόνα, κατά τα τελευταία στάδια της εγκυμοσύνης, επαναφέροντας τη θερμοκρασία του σώματος σε χαμηλότερα επίπεδα.

Το μέγεθος του σώματός σας παίζει επίσης ρόλο. «Προφανώς, υπάρχει μεγαλύτερη επιβάρυνση για το καρδιαγγειακό σύστημα όσο μεγαλύτερο είναι το σώμα σας, επειδή κυοφορείτε έναν άνθρωπο μέσα σας», εξήγησε η Δρ Αρίφ.

Η έρευνα υποδεικνύει επίσης ότι το θερμικό στρες μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα δυσμενών επιπτώσεων για τη μητέρα και το παιδί, ιδιαίτερα σε εγκυμοσύνες υψηλότερου κινδύνου.

Η Τζες Μπλουμ, 35 ετών, περιμένει το μωρό της στα τέλη Ιουλίου. «Το να είσαι σε προχωρημένη εγκυμοσύνη μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού είναι κόλαση κυριολεκτικά κόλαση», δήλωσε.

Τζες Μπλουμ

Έχει δοκιμάσει να κοιμηθεί στο πάτωμα της κουζίνας και να κάνει ένα κρύο μπάνιο κάθε βράδυ. «Μερικές φορές με συντρόφευε και ένα παγωτό Mars», πρόσθεσε.

Αναγνωρίστε τα σημάδια της θερμικής εξάντλησης και της θερμοπληξίας

Η έκθεση στη ζέστη έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων και θανάτων, ιδιαίτερα στις γυναίκες, σύμφωνα με μια μεγάλη ανασκόπηση μελετών σχετικά με τις επιπτώσεις της έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες.

Κατά τη διάρκεια των καυσώνων, η επιπλέον επιβάρυνση στην καρδιά μας μπορεί να προκαλέσει πτώση της αρτηριακής πίεσης. Σε συνδυασμό με την απώλεια υγρών και αλατιού μέσω της εφίδρωσης, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε θερμική εξάντληση.

Εάν η αρτηριακή πίεση πέσει υπερβολικά χαμηλά, αυξάνεται επίσης ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιακής προσβολής.

Η Δρ Αρίφ συμβούλεψε: «Να γνωρίζετε τα σημάδια της θερμικής εξάντλησης και της θερμοπληξίας… να πίνετε άφθονα υγρά, να έχετε ανεμιστήρες και ό,τι άλλο σας βοηθά να δροσιστείτε. Φροντίστε να κάνετε την άσκησή σας πριν από την ανατολή του ήλιου ή μετά τη δύση του. Χρησιμοποιήστε αντηλιακό και παρακολουθείτε τον κύκλο της περιόδου σας.»

«Αντιμετωπίστε τη ζέστη σαν ένα τεστ αντοχής για το καρδιαγγειακό σας σύστημα», είπε. «Κινηθείτε πιο αργά, φροντίστε το σώμα σας.»

Η ίδια προέτρεψε επίσης τους εργοδότες, τους συναδέλφους και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να δείχνουν «μεγαλύτερη επίγνωση» της ευαισθησίας των γυναικών στις υψηλές θερμοκρασίες.

Η Δρ Πίνιο-Γκόμες συμφώνησε, προσθέτοντας: «Χρειαζόμαστε περισσότερες γυναίκες να κάθονται στο τραπέζι των αποφάσεων… σε θέσεις εξουσίας και επιρροής», οι οποίες θα έχουν μεγαλύτερη κατανόηση των αναγκών των γυναικών σε σχέση με τους άνδρες.

«Αυτό δεν είναι πρόβλημα των γυναικών», δήλωσε η Δρ Αρίφ. «Είναι πρόβλημα ολόκληρης της κοινωνίας. Αν καταφέρουμε να το αντιμετωπίσουμε σωστά για τις γυναίκες, τότε θα το έχουμε αντιμετωπίσει σωστά για όλους.»

Πηγή: BBC